طحال

طحال چه کاری در بدن می‌کند؟

طحال یکی از عضوهای بدن است که در قسمت چپ بالای شکم قرار دارد. طحال به عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن به تولید و ذخیره سازی سلول های خونی می پردازد و در واقع جزئی از سیستم گردش خون محسوب می شود.

طحال یکی از عضوهای بدن است که به اندازه مشت انسان می باشد و در قسمت بالا و سمت چپ شکم قرار دارد و بین معده و دیافراگم و تقریبا زیر دنده ها واقع شده است. به رنگ بنفش پررنگ می باشد. طحال توسط دنده ها از آسیب محافظت می شود.

اگرچه طحال یک ارگان مهم است، ولی برای بقای انسان حیاتی نیست و می توان بدون طحال زندگی کرد. طحال در واقع یک عضو ناشناخته است که همه عملکرد آن کاملا درک نشده است.

وظایف طحال در بدن چیست؟

1- تصفیه خون

اولین و مهم ترین نقش طحال در بدن، عمل تصفیه خون می باشد، نقشی که مشابه به آن را کبد در بدن انجام می دهد. طحال خون را تمیز می کند. طحال، گلبول های قرمز آسیب دیده در جریان خون را شناسایی و آنها را از جریان خون خارج می کند.

2- بازیافت خون

اجزای قدیمی سلول های خونی آسیب دیده مانند آهن و هموگلوبین، در طحال بازیافت شده و به مغز استخوان و سیستم گردش خون فرستاده می شوند تا خون سالم در سیستم گردنش خون در جریان باشد. هموگلوبین از مغز استخوان به سیستم گردش خون منتقل می شود و مسئولیت حمل اکسیژن را به عهده دارد.

3- ذخیره سازی خون

یکی از کارکردهای طحال، ذخیره سازی خون برای بدن است. با توجه به نیاز خونی بدن، طحال می تواند با گشاد و تنگ کردن رگ هایش مقدار خون مورد نیاز بدن را برایش بفرستد.

طحال مقداری خون ذخیره شده را در خود نگه می دارد تا هنگامی که بدن در اثر آسیب و جراحت و بیماری، به خون احتیاج پیدا کرد، آن را در اختیارش قرار دهد.

اگر طحال شروع به خونریزی کند و خونریزی اش ادامه یابد، ممکن است پزشک جراح تصمیم بگیرد تا طحال را از بدن خارج کند

4- حفظ ایمنی بدن

طحال نقش کلیدی در عملکرد سیستم ایمنی بدن ایفا می کند. هنگامی که طحال خون را تصفیه می کند، گلبول های قرمز آسیب دیده در اثر عفونت را خارج می کند.

در طی فرایند خارج کردن سلول های قرمز آسیب دیده از گردش خون، طحال گلبول های سفید تولید می کند و آنها نیز با تولید آنتی بادی، سبب از بین رفتن عفونت و باکتری (عوامل بیماری زا) می شوند.

5- تولید لنفوسیت (گلبول سفید خون)

وظیفه دیگر طحال، ساخت گلبول های سفید خون که لنفوسیت نامیده می شوند، می باشد.

افراد بدون گلبول سفید، توانایی مقابله با عفونت و باکتری را ندارند.

همچنین گلبول های سفید سبب ترمیم قسمت های آسیب دیده بدن می شوند.

همچنین طحال با همکاری غدد لنفاوی، لنفوسیت هایی تولید می کند تا بدن بتواند با باکتری و ویروس ها بجنگد.

چه موقع اندازه طحال بزرگ می شود؟

- در موقع هضم غذا و بعد از آن اندازه طحال افزایش می یابد.

- عفونت هایی مانند بیماری مالاریا نیز سبب افزایش حجم طحال می شوند.

اگر اندازه طحال خیلی بزرگ شود، ممکن است منجر به پارگی طحال گردد که باید فرد سریعا تحت مراقبت های پزشکی قرار گیرد.

اگر طحال آسیب ببیند، چه اتفاقی می افتد؟

با آسیب دیدن طحال، خونریزی رخ می دهد.

خونریزی داخلی علایمی دارد، مانند:

درد در ناحیه شکم، طوری که فرد از شدت درد دست خود را بر روی آن قسمت می گذارد.

در موقع لمس قسمت بالا و چپ ناحیه شکم، فرد احساس درد شدید می کند.

فرد در ناحیه شانه سمت چپ احساس درد شدید دارد.

این علایم بسیار خطرناک می باشند و باید جدی گرفته شوند، وگرنه ممکن است منجر به مرگ فرد گردند.

اگر پزشک مجبور به برداشتن طحال گردد، چه می شود؟

اگر طحال شروع به خونریزی کند و خونریزی اش ادامه یابد، ممکن است پزشک جراح تصمیم بگیرد تا طحال را از بدن خارج کند.

در فقدان طحال، کار آن توسط سیستم لنفاوی کبد انجام می گیرد، اما ممکن است فرد در مواجهه با عفونت دچار مشکل شود.

فردی که طحال خود را از دست داده است، باید از هر گونه عفونت و بیماری پیشگیری کند و هر مشکل کوچک در بدن خود را جدی بگیرد.

+ نوشته شده در یکشنبه پانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۲ ساعت ۱۰:۵۷ ب.ظ توسط افشار |

سوال و جواب آزمون زیست و آزمایشگاه 1 نیمسال اول

بسمه تعالی سؤالات درس : زیست شناسی و آزمایشگاه 1 پایه : دوم متوسطه

1- صحيح يا غلط بودن جملات زير را با نوشتن « ص برای صحیح و غ برای غلط » مشخص كنيد : 25/1 نمره

1- دستگاه گلژی در تولید پروتئین نقش دارد .

2- واحد سازنده ی نشاسته ساکارز می باشد .

3- کربن حداکثر می تواند با دو اتم دیگر پیوند برقرار کند.

4- در تمام سطح داخلی لوله ی گوارش ، چینهای ریزی وجود دارد که سطح تماس مخاط و مواد غذائی را افزایش می دهد.

5- بر خلاف جانوران ،گیاهان دارای مناطق محدودی برای تقسیم سلولی هستند.

2- جا های خالی را با کلمات مناسب پر کنید . 5/2 نمره

1- انتشار آب از عرض يك غشاء داراي نفوذپذيري انتخابي ...................................... ناميده مي شود.

2- آب گریز ترین گروه لیپیدها ....................... هستند.

3- یون کلسیم در سلول ماهیچه ای درون اندامک ............................................................. ذخیره می شود.

4- محرک ترشح آنزیمهای ترشحی پانکراس هورمون ........................................... می باشد .

5- رشته هائی که پیام عصبی را در نورون به جسم سلولی هدایت می کنند ، ............................. نام دارند.

3- به هر سؤ ال پاسخ کوتاه دهید. 4 نمره

1- تبدیل مونومر به پلیمر چگونه واکنشی می باشد ؟...........................................

2- مشاهده ی مراحل تقسیم در یک سلول توسط کدم نوع میکروسکوپ صورت می گیرد؟ .............................................

3- نقش کوتیکول در اندام های جوان گیاهی استحکامی است یا حفاظتی ؟.................................................

4- بافت پوششی در نفرون های کلیوی از کدام نوع می باشند ؟ ...........................................

5- فضای دوم میتوکندری با کدام ماده پر شده است ؟ ......................................

6- عناصر آوندی در کدام گروه های گیاهی وجود دارند؟ .............................................

7- نام دیگرآمیلاز بزاقی را بنویسید ؟ .............................................

8- از ميان آميب، هيدر و كرم خاكي كداميك فقط گوارش درون سلولي دارد. ........................................

4- به سوال ها پاسخ مناسب دهید:

الف) در ساختار یک مولکول ATP چه ترکیباتی را می توان یافت؟ 75/0 نمره

ب) واكنش مقابل را كامل كنيد؟ 5/0 نمره ..................... + .................. آب + لاكتوز

ج) دو لیپید مهم صفرا را نام ببرید؟......................................... و ........................................... 5/0 نمره

د) تبدیل پلی پپتید به گلیکوپروتئین در کدام اندامک انجام می شود؟ 25/0

ر) دو نوع بافت اسكلرانشيم را فقط نام ببريد. ........................................... و ........................................ 5/. نمره

ز) اندازه وشکل هر سلول به چه چیزی وابسته است؟ ........................................ 25/0 نمره

س) تفاوت تری گلیسریدها با هم در چیست ؟ 5/0 نمره .....................................................................................

5- در اشکال زیر مناطق مشخص شده را نام گذاری کنید؟ 1 نمره

برش ساقه: 1- ..................................... 2- ...............................

معده : 1- ......................................... 2:......................................

6- نقش هر کدام در گوارش چیست؟ 1 نمره

1) بيكربنات لوزالمعده « پانکراس »:

2) فاكتور داخلي معده:

7- در کدام بافت جانوری و کدام بافت گیاهی تقسیم سلولی بیشتر مشاهده می شود ؟ 5/. نمره گیاهی:................................. جانوری:.......................................

8- با تفکر پاسخ دهید :

الف)تجزیه ی پرده ی بین انگشتان دست در دوران جنینی تحت تأثیر کدام اندامک می باشد؟ 5/0 نمره ................................

ب) انتشار ساده با انتقال فعال چه تفاوتهائی دارد ؟ دو مورد » 5/0 نمره .......................................................................................

....................................................................................................................................................................................................................

ج)ریز نگار چیست؟ 5/0

د)مناطق نازک شده در دیواره سلولی گیاه چه نام دارند و ماده ی زنده ای که از طریق منافذ این مناطق دو سیتوپلاسم سلول مجاور را به هم متصل می کند چه نام دارد ؟5/0 نمره نام مناطق: ....................................... نام ماده: ......................................................

9- دو اندامک ویژه ی سلول های گیاهی را نام ببرید؟ 5/0 نمره .................................................. و ...................................................

10- در شکل روبرو نام شماره 2 و نقش آن را در میتو کندری بنویسید: 5/0 نمره

نام شماره 2: ......................................... نقش :

11- نام پیوندی را که در شکل زیر با علامت سوال مشخص شده بنویسید. 25/0 نمره .....................................................

12- گزینه ی صحیح را انتخاب کنید . « توجه داشته باشید که فقط یک گزینه را علامت بزنید » 75/1 نمره

1- از هيدروليز كداميك مونومرهاي يكساني بدست مي آيد؟

الف) لاکتوز□ ب) مالتوز □ ج) گلوکز□ د)تري گليسيريد□

2 - مونومر تشكيل دهنده ي ليپاز مشابه كدام تركيب آلي است؟

الف) میلین □ ب) پادتن □ ج) کوتین □ د) گلیکوژن □

3- سانتريول در كدام يك ديده نمي شود؟

الف) سلول های جانوری □ ب) سرخس ها □ ج) خزه ها □ د) گیاهان پیشرفته□

4- اگر بر روي آلبالو شكر آفزوده شود در سلول هاي آنها ............................... رخ مي دهد و ....................................

الف)پلاسموليز – عصاره ي آن به بيرون تراوش مي يابد . □ ب) تورژسانس – عصاره ي آن به بيرون تراوش مي كند. □

ج) پلاسموليز – آب وارد سلول هاي آن مي شود. □ د) تورژسانس- آب وارد سلول هاي آن مي شود. □

5- بافت پوششي در كدام گزينه درست بيان نشده است؟

الف)كيسه هاي هوائي: سنگفرشي يك لايه □ ب) پوست: سنگفرشي چند لايه □

ج) مري: استوانه اي تك لايه □ د) روده : استوانه اي تك لايه □

6- طول لوله ي گوارش نسبت به جثه در ............................. كوتاه تر است و دليل آن ............................ .

الف) موش – گوشت خوار بودن است. □ ب) گوزن – گياه خوار بودن است. □

ج) سگ – گوشتخوار بودن است. □ د) انسان – همه چيز خوار بودن است. □

7- اسيد چربي با هفت خميدگي چند پيوند دوگانه دارد.

1)9 2)7 3) 8 4) 6

13- میکروسکوپ شما دارای یک عدسی چشمی (10X ) و دو عدسی شیئی ( 4X و 40X ) می باشد.کمترین و بیشترین بزرگ نمائی میکروسکوپ شما چقدر است؟ 5/0 نمره کمترین : ................................................. بیشترین : ........................................

14- چرا اگر لقمه ای نان را بیش از حد معمول در دهان نگه داریم شیرین مزه می شود؟ 5/0 نمره

15-تعداد دندان آسیای بزرگ در سمت چپ فک بالا ........................... عدد است .25/0 نمره

16- حل شدن پروتئین جامد مثل مو در آب چگونه است؟ 25/0 نمره .................................................................

موفق باشید : افشار

پاسخ نامه

ردیف	پاسخ سوال ها	بارم
1	1- غ 2- غ 3- غ 4- غ 5- ص هر مورد 25/.	25/1
2	1- اسمز 2- موم ها 3- شبکه ی آندوپلاسمی صاف 4- سکرتین 5- دندریت هر مورد 5/.	5/2
3	1- سنتز آبدهی 2- نوری 3- حفاظتی 4- مکعبی 5- ماتریکس 6- گیاهان گلدار 7- پتیالین 8- آمیب هر مورد 5/.	4
4	الف) یک مولکول باز آلی آدنین + یک مولکول قند ریبوز«پنتوز» + سه مولکول فسفات هرکدام 25/0 ب) گلوکز + گالاکتوز هر مورد 25/0 ج) کلسترول و لیستین هر مورد 25/. د) شبکه ی آندوپلاسمی زبر 25/0 ر)فیبر 25/0 اسکلرئید 25/0 ز) کار سلول 25/0 س)در نوع اسید چرب آنها 5/0	25/3
5	برش ساقه : 1- آوند آبکش 25/0 2- پوست 25/0 معده: 1- دریچه کاردیا 25/0 2- دریچه پیلور 25/0	1
6	1) خنثی کردن PH اسیدی کیموس معده 5/0 2) حفاظت از ویتامین B₁₂ در معده از اثر اسید معده 25/0 و کمک به جذب آن در روده 25/0	1
7	گیاهی : مریستم 25/0 جانوری : پوششی 25/0	5/0
8	الف) لیزوزوم 5/0 ب) 1- انتشار ساده ATP مصرف نمی کند انتقال فعال ATP مصرف می کند 2- در انتشار ساده جهت حرکت مواد از منطقه ی پر تراکم به کم تراکم است ولی در انتقال فعال از کم تراکم به پر تراکم 3- انتقال فعال از طریق پروتئین ناقل صورت می گیرد انتشار ساده از طریق منافذ بین فسفو لیپیدها « دومورد هر مورد 25/0 » ج)عکسی که توسط میکروسکوپ از نمونه گرفته شود را گویند 5/0 د) نام مناطق : لان 25/0 نام ماده : پلاسمودسم 25/0	2
9	کلروپلاست 25/0 واکوئل درشت مرکزی 25/0	5/0
10	نام : کریستا 25/0 وظیفه : افزایش سطح لازم برای تولید ATP 25/0	5/0
11	پیوند پپتیدی 25/0	25/0
12	1- ب 2- ب 3- د 4- الف 5- ج 6- ج 7- 3	75/1
13	کمترین 40 برابر 25/0 و بیشترین 400 برابر 25/0	5/0
14	چون آمیلاز موجود در بزاق « پتیالین » 25/0 باعث تجزیه ی نشاسته به مالتوز که شیرین است می شود.25/0	5/0
15	3 عدد 25/0	25/0
16	حل نمی شود 25/0	25/0

موفق باشيد: افشار

+ نوشته شده در جمعه بیست و نهم دی ۱۳۹۱ ساعت ۱۲:۳۹ ق.ظ توسط افشار |

مطالبی که باید بیماران مبتلا به نقرس بدانند

نقرس يک اختلال متابوليسم بازهاي آلي پورين مي‌باشد که در آن مقادير بالا و غير طبيعي اسيداوريک در خون تجمع مي‌يابد، در ادامه اورات سديم تشکيل شده و در مفاصل کوچک و بافت‌هاي احاطه‌کننده آن رسوب مي‌کند. رسوبات اورات(کريستال هاي اورات)، مي‌تواند بافت مفصلي را تخريب کرده و به علائم مزمن آرتريت(التهاب مفاصل) منجر شود. در نقرس مزمن اين رسوبات به‌طور معمول در نرمه ي گوش يا انگشت شست پا، يا آرنج تجمع مي‌يابد . نقرس (Gout) يکي از قديمي‌ترين بيماري‌هاي ثبت شده در تاريخچه پزشکي است.

به گزارش خبرنگار سايت پزشکان بدون مرز ، نقرس بيماري است که خود را با علايم افزايش اسيداوريک خون، التهاب مفصلي دردناک و رسوب کريستال‌هاي اورات سديم و سنگ‌هاي کليوي اسيداوريکي نشان مي‌دهد.
طبق آمار موجود از هر هزار مرد حدود 7 نفر و از هر هزاران زن حدود يک نفر به اين بيماري مبتلا مي‌شوند. ميزان بروز اين بيماري در مردان با ميزان اسيداوريک خون ارتباط دارد، بطوري که در اسيد اوريک کم‌تر از 7 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر، اين ميزان 1/0 و در اسيد اوريک بالاي 9 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر، ميزان بروز اين بيماري به 5 درصد مي‌رسد. (عدد طبيعي اسيداوريک در خانم‌ها بين 6 ـ 2,6 و در آقايان 7,2 ـ 3,5 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر است).
اين بيماري در مردان شايعتر و شروع آن بعد از سن 40سالگي است.از آنجايي که استروژن باعث تخليه اسيد اوريک از کليه مي شود،شروع اين بيماري در خانمها بعد از سن يائسگي مي باشد.

رژيم غذايي متعادل براي بيماران نقرسي رژيمي است که 70درصد آن کربوهيدرات پيچيده، 10-15 درصد آن پروتئين و 15-18 درصد آن چربي باشد.در ضمن بايد مصرف غذاهاي حاوي پورين بالا را محدود نموده و غذاهاي کم پورين را مصرف نمود.رژيم غذايي که کربوهيدرات آن پايين باشد باعث بدتر شدن نقرس مي شود.

نقرس در اثر توليد بيش از حد يا دفع کم‌ترازحد اسيد اوريک (يا هر دو) بوجود مي‌آيد. از ميزان600 تا 700 ميلي‌گرم اسيد اوريکي که روزانه دفع مي‌شود، يک سوم از رژيم غذايي (پورين موجود در مواد غذايي مصرفي) و دو سوم از منابع داخلي بدن حاصل مي‌شود.
ده درصد موارد نقرس بر اثر توليد بيش از حد اسيداوريک و 90 درصد آن بر اثر کاهش دفع اسيداوريک است. برخي از داروها و اختلالات و بيماري‌ها هم مي‌توانند عامل افزايش غلظت سرمي ‌اسيد اوريک باشند. داروهايي که مي‌توانند در اين زمينه نقش داشته باشند عبارتند از: مصرف طولاني مدت و زياد داروهاي مدر، لوودوپا، اسيد نيکوتينيک،‌ پيرازيناميد و … . مصرف الکل و مشروبات الکلي نيز از عوامل افزايش اسيد اوريک خون مي‌باشد.
از اختلالاتي که مي‌تواند منجر به افزايش اسيداوريک خون شود مي‌توان به لوسمي‌ها (سرطان خون)، لنفوم، نارسايي کليه، گرسنگي‌هاي طولاني و مفرط، چاقي، مسموميت با سرب و … اشاره کرد.

شايع‌ترين علامت بيماري نقرس در کنار افزايش سطح اسيداوريک خون، التهاب مفصلي دردناک است. همان طور که گفته شده معمولا به صورت درد در مفصل اندام تحتاني و در درجه اول انگشت شست پا است که البته ساير محل‌هاي گرفتاري به ترتيب شيوع بعد از مفصل انگشت شست پا، مي‌تواند مچ پا،‌ پاشنه‌ها، زانوها، مچ انگشتان دست‌ها و آرنج باشد.
بيماري کليوي در افراد مبتلا شايع است و سنگ‌هاي کليوي اسيداوريکي به وجود مي‌آيند. اين بيماري که اغلب در سنين بعد از 35 سالگي اتفاق مي‌افتد و به‌طور عمده مردان را گرفتار مي‌سازد، با شروع ناگهاني و حاد درد آرتريتي موضعي مشخص مي‌شود که معمولاً در انگشت بزرگ پا شروع مي‌شود و به سمت بالاي پا امتداد مي‌يابد.

در يک مطالعه گذشته مشاهده شده در افراد داراي زمينه خانوادگي نقرس، سن شروع بيماري 5/7 سال زودتر از ساير افراد بيمار بوده و داراي مقادير بيشتر تري گليسيريد و کلسترول خون مي‌باشند و فشار خون بالا شيوع بالاتري در اين افراد دارد.
يک اختلال همراه با نقرس، چاقي مي‌باشد. به نظر مي‌رسد افزايش بافت چربي، موجب تشديد خطر ايجاد مقاومت به انسولين در نقرس مي‌شود و ممکن است اين بيماران را در معرض خطر بيماري قلبي- عروقي نيز قرار دهد.
در ضمن کتوز ايجاد شده در نتيجه بي‌غذايي يا رژيم کم کربوهيدرات، خوردن، نوشيدن و ورزش بيش از حد نيز مي‌تواند زمينه‌ساز حمله باشد.
عواملي که موجب افزايش اسيد اوريک و ايجاد نقرس مي شوند:
1- افزايش توليد اسيد اوريک به وسيله بدن
2- کاهش خروج اسيد اوريک توسط کليه ها
3- افزايش دريافت غذاهاي پورين
4- بيماري هاي حاد
5- ضربه روحي
6- جراحي
7- تب
8- کمبود آب بدن
9- خوردن بيش از حد شام
10- بعضي از داروها مانند: آسپرين

آيا شما در معرض خطر نقرس هستيد؟

بعضي مشکلات احتمال بروز نقرس را افزايش مي دهند. اين مشکلات و بيماري ها شامل: افزايش فشار خون، ديابت نوع 1 و 2، کلسترول بالا، مشکلات گوارشي، کاهش توده عضلاني، چاقي، مصرف غذاهاي پورين دار، گرسنگي يا کم خواري، بيماري هاي کليوي و لوسمي (سرطان خون) و پسوريازيس (نوعي بيماري پوستي) و ناهنجاري در هموگلوبين.
درمان تغذيه‌اي در بيماري نقرس و افزايش اسيد اوريک خون
به گزارش خبرنگار سايت پزشکان بدون مرز ، نقرس يک ناهنجاري متابوليسم پورين است که علامت مشخصه آن سطوح غيرطبيعي و بالاي اسيد اوريک در خون و رسوبات اورات سديم در بافت‌هاي نرم و استخواني نظير مفاصل و غضروف‌ها و تاندون‌ها است. بنابراين يکي از مهم‌ترين مسايل در رژيم غذايي اين بيماري اعمال برخي محدوديت‌ها در پورين رژيم دريافتي، خصوصا در مرحله حاد بيماري مي‌تواند باشد.
رژيم محدود از پورين به مثابه يک کمک فرعي براي درمان دارويي جهت کاهش ترشح اسيد اوريک تا ميزان 200 تا 400 ميلي گرم در روز مي‌تواند کمک کننده باشد (همان طور که گفته شد حدود 700 ـ 600 ميلي‌گرم اسيد اوريک از يک فرد عادي روزانه دفع مي‌شود) و ميزان سطح اوريک را تا يک ميلي‌گرم در دسي‌ليتر پايين بياورد.
در رژيم محدود از پورين، دريافت پورين به حدود 150 ـ 120 ميلي‌گرم در مقايسه با دريافت روزانه معمولي آن که عددي بين 600 تا 1000 ميلي‌گرم در روز است، محدود مي‌گردد. اين رژيم به عنوان يک عامل کمکي در بيماري نقرس و ساير ناهنجاري‌هاي موثر بر متابوليسم پورين تجويز مي‌شود و براي پايين آوردن سطح اوريک در بدن طراحي شده است. در اين رژيم منابع غذايي سرشار از پورين نظير جگر، اندام‌هاي غده‌اي، ماهي و غذاهاي دريايي، گوشت، لوبيا، نخود، زردچوبه، قارچ خوراکي، گل کلم و اسفناج با توجه به شرايط بيمار محدود مي‌شود. مصرف اين غذاها در طي حمله حاد نقرس مجاز نمي‌باشد و هنگامي‌که مرحله حاد فروکش مي‌کند فرد مجاز به مصرف يک سهم غذايي 60 گرمي ‌از اين غذاها خواهد بود.
بيماران مي‌توانند غذاهايي را که اساسا عاري از پورين است به دلخواه مصرف نمايند. اين غذاها عبارتند از نان و غلات، شير و فرآورده‌هاي لبني، تخم‌مرغ، ميوه‌جات،‌ سبزيجات و نوشيدني‌هاي غير الکلي.
مصرف روزانه پروتئين به حدود 8/0 گرم به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن محدود مي‌شود (ميزان مصرف پروتئين يک فرد عادي حدود 1 گرم به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن است. مثلا يک فرد 70 کيلوگرمي‌به 70 گرم پروتئين نيازمند مي‌باشد). مصرف روزانه گوشت نبايد از 120 ـ‌90 گرم بيش‌تر باشد.
براي افزايش دفع اسيد اوريک لازم است بيماران رژيم غذايي سرشار از کربوهيدرات (مثل نان، برنج، ماکاروني، غلات و …) و کم‌چربي داشته باشند و خصوصا در وعده‌هاي شام از خوردن غذاهاي سنگين و زياد پرهيز کنند.
کنترل و حفظ وزن مطلوب براي اين بيماران از اهميت خاصي برخوردار است. بنابراين بايد سعي کنند با رعايت رژيم غذايي متعادل و انجام حرکات ورزشي و خصوصا پياده‌روي وزن خود را در حد ايده‌آل حفظ کنند.
براي رقيق کردن ادرار و تسريع دفع اسيد اوريک و پيشگيري از رسوب اورات در کليه‌ها و تشکيل سنگ‌هاي کليوي نوشيدن آب و مايعات به مقدار فراوان براي اين بيماران توصيه مي‌شود، بطوري که روزانه نوشيدن حدود 3 ليتر مايعات براي اين بيماران ضروري و لازم دانسته شده است. بيماران بايد از نوشيدن نوشيدني‌هاي حاوي الکل اجتناب کنند. زيرا الکل ترشح دفع اورات توسط کليه‌ها را مهار مي‌کند.
در انتها قابل ذکر است که داشتن وزن ايده‌آل و رژيم غذايي مطلوب و مناسب مي‌تواند تا حدود زيادي بيماران را از مصرف دارو و عوارض حاصل از بيماري محفوظ نگه دارد.

درمان تغذيه‌اي

اسيد اوريک از متابوليسم پورين‌ها حاصل مي‌شود و حاوي قسمتي از نوکلئوپروتئين‌هاست. اگر چه در گذشته نقرس با رژيم کم پورين درمان مي‌شد، اما امروزه داروها به‌طور عمده جايگزين محدوديت‌هاي سخت رژيم‌هاي کم پورين شده‌‌‌اند. البته بعيد است که محدوديت پورين‌هاي غذايي به طور قابل ملاحظه اي مقادير اسيداوريک را کاهش دهد.
بهتر است افراد مبتلا به نقرس، غذاهاي غني از پورين را به منظور کاهش دادن استرس متابوليک (نظير کتوز ايجاد شده به علت رژيم سخت) و کاهش استفاده از داروها به مقدار خيلي کم مصرف کنند.
محدوديت غذاهاي حاوي پورين در مرحله حاد نقرس، براي پرهيز از اضافه شدن پورين خارجي به مقدار بالاي اسيد اوريک موجود مي‌باشد. محدوديت‌ پورين (مثلاً در موارد شديد نقرس)، بايد تا مقدار 150- 100 ميلي گرم در روز باشد.
در اين بيماران افزايش دريافت مايعات (حدود سه ليتر در روز) براي کمک به افزايش دفع اسيداوريک از کليه‌‌ها و به حداقل رساندن احتمال تشکيل سنگ‌هاي کليوي لازم است. از آنجايي که دفع اورات با مصرف چربي‌ها کاهش و با مصرف کربوهيدرات‌ها تمايل به افزايش دارد، رژيم غذايي بايد به‌طور نسبي کربوهيدرات زياد (55- 50 درصد کالري)، چربي کل متعادل (30% کالري)، کلسترول متعادل (کمتر از 230 ميلي‌گرم در روز) و پروتئين متوسط داشته باشد.
در فواصل بين حمله‌ها،ي نقرسي رژيم غذايي براي بيماران دريافت کننده داروهاي کنترل کننده نقرس، عبارت از يک رژيم طبيعي و کافي و همچنين رسيدن به وزن قابل قبول و حفظ آن براي جلوگيري از ايجاد کتوز مي‌باشد.
پيشنهاد شده که سويا منبع پروتيين ترجيحي در بيماران نقرسي باشد. نشان داده شده که خوردن سويا باعث تغيير غلظت پروتئين پلاسما و افزايش ترشح کليوي اسيداوريک مي‌شود.
مصرف الکل (اتانول) توليد اسيداوريک را افزايش مي‌دهد، اما هميشه باعث حمله نقرسي نمي‌شود. با اين وجود، بايد بيمار از مصرف الکل خودداري کند.

تقسيم ‌بندي مواد غذايي بر اساس مقدار پورين موجود در آنها

گروه اول :
مقدار زيادي پورين دارند (1000- 100 ميلي‌گرم نيتروژن پوريني در 100 گرم غذا) که بايد از مصرف آنها خودداري کرد و شامل :
فرآورده‌هاي گوشتي، گوشت قيمه شده، سوپ گوشت، آبگوشت غليظ ، مغز، گوشت غاز و کبک، ماهي کولي، ماهي خال خالي، ماهي ساردين و مخمرهاست.
گروه‌ دوم :
مقدار متوسطي پورين دارند (100- 9ميلي‌گرم نيتروژن پوريني در 100 گرم غذا) و مصرف آنها به مقدار کم مجاز است که شامل : ماهي و گوشت (به غير از موارد گروه 1)، ماکيان، مارچوبه، لوبياهاي خشک، عدس، قارچ‌ و اسفناج است.
يک سهم (90- 60گرم) از گوشت، ماهي يا مرغ، و يا يک سهم (نيم فنجان) سبزيجات اين گروه در روز، در دوران بهبودي مجاز است.
گروه سوم :
مقدار کمي پورين دارند. غذاهاي اين گروه مي‌توانند هر روز استفاده شوند و شامل :
به گزارش خبرنگار سايت پزشکان بدون مرز ، نان سفيد و ترد، کيک و شيريني‌جات، ميوه، زيتون، کره يا مارگارين و روغن‌ها، دسرهاي ژلاتيني، داروهاي گياهي، نوشيدني‌هاي گازدار، شير، پنير، بستني، فرني، غلات و محصولات آن، شکلات، آجيل‌ها، قهوه، چاشني ها، ترشي‌ها، کرم، تخم‌مرغ، سبزيجات (به غير از موارد گروه 2) ، نمک، چاي، شکر و شيريني‌جات، سرکه و سس سفيد است.

جهت جلوگيري و يا کاهش حملات نقرس، رعايت نکات زير بسيار مفيد است :

چاقي باعث حملات نقرس مي شود
رژيم پر چرب باعث کاهش دفع اسيد اوريک ميگردد
در مواقع حملات نقرس بايد به بيمار اب قند داد(در صورتي که بيمار ديابتي نباشد)
دادن اب فراوان باعث افزايش دفع اورات سديم و اسيد اوريک ميگردد .
پرهيز از مصرف غذاهاي سرشار از پورين ، اين غذاها سبب توليد اسيد اوريک بسيار زيادي در بدن مي شود.که سبب تشديد بيماري نقرس مي شود.معمولا غذاهايي که منابع خوب پروتئين هستند .حاوي پورين زيادي نيز هستند. مانند: گوشت قرمز، غذاهاي دريايي (ماهي، ميگو،…..)،احشاء داخلي مانند کله پاچه،مغز،جگر،دنبلان وماکيان.
محدود کردن مصرف غذاهايي که سطح متوسطي از پورين دارنداز جمله: .مارچوبه،گل کلم، اسفناج،ريواس،لوبياها،قارچ وعدس (اين مواد در زمان حملات نقرس بايد کاملا حذف شود.).
خودداري از مصرف زياد چربي ها(بيشتر از 30% انرژي روزانه از چربي ها نباشد).زيرا چربي زياد مانع دفع اسيد اوريک مي شود وسبب افزايش حملات ودرد نقرس مي گردد.
محدود کردن مصرف گوجه فرنگي، محصولات گوجه فرنگي، توت فرنگي و زرده ي تخم مرغ اين مواد سبب اسيدي شدن خون ميشوند ،اين عامل به تشکيل کريستال هاي اورات کمک کرده وسبب افزايش حملات نقرس در گروهي از بيماران مي گردد.در بعضي ازبيماران حساسيت به اين مواد ديده نشده است.
روزانه مصرف حداقل 8 ليوان آب بسيار مفيد است. موارد ذکر شده در زير نقش آب را روشنتر ميسازد:

آب به خروج اسيد اوريک در بدن کمک ميکند.
از تشکيل سنگهاي کليوي جلوگيري مينمايد.
حملات نقرس را کاهش ميدهد.
سبب جلوگيري از خشکي مفاصل ميگردد.
به کاهش وزن کمک ميکند.

ورزش کنيد؛ براي بيماران نقرسي ورزش مستمر و ملايم توصيه ميشود .3 بار در هفته به مدت نيم ساعت ورزش يا پياده روي بسيار مناسب است. ورزشهاي سنگين و شديد ميتواند باعث افزايش اسيد اوريک شوند و به همين جهت توصيه نميگردند. شنا يکي از بهترين ورزشها براي بيماران نقرسي است.
از الکل دوري کنيد.الکل علاوه بر مضرات فراوان ،مانع دفع اسيد اوريک از طريق کليه ها مي شود.
اگر اضافه وزن داريد و يا چاق هستيد، سعي کنيد تحت نظر متخصص تغذيه به آرامي وزن خود را کاهش دهيد، زيرا رژيمهاي سخت و شديد ميتواند سبب افزايش اسيد اوريک در خون شوند. توجه داشته باشيد که چاقي به تنهايي نيز ميتواند سبب افزايش اسيد اوريک خون گردد. بنابراين به جرات ميتوان گفت که ورزش و تغذيه صحيح ميتواند از عوارض وخيم نقرس جلوگيري کنند.
روزانه مقداري گيلاس مصرف نماييد. اين ميوه نقش مهمي در بر طرف کردن درد وحملات نقرس دارد، بطوريکه مصرف روزانه 250 گرم از اين ميوه ميتواند سطح اسيد اوريک را در خون پايين آورده و حملات نقرس را کم نمايد. انواع گيلاس منبع خوبي از آنتوسيانينها وفلاونوئيدها هستند، که عوامل کمک کننده در سلامت مفاصل هستند.
محلول بسيار رقيق شده ي سرکه سيب ،يک محلول کمک کننده به اين بيماران است .بطوريکه پس از دو روز استفاده از اين محلول ،کاهش درد وسوزش را اظهار مي کنند. روش تهيه ي اين محلول بدين صورت است که مقدار 2 قاشق چايخوري سرکه سيب را به 450 سي سي آب اضافه کرده و اين محلول را 3 بار در روز همراه با غذا ميل نمائيد. در ضمن در صورت دلخواه، به اين محلول، 2قاشق چايخوري عسل اضافه نمائيد(در افراد ديابتي اضافه کردن عسل توصيه نمي شود).
توصيه مي شود در هر ماه به مدت 5 روز از مصرف مواد قليايي خوداري نماييد.
نوشيدن 8تا 12ليوان آب در روز توصيه مي شود.زيرا مقادير زياد آب به خروج اسيد اوريک اضافي از خون کمک مي کند.
وزن خود را در حد مطلوب حفظ نماييد.زيرا وزن زياد باعث فشار به مفاصل شده و توليد اسيد اوريک را نيز در بدن افزايش مي دهد.در ضمن هر گونه کاهش وزن سريع نيز مي تواند باعث افزايش اسيد اوريک در خون شود.
مصرف الکل را قطع کنيد.زيرا هر نوع الکلي بويژه آبجو سطح اسيد اوريک را افزايش مي دهد.
مکمل هاي روغن ماهي مصرف کنيد.زيرا اسيدهاي چرب امگا 3 براي تسکين درد و ايجاد مفاصل سالم لازمند.
ميوه جات ،سبزيجات و غلات سبوس دار مصرف نماييد.تحقيقات نشان داده است که حتي سبزيجات داراي پورين بالا نقرس ايجاد نمي کنند.
مصرف گوشت قرمز و غذاهاي دريايي را کاهش دهيد.مصرف اينگونه مواد غذايي خطر ابتلا به نقرس را 50درصد افزايش مي دهد.
گوشت مرغ و لبنيات کم چرب مصرف نماييد. گوشت مرغ منبع خوب پروتئين است که در ايجاد نقرس نقش ندارد. در ضمن مصرف 2بار در روز لبنيات کم چرب خطر ابتلا به نقرس را 50 درصد کاهش مي دهد.
مصرف قندهاي ساده را کم نموده و به جاي آن از قندهاي مرکب که در برنج قهوه اي و غلات سبوس دار يافت مي شود استفاده نماييد.

+ نوشته شده در جمعه بیست و دوم دی ۱۳۹۱ ساعت ۱۱:۴۷ ب.ظ توسط افشار |

مشروح پاسخ‌های «ناسا» به شایعه پایان جهان

کد خبر: ۲۹۱۸۵۴

تاریخ انتشار: ۲۶ آذر ۱۳۹۱ - ۱۷:۰۴

هفته‌هاست که شایعات مربوط به پایان جهان در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲، دهان به دهان می‌چرخد و اسباب نگرانی باورمندان به عقاید خرافی را فراهم کرده است. در این میان، هرچند مروجان این افکار در پی آنند تا بر ادعاهای خود رنگی از دانش بزنند، ناسا در یک رشته پرسش‌‌ها و پاسخ‌هایی، این افکار را رد کرده است.

به گزارش «تابناک»، با افزایش حجم شایعات مربوط به پایان جهان در سال ۲۰۱۲، مروجان این شایعات، تنها به این که چنین چیزی در پیشگویی‌های «نوستر آداموس» و قوم «مایا» آمده، بسنده نکرده و در پی منتسب کردن آن به منابع علمی، به ویژه ناسا برآمدند. همین امر، این سازمان را بر آن داشته تا در پایگاه اینترنتی خود، مهم‌ترین پرسش‌ها و ابهام‌ها درباره ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ و نیز پاسخ به آن‌ها را منتشر نمایند.

متن این پرسش‌‌ و پاسخ‌ها به شرح زیر است:

پرسش: منشأ این پیش‌بینی که جهان در سال ۲۰۱۲ به پایان می‌رسد، چیست؟

پاسخ: این داستان با این ادعا آغاز شد که «نیبیرو» (سیاره‌ای که گفته می‌شود به وسیله سومری‌ها کشف شده) در حال حرکت به سوی زمین است. این واقعه در آغاز برای ماه می ۲۰۰۳ پیش بینی شده بود؛ اما هنگامی که هیچ اتفاقی رخ نداد، تاریخ آن به دسامبر ۲۰۱۲ منتقل و به پایان یکی از سه چرخه تقویم باستانی مایا‌ها در انقلاب زمستانی ۲۰۱۲ ارتباط داده شد. به این ترتیب، ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ تاریخ «آخرالزمان» معرفی شد.

پرسش: آیا تقویم مایا‌ها در دسامبر ۲۰۱۲ به پایان می‌رسد؟

پاسخ: همان گونه که تقویم روی دیوار آشپزخانه شما، پس از ۳۱ دسامبر (پایان سال میلادی) پایان نمی‌یابد، تقویم مایا‌ها نیز در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ به پایان نمی‌رسد. این تاریخ، مربوط به پایان دوره تاریخی طولانی مایاهاست و سپس همان گونه که تقویم شما از یکم ژانویه بار دیگر آغاز می‌شود، دوره تاریخی طولانی دیگری در تقویم مایا‌ها آغاز خواهد شد.

پرسش: آیا ناسا در فاصله ۲۳ تا ۲۵ دسامبر برای زمین «تاریکی مطلق» پیش‌بینی می‌کند؟

پاسخ: قطعاً خیر. نه ناسا و نه هیچ سازمان علمی دیگری چنین خاموشی را پیش‌بینی نمی‌کند. گزارش‌های نادرست از این موضوع، ادعا می‌کنند که گونه‌ای «هم ترازی کیهانی» موجب چنین خاموشی می‌شود؛ اما چنین هم‌ترازی وجود ندارد. برخی نسخه‌های این شایعه، به یک پیام آماده‌سازی شرایط اضطراری از سوی «چارلز بولدن»، مدیر ناسا اشاره می‌کنند. این صرفاً پیامی برای تشویق مردم جهت آماده‌سازی در شرایط اضطراری است که به عنوان بخشی از کمپین آماده‌سازی گسترده از سوی حکومت، فرستاده شده است. این پیام هرگز به یک خاموشی اشاره ندارد.

پرسش: آیا سیارات می‌توانند به گونه‌ای هم تراز شوند که بر زمین اثر بگذارد؟

پاسخ: هیچ هم‌ترازی سیاره‌ای در چند دهه آتی رخ نخواهد داد و حتی اگر چنین هم شود، تأثیر آن‌ها بر کره زمین قابل چشم‌پوشی است؛ برای نمونه، یک هم‌ترازی بزرگ در سال ۱۹۶۲ و دو هم‌ترازی دیگر نیز در ۱۹۸۲ و ۲۰۰۰ اتفاق افتادند. هر دسامبر، زمین و خورشید با مرکز تقریبی کهکشان راه شیری هم تراز می‌شوند؛ اما این واقعه‌ای سالیانه است که دارای هیچ گونه پیامدی نیست.

پرسش: آیا سیاره «کوته قهوه‌ای» به نام «نیبیرو» یا «سیاره ناشناخته» و یا «اریس» وجود دارد که با نزدیک شدن به زمین، در حال تهدید سیاره ما به نابودی گسترده باشد؟

پاسخ: نیبیرو و دیگر داستان‌ها درباره سیارات سرکش، یک نیرنگ اینترنتی هستند. هیچ پایه و اساس حقیقی برای این ادعا‌ها وجود ندارد. اگر نیبیرو یا یک سیاره ناشناخته واقعی در حال حرکت برای برخورد با زمین در سال ۲۰۱۲ بود، ستاره‌‌شناسان باید دست‌کم از ده سال پیش آن را ردگیری می‌کردند و چنین سیاره‌ای هم اکنون با چشم غیرمسلح تشخیص داده می‌شد. اریس واقعی است؛ اما این یک سیاره کوتوله شبیه پلوتون است که بیرون از منظومه شمسی باقی خواهد ماند. نزدیک‌ترین فاصله‌ای که این سیاره می‌تواند با زمین پیدا کند، نزدیک چهار میلیارد مایل است.

پرسش: نظریه تغییر جهت قطب‌های زمین چیست؟ آیا این درست است که پوسته زمین تا چند روز یا حتی چند ساعت، چرخشی به سمت هسته خواهد داشت؟

پاسخ: واژگونی یا چرخش مدار زمین ناممکن است. حرکت آرام قاره‌ها وجود دارد (مثلاً «آنتارکتیکا» چند صد میلیون سال پیش نزدیک خط استوا بود)، اما این ربطی به ادعا‌ها درباره واژگونی قطب‌های گردشی ندارد. با این حال، برخی وب‌سایت‌ها، افراد ساده‌دل را گمراه می‌کنند. آن‌ها مدعی وجود یک رابطه میان چرخش و قطبیت مغناطیسی زمین هستند که غیرمنظم تغییر می‌یابد و واژگونی مغناطیسی به طور متوسط هر چهارصد هزار سال یک بار رخ می‌دهد. تا آنجایی که ما می‌دانیم، این واژگونی مغناطیسی هیچ آسیبی به حیات در زمین وارد نمی‌کند. دانشمندان بر این باورند که وقوع یک واژگونی مغناطیسی تا چند هزار سال آینده غیرمحتمل است.

پرسش: آیا زمین در سال ۲۰۱۲ با خطر برخورد یک شهاب سنگ روبه‌روست؟

پاسخ: زمین همواره در معرض تأثیرات ستاره‌های دنباله‌دار و شهاب‌های آسمانی بوده، ولی یک اصابت بزرگ، واقعه‌ای بسیار نادر بوده است. آخرین مورد از این دست، ۶۵ میلیون سال پیش رخ داد که به نابودی دایناسور‌ها منجر شد. امروزه، ستاره‌‌شناسان ناسا در حال انجام پژوهشی با نام «پایش محافظت فضایی» هستند تا هر ستاره دنباله دار نزدیک زمین را، بسیار پیش از برخورد، شناسایی کند. همه این کار‌ها آشکار و در پرتو کشفیاتی انجام می‌گیرد که روزانه در وب‌سایت «دفتر برنامه اشیای نزدیک زمین ناسا» منتشر می‌شود. به این ترتیب، شما خود می‌توانید به روشنی ببینید که برخورد هیچ شیئی با زمین در سال ۲۰۱۲ پیش بینی نشده است.

پرسش: دانشمندان ناسا چه احساسی نسبت به ادعاهای پایان جهان در سال ۲۰۱۲ دارند؟

پاسخ: در همه ادعاهایی که درباره فاجعه و یا تغییر بزرگ در ۲۰۱۲ مطرح می‌شود، جایگاه علم کجاست؟ چه شواهدی وجود دارد؟ در حقیقت هیچ شواهدی در این زمینه نیست و درباره همه این اظهارات افسانه‌ای ـ خواه در کتاب‌ها آمده باشد یا فیلم‌ها، مستند‌ها و یا اینترنت ـ ما نمی‌توانیم این حقیقت ساده را تغییر دهیم. هیچ شواهد معتبری برای هیچ یک از اظهارات مطرح در حمایت از رخدادهای غیرمعمول در دسامبر ۲۰۱۲ وجود ندارد.

پرسش: آیا خطری از جانب یک توفان بزرگ خورشیدی در سال ۲۰۱۲ هست؟

پاسخ: فعالیت خورشیدی، یک چرخه معمول دارد که نقطه اوج آن، هر یازده سال یک بار است. در نزدیکی این نقاط اوج، اشعه‌های خورشیدی می‌توانند موجب برخی اختلالات در ارتباطات ماهواره‌ای شوند؛ هرچند مهندسان آموخته‌اند، چگونه دستگاه‌های الکترونیکی بسازند که در برابر اشعه‌های خورشیدی مقاوم باشد، ولی هیچ خطر خاصی در سال ۲۰۱۲ وجود ندارد. نقطه اوج بعدی خورشیدی در فاصله زمان ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ رخ خواهد داد که پیش‌بینی می‌شود، یک چرخه خورشیدی متداول باشد که هیچ فرقی با چرخه‌های پیشین در طول تاریخ ندارد.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و هفتم آذر ۱۳۹۱ ساعت ۱:۴۷ ق.ظ توسط افشار |

ناسا و تکذیب نشر اکاذیب پایان دنیا

توضیحات ناسا درباره نابودی جهان در اول دیماه

ناسا به سوالات مختلف درباره نزدیک شدن شهاب سنگ به زمین، پایان عمر جهان، تقویم مایاها و طوفان خورشیدی پاسخ داد.

با شدت یافتن انتشار شایعات مختلف مبنی بر پایان عمر جهان در اول دیماه، سازمان فضایی آمریکا توضیحاتی در این باره ارائه کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، در گزارش جدید ناسا که دوشنبه 13 آذرماه 91 منتشر شد، به سوالاتی درباره شایعات سال های اخیر که این روزها در آستانه پایان سال 2012 به اوج خود رسیده، پاسخ داده شده است.

متن این گزارش به شرح زیراست:

آیا هرگونه تهدیدی برای زمین در سال 2012 وجود دارد؟ بسیاری از وب سایت ها می گویند که دنیا در دسامبر 2012 پایان خواهد یافت.
* جهان در سال 2012 به پایان نمی‌رسد. سیاره ما بیشتر از 4 میلیارد سال عمر کرده است و دانشمندان معتبر سراسر جهان نیز معتقدند هیچ خطری زمین را در سال 2012 تهدید نمی کند.

منشا این پیش‌گویی که زمین در سال 2012 به پایان می‌رسد، کجاست؟
* آغاز این داستان از جایی بود که ادعا شد سیاره‌ای به نام «نیبیرو» که سومری‌ها آن را کشف کرده‌اند، در حال حرکت به سمت زمین است. این فاجعه در ابتدا برای ماه می سال 2003 پیش بینی شده بود، اما وقتی که چنین چیزی رخ نداد، آن را به جلوتر، یعنی تا دسامبر 2012 تغییر دادند و این مربوط به پایان یکی از چرخه های تقویم مایان ها در انقلاب زمستانی آن است که در دسامبر 2012 رخ می دهد و به همین علت ، داستان روز قیامت را برای 21 دسامبر 2012 پیش بینی کردند.

آیا تقویم مایاها در دسامبر 2012 به پایان می‌رسد؟
* همانطور که تقویم‌ شما روی دیوار آشپزخانه تان پس از 31 دسامبر به پایان نمی‌رسد، تقویم مایاها هم پس از 21 دسامبر 2012 به پایان نمی رسد. این پایان یک دوره تقویم مایان ها است و همان طور که تقویم شما از اول ژانویه دوباره آغاز می شود، تقویم مایاها نیز با یک چرخه جدید دیگر آغاز می شود.

آیا ناسا تاریکی زمین از 23 تا 25 دسامبر را پیش‌بینی می‌کند؟
* به هیچ وجه ناسا و هیچ سازمان علمی دیگری چنین پیش‌ بینی نکرده است. گزارش‌ های غلطی ادعا کرده‌اند که چیزی به نام "تراز یا به خط شدن گیتی" موجب این تاریکی می‌شود. در حالی که چنین ترازی وجود ندارد (سوال بعدی را ببینید). این شایعه، استناد شده از پیام هشداری است که "چارلز بولدن" مدیر ناسا منتشر کرده. در حالی که این تنها یک هشدار ساده برای تشویق مردم به بالا بردن آمادگی آنها و بخشی از یک برنامه بزرگ دولتی است و در آن هیچ اشاره ای به تاریکی نشده است.

آیا می شود، سیارات طوری ردیف شوند که روی زمین اثر بگذارند؟
* هیچ صف بندی سیاره ای در چند دهه آینده رخ نخواهد داد و حتی اگر چنین اتفاقی رخ دهد، اثر آن روی زمین ناچیز خواهد بود. یک همترازی در سال 1962 رخ داد و دو مورد دیگر هم در سال‌های 1982 و 2000 اتفاق افتاد. در هر دسامبر نیز، زمین و خورشید چنین تناسبی نسبت به مرکز کهکشان راه شیری پیدا می کنند و این یک اتفاق سالانه است و هم تراز می‌شوند. این یک رویداد سالانه است و هیچ اثری هم ندارد.

آیا سیاره‌ یا کوتوله قهوه ای رنگی به نام «نیبیرو»، «ایکس» و یا «اریس» وجود دارد که در حال نزدیکی به زمین باشد و سیاره ما را تهدید کند؟
* نیبیرو و سیارات سرگردان نزدیک‌ شونده به زمین، جعلیات اینترنتی هستند. هیچ مبنای واقعی برای این ادعاها وجود ندارد. اگر نیبیرو یا سیاره ایکسی در حال حرکت به زمین باشد و قرار باشد در سال 2012 به زمین برخورد کند، ستاره شناسان یک دهه قبل آن را دیده بودند و اکنون نیز با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بود. بدیهی است که وجود ندارد. "اریس" واقعی است، اما شبیه به پولوتو، سیاره ای کوتوله است که همیشه بیرون از منظومه شمسی است و نزدیک ترین فاصله ای که می تواند با زمین داشته باشد 4 میلیارد مایل است.

تئوری تغییر قطب های مغناطیسی چیست؟ آیا این درست است که پوسته زمین را می کند، چرخش 180 درجه ای نسبت به هسته زمین ایجاد می شود و یک روز به نه ساعت کاهش می یابد؟
* واژگون شدن چرخش زمین غیر ممکن است. البته حرکات آهسته قاره ها وجود دارد (برای مثال قطب جنوب صدها میلیون سال قبل در نزدیکی خط استوا بوده)، اما ادعای واژگونی قطب های مغناطیسی زمین و محور چرخش زمین بی معنی است. با این حال بسیاری از وب سایت ها برای فریب مردم داستان پردازی می کنند. اما دانشمندان بر این باورند که بسیار بعید است که واژگونی مغناطیسی در چند هزاره بعدی اتفاق بیافتد و اگر هم رخ دهد، هیچ تاثیری روی حیات زمین ندارد.

آیا زمین در سال 2012 مورد اصابت یک شهاب سنگ قرار می‌گیرد؟
* زمین همواره در معرض برخورد شهاب سنگ ها و تأثیرات ستاره‌های دنباله‌دار قرار دارد، اما برخوردهای بزرگ بسیار نادر است. آخرین برخود بزرگ یک شهاب‌ سنگ با زمین 65 میلیون سال قبل بود که موجب انقراض دایناسورها شد. امروزه ستاره شناسان ناسا در حال بررسی‌ طرحی به نام "گارد فضایی" هستند تا هر جرم بزرگ در حال نزدیک شدن به زمین را قبل از رسیده به زمین پیدا کنند. ما پیش ترمشخص کرده ایم که هیچ شهاب سنگ بزرگی مانند آنچه که دایناسورها را منقرض کرد، زمین را تهدید نمی‌کند. همه مستندات و اکتشافات هم روی وب سایت ها و نشریات معتبر منتشر می شود و شما می توانید همه آنها را ببینید.

احساس و نظر دانشمندان در باره ادعای به پایان رسیدن جهان در سال 2012 چیست؟
* ریشه علمی هرگونه ادعا درباره فاجعه یا تغییرات در سال 2012 کجاست؟ شواهد کجاست؟ هیچ مدرکی وجود ندارد و همه این‌ ادعاها ساختگی است، چه در کتاب‌ها، فیلم‌ها، مستندها و چه در سایتهای اینترنتی. ما نمی‌توانیم این حقیقت ساده را تغییر دهیم. هیچ مدرک معتبری برای هیچ یک از ادعاهای ساخته شده درباره تغییرات بزرگ جهان در سال 2012 وجود ندارد.

آیا خطر طوفان خورشیدی بزرگی در سال 2012 وجود دارد؟
* فعالیت های خورشیدی دارای یک چرخه منظم هستند. هنگام این طوفان های بزرگ ممکن است اختلالات در ارتباطات ماهواره ای به وجود آید، اما هیچ خطر ویژه ای برای سال 2012 وجود ندارد. بزرگ ترین طوفان خورشیدی بین سال های 2012 تا 2014 رخ می دهد، اما اثرات آن هیچ تفاوتی با طوفان های مشابه قبلی نخواهد داشت.

+ نوشته شده در جمعه هفدهم آذر ۱۳۹۱ ساعت ۱۲:۵۱ ق.ظ توسط افشار |

2012 و اخبار ضد و نقیض

طوفان خورشیدی 2012

در ابتدا باید توضیحاتی در خصوص طوفان خورشیدی به عزیزانم بدم:

Solar storm

ذراتی از جنس الکترون و پروتون ویونهای سنگین که در پی انفجارات سطحی خورشید از آن جدا شده وبه سوی فضا ازجمله زمین رها می شوند. این طوفانها بعد از چند روز به زمین رسیده وموجب اختلالاتی بصورت القاءمغناطیسی در خطوط انتقال نیرو می شوند.ماهواره STEREO با هدف اعلام خطر رسیدن طوفانها به زمین به فضا پرتاب شده است.

حال یکی از کارشناسان ناسا در این خصوص میگوید:

در پی انباشته شدن شبکه‌های اینترنتی از برخی ادعاهای پوچ و غیرعلمی در خصوص رخداد وقایع مسبب پایان جهان در سال 2012، یک کارشناس ناسا با رد خرافات مطرح شده، رخداد هرگونه توفان خورشیدی مرگبار را که منجر به سوختن زمین و موجودات آن شود از لحاظ فیزیکی غیرممکن دانست.

به گزارش ایسنا، دکتر الکس یانگ، هلیوفیزیکدان مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا تاکید کرد: نیازی به هیچ گونه نگرانی در مورد خورشید طی چند میلیارد سال آینده وجود نداشته و در سال 2012 نیز قطعا اتفاقی رخ نخواهد داد.

یانگ افزود: توسط تمام فناوری‌ها و علوم و از طریق فضاپیماهایی که 24 ساعته این ستاره را نظارت می‌کنند، به حد کافی در مورد خورشید اطلاعات کسب کرده‌ایم و میدانیم چنین ابرتوفان خورشیدی که ادعا می‌شود منتشر نشده و زمین را از بین نخواهد برد.

وی گفت: جز مقداری آفتاب‌سوختگی در تابستان، چیز دیگری برای نگرانی در مورد خورشید وجود ندارد. به طور ساده خورشید از میزان انرژی لازم برای ایجاد یک توفان کشنده از فاصله حدود 150 میلیون کیلومتری برای تخریب زمین برخوردار نیست.

اگر چه در حال حاضر جرقه‌های خورشیدی و تخلیه جرم تاج خورشیدی بر روی سطح این ستاره در حال افزایش هستند، اما این به دلیل چرخه عادی خورشید است. در واقع هر فرد بالای 11 سال حداقل در یکی از این چرخه‌ها زندگی کرده است.

به گفته دکتر یانگ، این افزایش چرخه خورشیدی که حدود سال 2014 به اوج خود می‌رسد، هیچ تفاوت قابل توجهی با دوره‌های قبلی یا بعدی آن نخواهد داشت.

توفانهای خورشیدی در اندازه‌ها و قدرتهای متفاوت وجود داشته و طی 10 هزار سال اخیر هیچ گزارشی از تاثیر مخرب آن بر جو زمین ثبت نشده است.

خورشید در دوره آرام (چپ) و در زمان اوج فعالیت (راست)

جرقه خورشیدی در حقیقت تخلیه الکترون‌ها، یون‌ها و اتم‌ها از تاج خورشید به فضا است. حرارت انفجاری یک جرقه نمی‌تواند راه خود را از میان فضای سرد به زمین بپیماید اما تابش‌های الکترومغناطیسی و ذرات پرانرژی آن از این قابلیت برخوردارند. این مساله ممکن است جو فوقانی زمین را دگرگون کرده و اختلالاتی در انتقال علائم ایجاد کند.

تخلیه جرم تاج خورشیدی یک انفجار عظیم از بادهای خورشیدی، دیگر پلاسماهای سبک ایزوتوپی و میدان‌های مغناطیسی است که در بدترین حالت این بادها ممکن است منجر به جریاناتی شود که در ترانسفورماتورهای شبکه برق اختلال ایجاد کرده و منجر به قطع برق شوند.

اگر چه دانشمندان به ارتباط بین این دو پدیده اعتقاد دارند، اما هنوز هیچ گواه علمی برای آن ارائه نشده است.

در خارج از جو زمین، موانع سخت‌تر میدان‌های مغناطیسی نیز وجود دارند که تا فضای عمیق کشیده شده و بیشتر تابش‌های مضر خورشیدی را منحرف می‌کنند.

و در جایی دیگر هم میگویند :

ناسا در هشداری اعلام کرد که یک توفان خورشیدی که در سال 2012 به زمین می رسد موجب خواهد شد که برق تمام دنیا خاموش شود. به گزارش مهر، در هشدار ناسا و آکادمی ملی علوم آمده است که میلیون ها نفر در سال 2012 بدون برق و در نتیجه بدون غذا و دارو خواهند ماند و تمام یخچال ها، تلفن های همراه و ماهواره ها خاموش می شود. از ماه دسامبر فعالیت خورشید به آهستگی روبه افزایش می رود. نیروی مغناطیسی این ستاره هر 11 سال یک بار به نقطه ای می رسد که در آن پیک پدیده های فوران های خورشیدی و پرتاب تاج های خورشیدی بزرگ مشاهده می شود. این پدیده ها منجر به آزاد شدن میزان زیادی انرژی و تشعشعات می شود. این فوران ها می تواند به زمین نیز برسد و منجر به ایجاد توفان‌های ژئومغناطیسی زمین شود. اتمسفر زمین می تواند از این برخوردها خود را مصون نگه دارد اما خسارت های زیادی به ساختارهای اجتماعی و اقتصادی روی زمین وارد می شود. ستاره شناسان این پدیده ها را از سال 1859 رصد کرده اند. در آن زمان یک توفان ژئومغناطیسی ویژه در خطوط تلگراف اروپا و آمریکا اختلال ایجاد کرد. در ماه می 1921 توفان دیگری بسیاری از خطوط برق و تلفن را در2 سر اقیانوس اطلس از کار انداخت. در سال 1989 شش میلیون نفر در کبک کانادا به مدت 9 ساعت به سبب یک توفان ژئومغناطیسی که 10 برابر ضعیف تر از توفان سال 1921 بود بدون برق ماندند. اگر حادثه ای مشابه آن چه که در سال 1921 رخ داد تکرار شود تعداد افراد بدون برق به 130 میلیون نفر افزایش خواهند یافت و تکرار حادثه ای مشابه سال 1859 که بسیار قوی تر از توفان 1921 بود، 2 هزار میلیارد دلار خسارت وارد خواهد کرد. به گفته دانشمندان ناسا، پیک بعدی این توفان های خورشیدی بین سال های 2012 و 2013 خواهد بود که جامعه علمی هنوز بر سر شدت فعالیت خورشید در این دوره جدید به توافق نرسیده اند. اخترشناسان از آغاز چرخه لکه خورشیدی تعبیر به عطسه خورشید کرده و هشدار داده اند، زمانی که خورشید عطسه می کند، در واقع زمانی است که زمین بیمار می شود.

باز هم از این گفته های متناقض از خود ناسا را میتوانم ارازئه دهم.

حالا کدامیک از معتبرترین مرکز فضایی جهان را قبول کنیم؟!

به هر حال باید دید چه پیش می آید... همه چیز تا کنون مرموز و تا حدودی هم دقیق بوده...

باید منتظر باشیم یا آماده؟

+ نوشته شده در جمعه دهم آذر ۱۳۹۱ ساعت ۹:۱۷ ب.ظ توسط افشار |

آنزیمهای لیزوزومی

آنزیمهای لیزوزومی عمل هیدرولازی دارند و ساختمان گلیکوپروتئینی دارند. این آنزیمها در PH اسیدی فعالند و PH مناسب عمل آنها حدود 5 - 4.5 است. در لیزوزوم انواع مختلفی از آنزیمهای هیدرولازی وجود دارند که تعدادی از آنها عبارتند از :

آنزیمهای هیدرولیز کننده پروتئین‌ها شامل پروتئاز و پپتیدازها. مثالهای این دسته از آنزیم‌ها عبارتند از کاتپسین ، کربوکسی پپتیداز A ، B ، C و گلوتامات کربوکسیلاز

*آنزیمهای هیدرولیز کننده لیپیدها مانند استرازها ، فسفولیپازها.

گلوسیدازها که بر روی مواد قندی اثر می‌گذارند مثل آنزیم آلفا 1 و 4- گلوکوزیداز ، بتا گلوکورونیداز ، آریل سولفاتاز A ، B بتا گالاکتورونیداز و آلفا مانوزیداز

آنزیمهای هیدرولیزکننده اسیدهای نوکلئیک مانند DNase ، RNase

فسفاتازها مثل اسید فسفاتاز ، فسفودی استراز ، فسفاتیدیک اسید فسفاتاز.

سنتز آنزیمهای لیزوزومی

سنتز آنزیمهای لیزوزومی با دخالت ریبوزومهای متصل به شبکه آندوپلاسمی و فرضیه پپتید نشانه است. گلیکوزیلاسیون این آنزیمها ضمن سنتز آنها در فضاهای شبکه آندوپلاسمی دانه‌دار انجام می‌شود و پردازش آنها نهایتا پس از انتقال به دستگاه گلژی صورت می‌گیرد. آنزیمهای لیزوزومی دارای مانوز 6 - فسفات است که به عنوان نوعی نشانه برای انتقال آنها از شبکه آندوپلاسمی به دیکتیوزومها و سپس به لیزوزوم‌های اولیه است. مانوز 6-فسفات نشانگر یا علامت پروتئینهای لیزوزومی است.

ساختار غشای لیزوزوم

مطالعات نشان می‌دهد که گلیوکوپروتئین به مقدار زیاد در این غشاها وجود دارد. این پروتئین‌ها به شدت گلیکوزیله شده‌اند و بطور قابل توجهی در مقابل تجزیه توسط هیدرولازهای اسیدی ماتریکسی لیزوزوم مقاومند و لیزوزوها را به صورت یک مجموعه بسته نگه می‌دارد. غشای لیزوزوم قابلیت تلفیق با سایر غشاها را دارد و از مقدار زیادی لیستین تشکیل شده است. غشای لیزوزوم بوسیله آنزیمهای درون آن تا حدی گوارش می‌یابد. اما بطور دائم ترمیم می‌شود، این عمل نیاز به انرژی زیاد دارد و از آنجایی سلول مرده نمی‌تواند انرژی را تامین کند در نتیجه آنزیم‌های هیدرولازی درون لیزوزوم آزاد شده و سبب از بین رفتن اندامکها و خود سلول می‌شوند.

در غشای لیزوزوم پمپهای پروتئینی وابسته به ATP وجود دارند که با مصرف انرژی پروتون H⁺ را وارد لیزوزوم می‌کند تا محیط اسیدی با PH حدود 4.5 تا 5 ایجاد کرده و شرایط اسیدی برای آنزیم‌های هیدرولازی لیزوزوم فراهم و شیب PH را در غشای لیزوزوم برقرار نماید که نتیجه آن PH پایین‌تر از 5 در ماتریکس لیزوزوم است. از طرف دیگر تراکم یونهای H⁺ در مجاورت سطح درونی غشای لیزوزوم زیاد است و PH بسیار کاهش یافته و حتی تا حدود 2 می‌رسد و این PH پایین‌تر از PH مناسب برای فعالیت آنزیم‌های هیدرولازی لیزوزومی یعنی (PH (4 - 5 است. در نتیجه آنزیم‌های هیدرولازی لیزوزوم بر روی غشا خود تاثیر ندارند. یونها هم در این عمل محافظتی نقش دارند. سطح درونی لیزوزوم پوشش گلیکوپروتئینی دارد که از غشا محافظت می‌کنند.

عوامل مخرب غشای لیزوزوم

عوامل مختلفی سلامت و تمامیت غشای لیزوزوم را از بین می‌برد که عبارتند از :

عوامل مکانیکی: مثل ضربه ، لغزشها ، ارتعاشات و صوتهای موسیقی
عوامل فیزیکی: مانند گرما و سرمای بیش از حد ، انجماد و گرم کردن مجدد
عوامل صوتی: صدای رعد و برق ، امواج ناشی از شکست دیوار صوتی
عوامل شیمیایی و هورمونی: افزایش CO₂ ، اکسیژن یونی ، سیلیس ، قلع و روی ، سموم

هورمونهای جنسی یا استروئیدها ، ویتامین‌های قابل حل در چربی ( A ، D ، E و K ) ، عده‌ای از آنتی بیوتیکها و برخی آنزیمهای تجزیه کننده از عوامل شیمیایی مخرب غشای لیزوزوم هستند. کورتیزول نقش پایدارکننده غشای لیزوزوم را دارد.

عوامل زیستی: مانند ویروسها ، عوامل روحی مانند تنش ، اضطراب ، شوک ، خستگی ، کار سنگین از عوامل مخرب غشای لیزوزوم هستند. آرامش روانی ، اکسیژن کافی و تغذیه مناسب از عوامل پایدارکننده غشای لیزوزوم می‌باشند.

انواع لیزوزوم

چهار نوع لیزوزوم در نظر گرفته می‌شود که اولی لیزوزوم اولیه و سه تای بعدی لیزوزوم ثانویه خوانده می‌شوند.

لیزوزوم اولیه

اندامکهای تک غشایی با ماده زمینه‌ای متراکم دارای آنزیم‌های هیدرولازی هستند که از بخش دور یا ترانس دستگاه گلژی مشتق شده ولی هنوز فعالیت آنزیمی خود را آغاز نکرده‌اند. لیزوزوم اولیه را پروتولیزوزوم نیز می‌گویند.

لیزوزوم ثانویه

هتروفاگوزوم: که به نامهای هترولیزوزوم ، فاگولیزوزوم ، واکوئلهای هیدروفاژی یا واکوئلهای دگرخواری نیز نامیده می‌شوند. این لیزوزومها از تلفیق لیزوزومهای اولیه با وزیکولهای حاوی مواد برون سلولی مانند حفره‌های فاگوسیتوزی یا پینوسیتوزی یا اندوزوم ثانویه تشکیل می‌شوند. سپس مواد برون سلولی یا بیگانه بوسیله آنزیمهای هیدرولیزی لیزوزوم اولیه حذف می‌شود. برخی باکتریها از جمله باکتری جذام از عمل دگرخواری مصون می‌ماند و به خوبی در لیزوزوم‌ها زنده می‌ماند.

اتوفاگوزوم: که به نامهای لیزوزومهای اتوفاژیک ، اتولیزوزوم ، واکوئل خودخوار و سیتولیزوزوم نیز خوانده می‌شود. این نوع از لیزوزومها از تلفیق لیزوزومهای اولیه با واکوئل‌های حاوی مواد سلولی مانند میتوکندری ، میکروبادی‌ها و اندامک‌های پیر و فرسوده ایجاد می‌شوند. گاهی قطعاتی از شبکه آندوپلاسمی ، بخشی از سیتوپلاسم سلول را احاطه کرده ، با لیزوزوم اولیه ادغام می‌شود و به لیزوزوم ثانویه که همان اتوفاگوزوم است تبدیل می‌شود و آنزیمهای آن مواد را تجزیه و هضم می‌کنند. تشکیل این لیزوزومها برای مبارزه با فقر غذایی ، انجام تمایزهای ویژه مانند حذف برخی اندامک‌ها ، حذف محتویات سلول برای تشکیل آوندهای چوبی و یا حذف بخشهای اضافی مانند حذف مجرای مولر در پرندگان ، تحلیل رفتن دم در دوزیستان در هنگام دگردیسی صورت می‌گیرد.

اجسام باقیمانده یا لیزوزوم کرینوفاژی: چنانچه عمل گوارش در لیزوزوم‌های ثانویه کامل نباشد، اجسام باقیمانده تشکیل می‌شود. لیزوزوم‌های حاوی این اجسام باقیمانده را جسم باقیمانده یا لیزوزوم کرینوفاژی نیز می‌نامند که دارای شکل نامنظم است. کرینوفاژی پدیده‌ای که حذف ترشحی را امکان پذیر می‌سازد.

اجسام متراکم یا تلولیزوزوم: برخی از مواد آندوسیتوزی و اگزوسیتوزی در برخی وزیکولهای گوارشی باقی می‌مانند و اجسام متراکم یا تلولیزوزوم را تشکیل می‌دهند و اغلب فعالیت هیدرولاری ندارند.

نقشهای لیزوزوم

گوارش درون سلولی: مواد گوناگون به روش‌های فاگوسیتوزی و اتوفاژی به لیزوزوم‌ها می‌رسند. گوارش آنها توسط آنزیم‌های لیزوزومی درون لیزوزومها صورت می‌گیرد و مواد حاصل از گوارش با عبور از غشای لیزوزوم به سیتوزول می‌رسند و مسیر سوخت و ساز خود را می‌گذرانند.
گوارش برون سلولی: برای مثال سلولهای استخوان خوار (استئوکلاستها) که در مغز زرد استخوان قرار دارند با آزاد کردن هیدرولازهای لیزوزومی موجب تخریب سلولهای استخوانی می‌شوند.
دخالت در تمایز سلولی و از بین بردن اندامکها
دخالت در پدیده اتولیز و مبارزه با فقر غذایی
دخالت در ایمنی سلولها:لیزوزومها باکتریها و ویروسهای وارد شده به سلول را توسط آنزیمهای خود تخریب می‌کند و از بین می‌برد.
تجمع مواد سمی از جمله جیوه در لیزوزومها
لیزوزومهای گیاهی با داشتن آنزیم های مختلف از جمله آلفا آمیلاز ، نوکلئازها در گوارش درون سلولی و برون سلولی و فرآیندهای رشد و نمو دخالت دارند.

+ نوشته شده در سه شنبه هفتم آذر ۱۳۹۱ ساعت ۱۱:۲۱ ب.ظ توسط افشار |

غدیر

علی مولود کعبه است ......................... یعنی باطن کعبه علی است

+ نوشته شده در جمعه دوازدهم آبان ۱۳۹۱ ساعت ۱۱:۳۵ ب.ظ توسط افشار |

کلاسهای تحلیلی

سلام :

با نگاهی به کنکور ۹۱ و رویکرد جدید آن لزوم تدریس به روش سمعی و بصری بیشتر احساس می شود.

چون درک مفاهیم به این شکل بهتر صورت می گیرد و با دیدن مطلب و تصاویر و انیمیشن های مربوطه قدرت تجزیه و تحلیل بالا می رود .

لذا لزوم تدریس معلم محور در کلاسهای چهارم بالا می رود ُ البته نباید خلاقیت را از دانش آموز گرفت و باید با طرح سوالات ترکیبی اجازه داد دانش آموز پازلهای موجود در ذهن خود را مرتب کند و به جواب صحیح برسد.

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم تیر ۱۳۹۱ ساعت ۳:۲ ق.ظ توسط افشار |

بررسی و تحلیل اولیه کنکور 91

نگاه كلي:

در يك نگاه كلي مي‌توان گفت كه بسياري از سؤال‌ها، از متن كتاب‌درسي گرفته شده‌بودند و بر مفاهيم عميقي از كتاب تكيه داشتند،‌به صورتي كه پاسخ‌گويي به اين سؤال‌ها، مستلزم تسلط به مطالب كتاب درسي،‌دقت زياد و قدرت تجزيه و تحليل بالا بود.

ويژگي‌ها:

1- در سؤال‌هاي كنكور 91 دشواري بيش از حد ديده نمي‌شد.

2- از مطالب ساده‌اي از كتاب كه معمولأ مورد بي‌توجهي قرار مي‌گيرند،‌سؤال طرح شده بود.

3- در بين سؤال‌ها، يك شكل به طور مستقيم مورد سؤال قرار گرفته بود،‌ولي تقريبأ 9 گزينه در سؤال‌ها از شكل‌هاي كتاب درسي مطرح شده بود.

4- 11 سؤال كلمه محور بودند،‌يعني دقت به كلمه قيد شده در كتاب مد نظر بوده است.

5- طبق روال سال‌هاي گذشته، كتاب سال سوم، نسبت به سال دوم و پيش‌دانشگاهي بالاترين تعداد سؤال را داشت.

6- در سال91 از مباحث محاسباتي و دشوار ژنتيك سؤالي مطرح نشده بود.

۷-

به سوال زیر توجه کنید که طراح محترم چگونه در هر گزینه تست مطالب را از دو کتاب درسی ترکیب کرده است

در هر جانداری که .............

1) پس از لقاح داخلی تخم گذاری می کند، دفع اسید اوریک غیر ممکن است. ( فصل ۱۱ زیست۲ و فصل ۷ زیست ۱)

2) لقاح خارجی دارد، ماده ی نیتروژن دار به صورت آمونیاک دفع می شود.( فصل ۱۱ زیست۲ و فصل ۷ زیست ۱)

3) تخمک هایی با دیواره چسبناک ژله ای تولید می شود، حفره گلویی تا پایان عمر حفظ می گردد. (فصل ۱۱ زیست۲ و فصل ۴ زیست پیش)

4) پرده مننژ سه لایه دارد، تغذیه و حفاظت از جنین بر عهده ی جنس ماده است.( فصل ۲ زیست ۲ و فصل ۷ زیست پیش)

۸- بودجه‌بندي هر مبحث در درس زيست‌شناسي،‌در كنكورهاي شش سال اخير به شرح زير است:

	نام مبحث	85	86	87	88	89	90	91
زيست‌پيش‌دانشگاهي	پروتئين‌سازي	2	ـــــ	1	2	1	2	2
	تكنولوژي زيستي	ـــــ	1	1	2	2	1	1
	پيدايش حيات	ـــــ	1	ـــــ	1	ـــــ	ـــــ	ـــــ
	تغيير گونه‌ها	ـــــ	ـــــ	ـــــ	ـــــ	ـــــ	ـــــ	ـــــ
	ژنتيك جمعيت	3	1	4	ـــــ	3	3	1
	پويايي جمعيت	1	1	ـــــ	1	ـــــ	1	1
	رفتارشناسي	ـــــ	ـــــ	2	2	2	1	2
	شارش انرژي	1	3	2	3	3	4	2
	ميكروب و ويروس	1	4	2	3	3	3	3
	آغازيان	1	4	3	2	4	3	3
	قارچ	2	4	2	2	1	2	1
زيست ‌سال سوم	ايمني	1	1	2	3	1	1	ـــــ
	اعصاب	2	2	2	1	1	1	1
	حواس	3	ـــــ	2	1	3	1	2
	هورمون‌ها و دستگاه درون‌ريز	1	2	2	1	2	1	2
	ماده‌ي وراثتي	1	ـــــ	ـــــ	1	1	2	ـــــ
	چرخه‌ي سلولي ميتوز	2	2	1	1	1	1	1
	ميوز توليد مثل	3	3	1	2	1	1	1
	ژنتيك و خاستگاه آن	4	4	4	4	4	4	4
	توليد مثل گياهان	1	2	1	2	1	1	2
	رشد و نمو گياهان	3	1	2	2	1	1	3
	توليد مثل جانوران	1	1	1	2	2	3	2
زيست سال دوم	مولكول‌هاي زيستي	1	1	ـــــ	ـــــ	ـــــ	ـــــ	ـــــ
	سفري به درون سلول	1	1	1	ـــــ	1	ـــــ	1
	سازمان‌بندي سلول‌ها	4	2	2	1	2	2	1
	تغذيه و گوارش	1	1	2	3	5	1	2
	تبادل گازها	2	1	3	ـــــ	ـــــ	ـــــ	2
	گردش مواد	3	3	4	5	4	4	3
	دفع مواد زائد	2	1	1	1	ـــــ	ـــــ	2
	حركت	3	2	2	2	1	3	1

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم تیر ۱۳۹۱ ساعت ۲:۴۷ ق.ظ توسط افشار |

سوالات کنکور 91 با جواب

سوالات زیست شناسی کنکور سراسری 91 با پاسخ

1- بسیاری از سلول های واقع در بخش خارجی پوست ساقه های جوان،..................

1) ماده کوتینی ترشح می کنند 2) دیواره نخستین ضخیم دارند.

3) توانایی رشد خود را از دست داده اند. 4) دیواره دومین با ضخامت غیر یکنواخت دارند.

2- به طور معمول، در فاصله روزهای 14 تا 21 از چرخه جنسی زنان، ........... است.

1) اندازه جسم زرد رو به کاهش

2) ضخامت دیواره ی رحم رو به افزایش

3) غلظت هورمون های تخمدان در خون رو به کاهش

۴) غلظت هورمون های هیپوفیزی در خون رو به افزایش

3- حمله نوعی ماهی به نرهایی که وارد قلمرو او می شوند، رفتاری است که ............

1) همیشه به یک شکل انجام نمی گیرد.

2) صرفاٌ غریزی محسوب نمی شود.

3) در اثر تجربه حاصل نشده است.

4) هیچگاه به زاده هایش منتقل نمی شود.

4- در هر جانداری که .............

1) پس از لقاح داخلی تخم گذاری می کند، دفع اسید اوریک غیر ممکن است.

2) لقاح خارجی دارد، ماده ی نیتروژن دار به صورت آمونیاک دفع می شود.

3) تخمک هایی با دیواره چسبناک ژله ای تولید می شود، حفره گلویی تا پایان عمر حفظ می گردد.

4) پرده مننژ سه لایه دارد، تغذیه و حفاظت از جنین بر عهده ی جنس ماده است.

5- کدام عبارت نادرست است؟

1) بسیاری از گیاهان با قرار گرفتن در سرما، توانایی گلزایی در اوایل بهار را پیدا می کنند.

2) گیاه چمن به فراوانی و به سرعت از طریق تولید مثل رویشی زیاد می شود.

3) تولید مثل غیر جنسی گیاهان عموماٌ از طریق بخش های ویژه شده ای انجام می گیرد.

4)گیاه زنبق با استفاده از یک فلاش نوری در طولشب های کوتاه گل می دهد.

6- در همه سلول های یوکاریوتی،............

1) پوشش هسته در پروفاز ناپدید و در تلوفاز دوباره ظاهر می شود.

2) همانند سازی DNA قبل از پروفاز I انجام می شود.

3) در شروع تقسیم سلول، رشته های دوک به کروموزوم ها اتصال می یابد.

4) بلافاصله پس از تقسیم هسته، غشای سلول به درون فرورفتگی پیدا می کند.

7- کدامیک می تواند پس از ساخته شدن در شبک آندوپلاسمی صاف، در غشای پلاسمایی سلول سازنده ی خود قرار گیرد؟

1) انیدراز کربنیک 2) کاتالاز 3) استروژن 4) کلسترول

8- به طور معمول فردی که ناقل هموفیلی است و گروه خونی A+ دارد، در هر بار میوز ................ می سازد.

1) یک نوع گامت 2) حد اکثر چهار گامت 3) هشت نوع گامت 4) حداقل دو نوع گامت

9- در برگ درخت بید، در گامی از چرخه کالوین که ................ می شود، ............. می گردد.

1) ATP ساخته – ترکیب 5 کربنی تجزیه 2) ATP مصرف – ترکیب شش کربنی ناپایدار تولید

3) قند سه کربنی ساخته – NADP⁺ تولید 4) NADPH مصرف – ATP تولید

10- در جمعیتی از پروانه های غیر سمی، گروهی ظاهری شبیه به پروانه های سمی دارند ( مقلد) تا از شکار شدن توسط پرنده ها مصون باشند و

گروهی دیگر ظاهری متفاوت دارند( غیر مقلد) . با گذشت زمان در این جمعیت، ..............

1) شایستگی افراد تغییر نمی کند.

۲) تغییری در فراوانی فنوتیپی افراد رخ نمی دهد.

3) از فراوانی الل های مربوط به جمعیت کاسته نمی شود.

۴) از تنوع فنوتیپی افراد کاسته نمی شود.

11- ترشحات کدام، به ساختارهای لوله مانند خود وارد می شود؟

1) وزیکول سمینال

2) فولیکول در تخمدان

3) بخش قشری غده ی فوق کلیه

4) سلول های بینابین لوله های اسپرم ساز

12- کدام عبارت صحیح است؟

1) هنگام صعود، فشار هوا در بالای بال های سهره افزایش می یابد.

2) به طور معمول مورچه ها به واسطه ی سه جفت ماهیچه ی طولی جابجا می شوند.

3) در بخش قطور شده ی بدن کرم خاکی، ماهیچه های حلقوی در حالت انقباض می باشند.

4) در ماهی خاردار، با انقباض ماهیچه سمت چپ بدن، باله دمی به همان سمت متمایل می شود.

13- در چکاوک ماده با عدد کروموزومی 2n =14 ، چهار جفت از کروموزوم های اتوزومی هموزیگوس می باشند، این پرنده حداکثر توانایی تولید

...........نوع گامت را دارد.

1) 4 2) 12 3) 8 4) 1

14- عامل مولد بیماری ذات الریه، .............. دارد.

1) در اطراف بخشی از سیتوپلاسم خود کپسول 2) از نظر آنزیم رونویسی کننده به مخمر نان شباهت

3) توانایی تبدیل مولکول های غیر آلی به مولکول های آلی را 4) در دیواره ی خود ترکیبی از دو نوع پلی مر

15- کدام نادرست است؟

در کلیه های انسان، گلومرول ها .............

1) در یکی از دو بخش درونی کلیه قرار دارند.

2) محتوی آمینواسیدها و گلوکز می باشند.

3) متشکل از مویرگ های سرخرگی و سیاهرگی می باشند.

۴) محتویات خود را به یک سمت نفرون وارد می کنند.

16- در چرخه زندگی همه ی گیاهانی که دارای............ هستند، ......................

1) رشد پسین – گامتوفیت ماده در تخمک تمایز می یابد.

2) گل یک جنسی – بافت مغذی رویان قبل از لقاح شکل می گیرد.

3) گامتوفیت کوچک فتوسنتز کننده – گامت نر در دانه گرده تشکیل می شود.

4) رویانی با بیش از یک لپه – ساقه جوان پس از جوانه زنی قلاب تشکیل می دهد.

17- برای انتقال ژن تثبیت کننده نیتروژن از ریزوبیوم به گندم، می توان ژن مورد نظر را به طور مستقیم از طریق ........ به گیاه مورد نظر منتقل نمود.

1) پلازمید 2) تفنگ ژنی 3) ویروس 4) باکتری

18- مواد زاید نیتروژن داری که توسط ............. دفع می شود، از تغییر ................. حاصل شده اند.

1) فیل – اوره 2) سنجاقک – آمونیاک 3) کبوتر – اوریک اسید 4) پلاناریا – آمونیاک

19- در فرایند تولید مثل ............. جانداران، همواره................

1) جنسی – فرزندان از هر دو والد ماده ی ژنتیکی دریافت می کنند.

2) غیر جنسی – کلون هایی ایجاد می شود که می توانند میوز انجام دهند.

3) جنسی – زاده هایی حاصل می شوند که می توانند با تقسیم میوز گامت بسازند.

4) غیر جنسی – زاده ها از تکثیر یک سلول یا بخشی از پیکر یک والد حاصل می شوند.

20- کدام نادرست است؟ در پرنده شهد خوار،..............

1) کیفیت هوای همه ی کیسه های هواد ار یکسان نمی باشد.

2) عمل تهویه هوا، همیشه در مرحله بازدم صورت می گیرد.

3) هنگام دم، میزان اکسیژن در درون کیسه های هوادار پیشین زیاد نمی باشد.

4) میزان اکسیژن در هوای کیسه های هوادار عقبی کمتر از شش ها می باشد.

21- در هیچکدام از باکتری ها، امکان ................... وجود ندارد.

1) دریافت ماده ژنتیکی از محیط خارج 2) مقاومت در شرایط نامطلوب محیطی

3) اتصال مولکول DNA به غشای پلاسمایی 4) تقسیم شدن پس از تکثیر میکروتوبول ها

22- چند مورد از موارد زیر می تواند جمله ی زیر را تکمیل نماید؟

به طور معمول، انتقال دهنده های عصبی ...................

الف) در مقایسه با هورمون ها، مسافت کوتاه تری در خون طی می کنند.

ب) در پاسخ به محرک های متفاوتی ساخته و آزاد می شوند

ج) پاسخ سریع و کوتاه مدتی را سبب می شوند.

د) متنوع می باشند و در هماهنگ کردن فعالیت های بدن نقش دارند.

1) 1 2) 2 3)3 4)4

23- به طور معمول در همه ی گیاهان از تجزیه ی کامل یک مولکول گلوکز، ترکیبات مختلف بدون نیتروژنی پدید می آیند که .......... شوند.

1) می توانند به بخش های مرده ی گیاه منتقل شده و سپس انبار

2) در هر شرایطی درگیاه باقی مانده و سبب افزایش کارائی تنفس نوری

3) ممکن است طبق قوانین اسمز از طریق روزنه ها به محیط خارج دفع

4) می توانند در جهت شیب تراکم خود و از طریق روزنه ها به محیط خارج وارد

24- همه کپک های مخاطی ................

1) با ترکیب گامت های تاژک دار زیگوت می سازند.

۲) سلول تک هسته ای و هاپلوئیدی تولید می کنند.

3) به دنبال رویش هاگ، توده های پلاسمودیومی ایجاد می کنند.

4) پیوسته تحرک دارند و ار باکتری ها تغذیه می کنند.

25- کدام نادرست است؟

به طور معمول در انسان، ................. مستقیماً خون ................... می کند.

1) دو سیاهرگ – تیره را به یکی از حفرات قلب وارد

2) چهار سیاهرگ – روشن را به یکی از حفرات قلب وارد

3) دو سرخرگ – تیره را از دو حفره قلب خارج

4) یک سرخرگ – روشن را از یک حفره ی قلب خارج

26- پروتئین های کانالی موجود در غشای تیلاکوئید حُسن یوسف، با صرف انرژی ................ می کنند.

1) ATP را به ADP تبدیل 2) ADP را به ATP

3) یون هیدروژن را به تیلاکوئید وارد 4) یون هیدروژن را از تیلاکوئید خارج

27- دودمانه ی زیر نشان دهنده ی نوعی صفت .............. است و فرد شماره ی ............. از نظر این صفت هموزیگوس می باشد.

1) وابسته به جنس غالب – 9

2) اتوزومی مغلوب – 7

3) وابسته به جنس مغلوب – 8

4) اتوزومی غالب – 4

28- همه ی باکتری ها و قارچ ها ...............

1) دیواره ای از جنس پلی ساکارید دارند. 2) دارای دو نوع ریبوزوم می باشند.

3) واکنش گلیکولیز را انجام می دهند. 4) در شرایط نامساعد هاگ مقاوم می سازند.

29- در ملخ ............... گنجشک، ................ می شود.

1) بر خلاف – آب در روده جذب 2) برخلاف – مواد غذایی در معده جذب

3) همانند – مواد گوارش نیافته در چینه دان ذخیره 4) همانند – غذا پس از گوارش شیمیایی وارد سنگدان

30- کدام نادرست است؟

به طور معمول در یک فرد بالغ، ...............

1) انتشار تحریک از دهلیزها به بطن ها از طریق بافت پیوندی غیر ممکن است.

2) کاهش سدیم بدن و افزایش پروتئین های خون در بهبود اِدم موثر می باشد.

3) خون جمع آوری شده از روده ی باریک، از طریق سیاهرگ ها مستقیماً به قلب وارد می شود.

4) کاهش O2 و افزایش CO2 خون، مستقیماً بر تغییر قطر سرخرگ های کوچک تاثیر گذار است.

31- در مگس سرکه ...................

1) تنظیم بیان ژن، نمی تواند در خارج از هسته صورت گیرد.

2) تنها یک راه انداز، رونویسی از چند ژن مجاور را ممکن می سازد.

3) یک نوع آنزیم رونویسی کننده مسئول تولید انواع RNA ها می باشد.

4) علاوه بر راه انداز توالی های دیگری از DNA در رونویسی دخالت دارند.

32- بلافاصله بعد از شنیدن صدای اول قلب در یک فرد سالم، ............

1) دریچه های سینی بسته می شوند. 2) خون در دهلیزها جمع می شود.

3) دریچه های دهلیزی – بطنی بسته می شوند. 4) فشار خون در بطن ها شدیداً افت می کند.

33- کدام عبارت صحیح است؟

1) عنبیه بخشی از مشیمیه است که در مجاورت زجاجیه قرار دارد.

2) عنبیه به واسطه ی عضلات خود قطر عدسی را تغییر می دهد.

3) عدسی چشم در هنگام دیدن اشیای دور، نازکتر و کشیده تر می شود.

4) قرنیه ی چشم مواد دفعی خود را به مویرگ های زجاجیه منتقل می کند.

34- در گیاهانی که گامتوفیت، پیوسته به اسپوروفیت باقی مانده و اسپوروفیت هیچگونه وابستگی غذایی به گامتوفیت ندارد، ..............

1) گامت ماده در درون آرکگن تشکیل می شود.

2) هر تخمک دارای یک پوسته و یک سفا است.

3) یکی از چهار سلول دانه ی گرده، سلول زایشی نام دارد.

4) سلول زایشی مولد دو گامت نر فاقد تاژک است.

35- کدام نادرست است؟

نوزاد پروانه ی کلم می تواند .............

1) نخستین خط دفاعی بعضی از گیاهان را بشکند.

2) با تغییر در ترکیبات ثانویه، با گیاه رابطه هم زیستی برقرار کند.

3) با افزودن موادی به روغن خردل، از اثرات سمی آن در امان بماند.

4) از ترکیبات دفاعی تولید شده توسط همه ی گیاهان تغذیه نماید.

36- در انسان، خانه ی ششی .............. نایژک ................

1) برخلاف – واجد غشای پایه می باشد. 2) همانند – فاقد سلول های مژه دار است.

3) همانند – فاقد حلقه های غضروفی است. 4) بر خلاف – ماده ی مخاطی ترشح می کند.

37- کدام عبارت نادرست است؟

1) در شرایطی، یک سلول پیکری گاو می تواند همه ی ژن های خود را فعال نماید.

2) بسیاری از سلول های ارکیده تحت شرایطی می توانند همه ی ژن های خود را فعال سازند.

3) رشد و تمایز در طول زندگی گیاه آفتاب گردان پیوسته ادامه دارد.

4) در انسان، همراه با تقسیمات اولیه ی تخم، سلول های حاصل حجیم هم می شوند.

38- در کاهوی دریایی و ریزوپوس استولونیفر، اسپورانژ .............

1) دیپلوئیدی می باشد. 2 )تقسیم میوز انجام می دهد.

3) مولد زئوسپور می باشد. 4) با تقسیم میتوز ایجاد می شود.

39- در ملخ صفتی دو اللی و وابسته به جنس با رابطه غالب و مغلوبی مفروض است. هنگامی ملخ های نر فنوتیپ مغلوب را نشان می دهند که

والد ............. قطعاً ........... باشد.

1) ماده – دارای الل مغلوب 2) ماده – هموزیگوس مغلوب

3) نر – دارای الل مغلوب 4) نر – فاقد الل مغلوب

40-کدام نادرست است؟

با فرض صدمه دیدن مخچه در انسان، ...........

1) تصحیح بعضی فعالیت های حرکتی در فرد غیر ممکن می گردد.

2) همه ی اعمال بدن غیرماهرانه و غیر دقیق انجام می شود.

3) فرد از پیش بینی فاصله خود با موانع ناتوان می گردد.

4) اختلالی در دریافت پیام های ارسالی به پشت ساقه مغز ایجاد می شود.

41- بیش تر آمیب ها ..............

1) آزادزی هستند. 2) دیواره سلولی ندارند.

3) تقسیم میتوز انجام می دهند. 4) قادر به تولید زیگوت نمی باشند.

42- در چرخه زندگی کلامیدوموناس، ............. ممکن نمی باشد.

1) تولید هاگ با تقسیم میتوز

2) تولید گامت با تقسیم میوز

3) تولید زئوسپور در شرایط مساعد

4) وجود تنوع در گامت های ملحق شده

43- در شکل زیر بخش مشخص شده، دارای سلول های ......................

1) منشعب است و طول آن ها به کندی کوتاه می شود.

2) رشته ای است و دارای بخش های تیره و روشن است.

3) غیر منشعب است و محتوی مقدار زیادی ذخیره ی کلسیم است.

4) غیر رشته ای است و فعالیت آن توسط اعصاب پیکری تنظیم می شود.

44- همه ی آرکی باکتری هایی که ..............

1) تولید کننده اند، در آب های شیرین زندگی می کنند.

2) هلوفیل اند، در خاک شور زندگی می کنند.

3) گاز متان تولید می کنند، دیواره سلولی دارند.

4) ترموفیل اند، دمای بین 80 تا 120 درجه را به خوبی تحمل می کنند.

45- کدام نادرست است؟

افزایش غیر طبیعی هورمون های تیروئیدی در خون انسان سبب می شود تا ..........

1) از میزان آرامش فرد کاسته شود.

2) میزان نیاز فرد به بعضی ویتامین ها افزایش یابد.

3) مقدار بیشتری پیروویک اسید در سلول ها تولید شود.

4) به تدریج از فعالیت پمپ سدیم – پتاسیم کاسته شود.

46- در همه گیاهان دو ساله، ...........

1) شیره ی خام فقط توسط یک نوع آوند چوبی هدایت می شود.

2) تشکیل بافت های حاصل از مریستم پسین غیر ممکن است.

3) مریستم های نخستین در نوک ساقه و نزدیک نوک ریشه تشکیل می شوند.

4) ساقه تنها محل ذخیره ی مواد غذایی برای تشکیل محور گل می باشد.

47- در چرخه ی زندگی کاندیدا آلبیکنز .............

1) با الحاق نخینه ها، ساختار تولیدمثل جنسی پدید می آید.

2) وقوع نوترکیبی بدون نیاز به پیدایش الل جدید ممکن می باشد.

3) تشکیل هاگ های هاپلوئیدی درون کیسه ی میکروسکوپی غیر ممکن است.

4) مانند همه آسکومیست ها، تکثیر به روش جوانه زدن نیز دیده می شود.

48- بروز هر جهش نقطه ای در یک ژن، همواره تغییری در .............. ایجاد می کند.

1) ترتیب آمینواسیدها

2) تعداد مونومرهای mRNA

) طول مولکول های حاصل از ترجمه

4) مولکول های حاصل از رونویسی

49- کدام عبارت در مورد ساختار گوش انسان به درستی بیان شده است؟

1) استخوان چکشی در حد فاصل استخوان رکابی و سندانی قرار گرفته است.

2) شیپور استاش سبب می شود تا پرده صماخ بتواند به درستی به ارتعاش درآید.

3) همه بخش های گوش درونی،میانی، و بیرونی توسط استخوان گیجگاهی مغز انجام می گیرد.

4) پردازش اطلاعات مربوط به همه ی سلول های مژکدار فقط در لوب گیجگاهی مغز انجام می گیرد.

50- کدام عبارت صحیح است؟

1) در بروز برخی رفتارهای یادگیری، وراثت فاقد نقش است.

2) در معدودی از از رفتارها، وراثت نقش تعیین کننده دارد.

3) در بروز یک رفتار غریزی، آموزش و تجربه فاقد نقش است.

4) در شکل گیری معدودی از رفتارها، دو عامل وراثت و محیط نقش دارد.

گزینه	سوال
2	1
2	2
3	3
4	4
4	5
3	6
4	7
1	8
3	9
4	10
1	11
4	12
3	13
4	14
3	15
1	16
2	17
2	18
4	19
4	20
4	21
3	22
4	23
2	24
3	25
2	26
4	27
3	28
2	29
3	30
4	31
2	32
3	33
4	34
4	35
3	36
4	37
4	38
1	39
2	40
1	41
2	42
3	43
3	44
4	45
3	46
2	47
4	48
2	49
3	50

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم تیر ۱۳۹۱ ساعت ۲:۳۷ ق.ظ توسط افشار |

کلاس پیشرفته ی زیست شناسی

سلام: قابل توجه دانش آموزان سالهای دوم و سوم متوسطه رشته علوم تجربی در شهر تبریز

باتوجه به رویکرد جدید آموزش و پرورش و سازمان سنجش در آزمونهای نهائی و کنکور علی الخصوص گروه زیست به نظر می رسد لازم است تغییراتی اساسی در نحوه ی یادگیری مطالب ارائه شده در کتابهای مربوطه صورت پذیرد.

لذا برای این منظور طی فرصت باقی مانده در تابستان برای کتاب های زیست شناسی و آزمایشگاه ۱ و ۲ کلاسی توجیهی و مفهومی با استفاده از منابعی که کتب درسی از روی آنها تالیف می شود تشکیل خواهد شد . شما می توانید با مراجعه به بخش نظرات این پیام ثبت نام کنید و شماره ای را برای تماس از طریق آموزشگاه یاداشت نمائید و یا از طریق حضوری در دبیرستان غیر دولتی گزینه برتر واقع در خیابان دانشگاه روبروی درب ورودی دانشگاه پائین تر از بیمارستان شهید مدنی جنب تالار پذیرائی وحدت نور ثبت نام کنید . تلفن های آموزشگاه: ۳۳۶۵۳۶۶-۳۳۶۵۳۶۷ همراه : ۰۹۱۴۳۰۱۵۸۷۷

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و هفتم تیر ۱۳۹۱ ساعت ۲:۲۵ ب.ظ توسط افشار |

وراژت

صفت‌ گروه‌ خونی‌، دارای‌ چهار حالت‌ A ، B ، AB و O است‌. مشخص‌ است‌ كه‌ بخشی‌ از ملكول‌ DNA كه‌ گروه‌ خونی‌ A را كنترل‌ می‌كند و همچنین‌ بخش‌ دیگری‌ كه‌ گروه‌ خونی‌ B را كنترل‌ می‌كند، هر دو ژن‌ گروه‌ خونی‌ هستند. از سوی‌ دیگر، روشن‌ است‌ كه‌ این‌ دو «ژنِ گروه‌ خونی‌» با هم‌ متفاوتند؛ چرا كه‌ در غیر این‌ صورت‌، باید یك‌ حالت‌ از این‌ صفت‌ را نشان‌ می‌دادند. با این‌ حساب‌، ناچاریم‌ بپذیریم‌ كه‌ صفت‌ گروه‌ خونی‌، و صفات‌ دیگری‌ كه‌ بیش‌ از یك‌ حالت‌ دارند، توسط‌ بیش‌ از یك‌ «نوع‌ ژن‌» كنترل‌ می‌شوند.

به‌ اشكال‌ متفاوت‌ یك‌ ژن‌، كه‌ حالات‌ مختلف‌ یك‌ صفت‌ وراثتی‌ را كنترل‌ می‌كنند، «الل‌» های‌ آن‌ ژن‌ می‌گوئیم‌.

پیش‌ از این‌ گفتیم‌ كه‌ رنگ‌ آبی‌ چشم‌ و رنگ‌ قهوه‌ای‌ چشم‌، دو حالت‌ از یك‌ صفتند. حال‌ می‌توانیم‌ بگوئیم‌ كه‌ عامل‌ كنترل‌ كنندة‌ رنگ‌ آبی‌ چشم‌ و عامل‌ كنترل‌ كنندة‌ رنگ‌ قهوه‌ای‌ چشم‌، دو الل‌ از یك‌ ژن‌ هستند. به‌ عبارت‌ دیگر، رابطة‌ صفت‌ با حالت‌ صفت‌، مانند رابطة‌ ژن‌ با الل‌ است‌.

+ نوشته شده در سه شنبه شانزدهم خرداد ۱۳۹۱ ساعت ۱:۲۲ ق.ظ توسط افشار |

عید مبارک

صداى كيست چنين دلپذير مى‏آيد؟ كدام چشمه به اين گرمسير مى‏آيد؟

صداى كيست كه اين گونه روشن و گيرا است ؟ كه بود و كيست كه از اين مسير مى‏آيد؟

چه گفته است مگر جبرئيل با احمد؟ صداى كاتب و كلك دبير مى‏آيد

خبر، به روشنى روز در فضا پيچيد خبر دهيد: كسى دستگير مى‏آيد!

كسى بزرگتر از آسمان و هر چه در اوست‏ به دستگيرى طفل صغير مى‏آيد

كسى به سختى سوهان به سختى صخره كسى به نرمى موج حرير مى‏آيد

كسى كه مثل كسى نيست، مثل او تنهاست كسى شبيه خودش بى نظير مى‏آيد

به سالكان طريق شرافت و شمشير خبر دهيد كه از راه، پير مى‏آيد

خبر دهيد به ياران: دوباره از بيشه صداى روشن يك شرزه شير مى‏آيد

كسى دوباره به پاى يتيم مى‏سوزد كسى دوباره سراغ فقير مى‏آيد

كسى حماسه‏تر از اين حماسه‏هاى سبك‏ كسى كه مرگ به چشمش حقير مى‏آيد...

خبر دهيد كه: دريا به چشمه خواهد ريخت‏ خبر دهيد به ياران: علی مى‏آيد

+ نوشته شده در سه شنبه شانزدهم خرداد ۱۳۹۱ ساعت ۱:۱۶ ق.ظ توسط افشار |

تغییرات کتاب های درسی در سال 90

تغییرات

تغييرات كتاب علوم زيستي و بهداشت (چاپ سال 91-90 نسبت به سال 90-89)

شماره صفحه	تغييرات
11	افزودن جلبك‌ها به توضيح ديوارة سلولي
22	اصلاح شكل مولكول نشاسته و گليكوژن
49	مادة ضد A سبب مي‌شود...............، به هم بچسبند .
52	اصلاح شكل 4-6
58	... بر ناحية غضروفي واقع در دو سر ... حذف شده است. با استخوان‌سازي ¬ با تحريك استخوان‌سازي
60	تصحيح شكل پرسش و تحقيق
69	حذف شكل 9-7 دستگاه سازندة توليد كود
72	حذف جملة «شير را به دو روش حرارت مي‌دهند و استرليزه مي‌كنند»
96 و 97	... و يك پوشش درست شده است. ¬ و پوششي پروتئيني به نام كپسيد درست شده است. بسياري از ويروس‌ها داراي پوشش ديگري نيز هستند.

تغييرات كتاب زيست‌شناسي و آزمايشگاه(1) (چاپ سال 91-90 نسبت به سال 90-89 (

شماره صفحه	تغييرات
5	« نشاسته منشعب» به «بيشتر بدانيد» اضافه شود.
6	اصلاح CH3 به CH2 در بيشتر بدانيد.
7	اصلاح تعريف پروتئين‌ها
26	حذف پاراگراف دوم از ستون اول: ديوارة باكتري‌ها..... پيراموني دارد.
33	ليزوزوم را ترك مي‌كنند ¬ واكوئل را ترك مي‌كنند.
38	حذف شكل 29-2.... را نشان مي‌دهد و افزودن «اين دو فرايند به انرژي زيستي نياز دارند» به انتهاي پاراگراف
40	اصلاح شكل 32-2
43	حذف «شايد بتوان.............مشاهده كرد.»
44	اصلاح شكل 2-3
45	افزودن: (مخاطي) بعد از غشاي موكوزي
63	... به علت وجود همين ماده است. ¬ به همين علت است.
69	حذف «سلول‌هاي بدن» از عنوان
76	اصلاح زيرنويس شكل 4-6: چهار كمان ¬ چهار جفت كمان
84 و 85	افزودن بيشتر بدانيد.
87 چاپ 89 88 چاپ 90	... مونوسيت‌ها داراي...... ¬ مونوسيت‌ها و نوتروفيل‌ها داراي....
104چاپ 89 105چاپ 90	حذف بخش «ب» فعاليت 1-7
108چاپ89 109چاپ90	بخش‌هاي مرده ¬ بخش‌هايي از گياه
112چاپ89 113	جذف فعاليت 1-8
114چاپ89 115چاپ90	حذف فعاليت 3-8
120چاپ89 121چاپ90	كپسول‌هاي رشته‌اي ¬ كپسول رشته‌اي

تغييرات كتاب زيست‌شناسي و آزمايشگاه(2) (چاپ سال 91-90 نسبت به سال 90-89(

شماره صفحه	تغييرات
14	حذف ويروس از شكل 7-1
34	پاراگراف اول- خط ماقبل آخر- نورون به سلول تبديل شده است.
43	خط اول پاراگراف آخر: سلول‌هاي پوششي به بافت پوششي در انتهاي همان خط در بافت‌هاي ديگر به درموبرگ‌هاي بافت‌هاي ديگر تبديل شده است.
7	شكل مغز ماهي نام‌گذاري شده است.
52	خط سوم از آخر(بالاي «بيشتر بدانيد»: چين‌خوردگي قشر مخ در وال.... و ساير پريمات‌ها (نخستي‌ها) به چين‌خوردگي قشر مخ در پريمات‌ها(نخستي‌ها) و وال...
58	شكل 2-3 جايگزين شده است.
62	شكل 5-3 جايگزين شده است.
67	خط دوم:... شيارهاي عميق نميكره‌هاي مخ به شيارهاي عميق هر يك از نيمكره‌هاي مخ
88	«بيشتر بدانيد» اضافه شده است.
91-90	آخرين جمله ص 90 و اولين جمله ص 91 اصلاح شده است به: انسولين هم‌چنين با اثر بر غشاي سلول‌هاي ماهيچه‌اي، سبب مي‌شوند اين سلول‌ها گلوكز بيشتري جذب و آن را به گليكوژن تبديل كنند. اثر گلوكاگون عكس عمل انسولين است.
109	«بيشتر بدانيد» اضافه شده است.
125	شمارة 5: سيتوكينز از اما گاهي هستة سلول.... تا پايان پس از مراحل جنيني حذف شده است.
132	شماره فعاليت‌ها 2-6 و 4-6 به 1-6 و 2-6 اصلاح شده است.
137 و138	تصاوير تقسيم ميوز در دو صفحة روبه‌رو قرار گرفته و لكه‌هاي رنگي آن‌ها اصلاح شده‌اند.
141	در شكل جفت كروموزوم‌ها شماره‌گذاري شده‌اند.
144	به آخرين پاراگراف قبل از عنوان انواع توليد مثل غيرجنسي اين جمله اضافه شده است: زنبورهاي نرهاپلوئيد( n كروموزومي)‌اند اما زنبوردهاي ماده ديپلوئيدند و از لقاح تخمك با اسپرم به وجود مي‌آيند.
155-154	رنگ گل‌هاي مايل به زرد به سفيد تبديل شده است.
176	پاراگراف دوم خط آخر عبارت «رنگ چشم‌» ها حذف شده است.
192	خط ششم: تمايز مي‌يابد به تمايز يافته است تبديل شده است.
201	در شكل 13-9: ساقه به ساقه‌چه تبديل شده است.
203	در شكل 14-9: در دانة ذرت پوشش دانه به پوشش تخمك مي‌چسبد، به پوشش دانه تبديل شده است.
229	«بيشتر بدانيد» اضافه شده است.

تغييرات كتاب زيست‌شناسي پيش‌دانشگاهي (چاپ سال 91-90 نسبت به سال 90-89 )

شماره صفحه	تغييرات
14	شكل سمت چپ، رنگ‌هاي آن تصحيح شده است.
17	8- با ورود عامل پايان ترجمه، يك آنزيم پيوند بين...
19	در شكل در جلوي اينترون واگزون رونوشت اضافه شده است.
21	پاراگراف آخر به صفحة بعد منتقل شده است.
22	پاراگراف صفحة 21 به بعد از پروكارپوت اضافه شده است.
25	چهارچوب ¬ چارچوب
26	تعدادي فلش به شكل اضافه شده است.
29	ششمين ¬ سومين كداين قطعه DNA است كه...
32	شكل تصحيح شده است. وارد كدرن ژن به باكتري مربوط به توليد DNA نو تركيب نيست به قسمت كلون‌ژن اضافه شده است.
33	خط اول( از ژنوم) حذف شده است.
40	واكسن محلولي... ميكروب است حذف شده است. به جاي آن خط اول و دوم صفحة 41 در جاي آن قرار گرفته است.
41	خط اول و دوم به صفحة 40 منتقل شده است.
49	شكل تصحيح شده است.
62	خط چهارم(يا ملكول‌هاي پروتئين مانند،) حذف شده است.
63	«بيشتر بدانيد» اضافه شده است.
68	«بيشتر بدانيد» تصاوير ماهواره‌اي از جنگل گلستان اضافه شده است.
79	متن و تصوير آرماديلو به صورت «بيشتر بدانيد» اضافه شده است.
86	سنگواره‌ها؛ ثبت تغيير احتمالي گونه‌ها - شكل تصحيح شده است.
88	در جدول تعداد آمينواسيدهاي متفاوت به جاي تفاوت در...
97	اصلاح پاراگراف اول ودر بقية پاراگراف‌ها پر رطوبت و مرطوب تبديل به پر باران شده است.
99	فعاليت مدل‌سازي انتخاب طبيعي حذف شده است.(4 صفحه)
104	شكل 1-5 حذف شده است.
107	«بيشتر بدانيد» به متن اصلي تبديل شده است (رنگ صفحه سفيد شده است)
108	رنگ سبز، سفيد شده است «بيشتر بدانيد» ¬ متن اصلي
109	رنگ سبز، سفيد شده است «بيشتر بدانيد» ¬ متن اصلي
111	(در اين نوع آميزش فراواني آلل‌ها تغيير نمي‌كند) به پاراگراف دوم اضافه شده است.
115	(غيرتصادفي بودن بقا و توليد مثل يك قاعدة عمومي است) از پاراگراف آخر حذف شده است.
121	شكل بچه‌ها در پايين صفحه جابه‌جا شده است.
126	شكل تصحيح شده است.
141	شكل در اين صفحه رنگ سبز برداشته شده است.
143	فعاليت حذف شد ص 145-143 حذف گرديد.
157	منحني جديد مربوط به سال 1385 درج گرديد.
164	پاراگراف دوم، نقش هر جاندار... تا آخر پاراگراف با جمله كنام يعني همة راه‌هاي ارتباطي جاندار با محيط زيست جايگزين شد و اين جمله در زيرنويس شكل حذف شد.
175	رفتار غريزي(ژني) همراه با شكل 2-7 حذف
176	پاراگراف اول حذف- الگوي عمل ثابت رفتاري غريزي يا ژني است.
177	تيتر عادي شدن در ابتداي پاراگراف دوم از متن آورده شده است.
182	«بيشتر بدانيد» حذف شده است و بحث نقش‌پذيري از ص 184 به اين قسمت منتقل شده است.
184	مبحث نقش‌پذيري به بعد از حل مسئله منتقل شده است.
204	شكل گلروپلاست از «بيشتر بدانيد» خارج و جزء متن قرار گرفته است و در همين صفحه «بيشتر بدانيد» استفاده از مواد راديواكتيو اضافه شده است.
207	در شكل مجموعة رنگيزه‌ها به فتوسيستم II تغيير داده شد.
208	شكل روشن‌تر و نوشته‌هاي آن مشخص‌تر شده است.
209	پاراگراف سوم درون تيلاكوئيد ¬ درون غشاي تيلاكوئيد
210	پاراگراف اول روبيسكو حذف شده است. گام 2- از افزودن انرژي گروه‌هاي فسفات تا آخر
211	«بيشتر بدانيد» استفاده از مواد راديواكتيو اضافه شده است.
212	پاراگراف آخر- لايه‌اي از سلول‌هاي فشرده و كلورپلاست‌دار به نام سلول‌هاي غلاف آوندي...
224	پاراگراف پايين صفحه به پيروات حاصل از گليكوليز يا يك پذيرندة آلي ديگر منتقل مي‌شود و...
246	توضيحات شكل تصحيح شده است به اين صورت ... درون دو سلول نارنجي رنگ بزرگي كه در شكل مي‌بينيد تثبيت نيتروژن رخ مي‌دهد.
256	شكل و توصيحات آن حذف شده است. در پاراگراف دوم نيز كه به شكل اشاره شده حذف صورت گرفته است.
258	در جدول- مورد 13 حذف شده، شكل‌هاي موجود در آن حذف شده، نام جدول مهم‌ترين شاخه‌هاي فرمانروي آغازيان
260	در چرخه جابه‌جايي محل كلمات ميوز و هاپلوئيد انجام شده است. پاراگراف اول لقاح انجام مي‌دهند ¬ ادغام اصطلاح هم‌جوشي در اسپيروژير همه به هم يوغي تبديل شده است(در متن و شكل)
261	خودآزمايي سؤال 3 پروكاريوت ¬ يوكاريوت
263	شكل روزنداران اضافه شده است.
264	شكل جلبك‌هاي سبز تعويض شده است.
266	شكل تاژكداران چرخان تعويض شده است و شكل جانور هم‌زيست با موريانه اضافه شده است. در تيتر تاژكداران چرخان فتوسنتز كننده حذف شده است.
268	شكل پارامسي از بيشتر بدانيد خارج و در ادامه مژكداران آورده شده است.
271	شكل كپك‌هاي مخاطي تعويض شده است.
272	شكل كپك‌هاي مخاطي پلاسموديومي تعويض شده است.
274	پاراگراف آخر، 3 مرحله ¬ پنج مرحله
275	پاراگراف آخر، مرحله سوم ¬ مرحلة بعد
294	پاراگراف دوم، ريشة برخي گياهان آوندي

+ نوشته شده در سه شنبه سیزدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱:۳۰ ق.ظ توسط افشار |

پاسخ فعالیت بخش اول زیست شناسی چهارم تجربی

پاسخ فعالیت های زیست شناسی چهارم تجربی بخش اول

پاسخ به فعالیت ها و خودآزمایی زیست پیش دانشگاهی

تفکر نقادانه صفحه 18: بر اساس این فرضیه همیشه DNA، با رونویسی RNA را می سازد و RNA با ترجمه، پروتئین سازی می کند و هیچگاه پروتئین ها الگوی ساختن RNA نمی باشد و نیز RNA ها الگوی ساختن DNA نمی باشد ولی در جهان زنده- ویروس هایی به نام رنزویروس ها وجود دارند که ماده ی ژنتیک آن RNA است، این ویروس ها هنگامی که وارد سلول می شوید باید به DNA سلول میزبان متصل شوند. از این رو ویروس ها ابتدا با فرآیند رونویسی معکوس از روی RNA خود، DNA می سازند و DNA های ساخته شده به DNA میزبان متصل شده و با رونویسی از آنها، RNA ویروسی ساخته می شود.

جواب سوال 3: اگزون ها. فعالیت صفحه 18 و 19 پاسخ پیش بینی کنید: اگر یک اینترون جدا نشود چه اتفاقی در پروتئین حاصل رخ می دهد؟

اگر تعداد نوکلئوتیدهای اینترون عددی غیر از مضرب های 3 باشد از آن نقطه به بعد
همة رمزهای mRNA و آمینواسیدهای پروتئین عوض خواهند شد و اگر یکی از رمزهای اسیدآمینه به رمز پایان تبدیل شود طول پروتئین کوچکتر خواهد شد ولی اگر این حالت روی ندهد به تعداد رمزهای اینترون، آمینواسید در پروتئین خواهیم داشت.
اگر تعداد نوکلئوتیدهای اینترون حذف شده مضربی از 3 باشد دو حالت خواهیم داشت:

الف) اگر در این توالی رمز پایان وجود داشته باشد پروتئین کوچکتری به وجود می آید.

ب) اگر در این توالی رمز پایان وجود نداشته باشد پروتئین حاصل بزرگتر از معمول خواهد بود پس پاسخ پیش بینی متنوع خواهد بود زیرا عملکرد یک پروتئین نهایتاً به ردیف آمینو اسیدهای آن بر می گردد. یک پروتئین با آمینواسید(های) اضافی معمولاً عملکردی ندارد.

3. اگزون ها

فعالیت صفحه 20: پاسخ 1: رمزها یا کدون ها در mRNA

آمینو اسیدهای مربوط در یک زنجیره پلی پپتید:

UCU CGU GAA UUU UCC

سرین فنیل آلانین گلوتامیک اسید آرژنین سرین

خطوط بین آمینو اسید ها پیوند پپتیدی است. پاسخ2: رمزهای mRNA یا کدون ها در mRNA و در زیر آنها ضد رمزهای tRNA یا آنتی کدون ها در tRNA

mRNA: UCU CGU GAA UUU UCC

tRNA: AGA GCA CUU AAA AGG

پاسخ 3: رمزها در mRNA و در زیر آنها رشته رونویسی شده (رشته DNA)

mRNA: UCU CGU GAA UUU UCC

DNA: AGA GCA CTT AAA AGG

پاسخ 4: رشته مکمل DNA:

TCT CGT GAA TTT TCC

خود آزمایی صفحه 20:

جواب سوال 1: ساخته شدن آنزیم ها توسط DNA کنترل می شود و توالی آمینو اسیدهای پروتئین به وسیله توالی نوکلئوتیدی ژن ها (DNA) تعیین می شود که از روی آن یک mRNA ساخته می شود و سپس ترجمه می گردد که توالی اسیدهای آمینه در پروتئین تعیین می شود.

جواب سوال 2: صفحه 5 و 6 کتاب زیست پیش دانشگاهی در سال 1940 دو محقق تا هرژن از طریق تولید یک آنزیم تأثیر خود را اعمال می کند خلاصه ایی از آنر ا لطفاً بلد باشید.

جواب سوال 3: الف) برخی پروتئین ها آنزیم نیستند. ب) برخی پروتئین ها از چند رشته ی پلی پپتیدی ساخته شده اند که هر رشته توسط یک ژن خاص به رمز درآورده است.

جواب سوال 4: صفحه 8 پاراگراف دوم و در کل اگر رمزهای وراثتی یک حرفی باشند در کل چهار رمز و اگر دو حرفی باشند در کل شانزده رمز حاصل می شود که برای رمز کردن 20 نوع آمینواسید کافی نمی باشند.

جواب سوال 5: به صفحه 12 کتاب زیست پیش دانشگاهی مراجعه شود (خلاصه ای از آن را بلد باشید)

جواب سوال 6: اطلاعات مربوط به ژن های tRNA و rRNA و برخی ژن ها و توالی های تنظیمی.

جواب سوال 7: به طور خلاصه آنزیم RNA پلی مراز مسئول

الف) تشخیص جایگاه آغاز رونویسی ب) باز کردن دو رشته ی DNA از هم و ساختن RNA از روی DNA است.

جواب سوال 8: صفحه 9 و 10 کتاب زیست پیش دانشگاهی از مرحله یک الی مرحله 3 بالای شکل 3-1 صفحه 10.

جواب سوال 9: در تشخیص صحیح جایگاه آغاز رونویسی در فرآیند رونویسی نقش دارد و سبب می شود رونویسی از جایگاه اشتباه آغاز نشود (مثلاً از وسط ژن شروع نشود)

جواب سوال 10: یک بازوی آن حاوی آنتی کدون یا ضد رمز است و به بازوی مقابل آن (طبق شکل 5-1 صفحه 14) آمینو اسید متصل می شود و دو بازوی دیگر سبب نگهداری tRNA در روی ریبوزوم می شود. (توضیح شکل 5-1 صفحه 14 مهم است)

جواب سوال 11: در ژن های یوکاریوتی، مناطق قابل ترجمه (اگزون) توسط توالی های ترجمه ناشدنی (اینترون) قطع شده اند. RNA حاصل از رونویسی این نوع ژن ها، RNA اولیه یا نابالغ نام دارد. در RNA اولیه، برخی توالی هایی وجود دارد که رونوشت اینترون هستند که این توالی ها پس از پایان رونویسی، قطع شده و توالی های رونوشت اگزون به هم متصل می شوند تا RNA بالغ تشکیل شود (توضیح صفحه 18 کتاب مهم است.)

خود آزمایی صفحه 26:

جواب سوال 1: صفحه 23 پاراگراف سوم از چه چیزی تا می نامند.

جواب سوال 2: عوامل عمومی رونویسی در شناسایی راه انداز و اتصال RNA پلی مراز به آن ها کمک می کند. افزاینده ها توالی هایی از DNA هستند که غالباً دور از راه انداز قرار دارند. اتصال عوامل فعال کننده به این توالی ها سبب خمیده شدن آن ها شده و فعال کننده ها در اثر خمیده شدن DNA در کنار راه انداز قرار رگفته و موجب فعال شدن عوامل رونویسی متصل به راه انداز می شوند و در نتیجه باعث رونویسی می گردند.

جواب سوال 3: اگزون بخشی از DNA است که رونوشت آن در RNA بالغ می ماند ولی اینترون ها بخشی از DNA هستند که رونوشت آنها از RNA اولیه حذف شده و در RNA بالغ وجود ندارد.

جواب سوال 4: جهش تغییر چهارچوب اثرات شدیدتری دارد زیرا سبب می شود که همه ی رمزهای بعد از نقطه جهش تغییر یابند و سه حرفی خواندن پیان ژنتیکی را به هم می ریزد.

فعالیت صفحه 27:

جواب سوال یک صفحه 28: پروتئین: زنجیره ای بلند از آمینواسیدها را پلی پپتید می نامند. هر گاه یک یا چند پلی پپتید پیچ و تاب بخورند یک پروتئین را می سازند.

سنتز پروتئین: ساختن پلی پپتیدها بر اساس رمزهای موجود در مولکول m RNA را پروتئین سازی می گویند و پروتئین سازی روی ریبوزوم ها انجام می گیرد.

mRNA: RNA ی که حامل پیام های DNA برای سنتز پروتئین است و یا رونوشتی است از ژن از جنس RNA که دستور العمل ساخت پروتئین را از ژن به ریبوزوم منتقل می کند.

آمینو اسید: واحدهای سازنده و یا مونومر پروتئین ها (پلی پپتیدها) را آمینو اسید می گویند.

جهش: هر گونه تغییر در ساختارمولکولDNA را جهش می نامند.

کم خونی ناشی از گلبولهای قرمز داسی شکل: نوعی بیماری کم خونی است که ناشی از جهش نقطه ای می باشد در این بیماری نوکلئوتید T جانشین نوکلئوتید A شده است. پس نوعی بیماری است که در نتیجه ی جهش در یکی از ژن های مسئول سنتز هموگلوبین ایجاد می شود و هموگلوبین های معیوب و داسی شکل به وجود می آید.

رمز آمینواسید گلوتامیک اسید به رمز آمینو اسید والین تبدیل شده است و همین امر باعث داسی شکل شدن گلبولهای قرمز شده است.

هموگلوبین: پروتئینی است در گلبولهای قرمز خون که به اکسیژن متصل می شود (ناقل اکسیژن در خون است) و از چهار رشته پلی پپتیدی تشکیل شده است.

رونویسی: ساختن RNA از روی DNA را رونویسی می گویند و یکی از مراحل بیان ژن است که طی آن اطلاعات DNA به مولکول RNA منتقل می شود.

ترجمه: ساختن پروتئین از روی رمز m RNA در روی ریبوزوم را ترجمه می گویند یا یکی از مراحل بیان ژن است که طی آن اطلاعات m RNA برای ساختن پروتئین مورد استفاده قرار می گیرد.

t RNA: نوعی RNA که آمینواسیدها را به ریبوزوم منتقل می کند.

ریبوزوم: اندامکی است که از پروتئین و RNA ساخته شده است و دارای دو بخش کوچک و بزرگ است پروتئین سازی می کند و ریبوزوم در سیتوپلاسم قرار دارد.

کدون: سه نوکلئوتید متوالی در m RNA را به یک آمینواسید مربوط هستند را کدون می گویند. (کدون یا رمز)

آنتی کدون: سه نکلئوتید آزاد در یک انتهای tRNA را که مکمل سه نوکلئوتید کدون m RNA هستند را آنتی کدون می گویند. (آنتی کدون یا ضد رمز)

جواب سوال 2: سه تفاوت DNA و RNA؟

الف) DNA دو رشته ای ولی RNA تک رشته ای است. ب) DNA دارای تیمین ولی RNA دارای یوراسیل است.

ج) قند موجود در DNA دئوکسی ریبوز ولی در RNA ریبوز است. د) DNA بلندتر از RNA است.

جواب سوال 3 صفحه 28: سوالی درباره ی پروتئین سازی؟ پاسخ ها متفاوتند مثلاً چگونه DNAی سلول، نوع پروتئین های ساخته شده در سلول را تعیین می کند.

صفحه 27:

الف) نی پلاستیکی برای اسکلت قند، فسفات DNA. ب) سنجاق یا سوزن ته گرد برای نمایش بازهای متفاوت

ج) گیره کاغذ برای نشان دادن پیوندها د) کاغذ یادداشت برای مدل سازی t RNA همراه با آمینواسید متصل به آن.

هـ) کاغذ بیضی شکل برای نشان دادن ریبوزوم.

صفحه 29 سوال 6: سومین دومین و کدون کد صحیح می باشد.

پاسخ سوال 6: رمز گلوتامیک اسید در DNA عبارتست از CTT که کدون GAA را رونویسی می کند. در کم خونی داسی شکل رمز مربوطه در DNA به CAT تبدیل شده که کدون آن GUA می باشد. از این رو در پروتئین مربوط به جای گلوتامیک اسید، آمینواسید والین قرار می گیرد. یعنی هفدهمین نوکلئوتید در زنجیره و ششمین کدون حرف دوم آن.

گلبول قرمز داسی شکل		گلبول های قرمز طبیعی
والین		والین

هیستدین		هیستدین

لوسین		لوسین

ترئونین		ترئونین

پرولین		پرولین

والین	(GAG CTC) mRNA DNA	گلوتامیک اسید
	(GAG CTC) mRNA DNA
گلوتامیک اسید		گلوتامیک اسید

لیزین		لیزین

جواب سوال 7 صفحه 29: با افزایش یک نوکلئوتید به اولین کد یک DNA، همه کدون های
m RNA تغییر می کند و پروتئین کاملاً متفاوت یا پروتئین طبیعی ساخته می شود (تغییر درچهارچوب خواندن) (توضیح کاملتر صفحه 25 پاراگراف آخر)

بحث و نتیجه گیری صفحه 29: مقایسه ساختار ها (جواب 1): بازهای mRNA با توجه به رابطه ی مکملی بین بازها از روی DNA ساخته می شوند از این رو ردیف بازهای mRNA مکمل ردیف بازهای آلی DNA مربوطه است.

جواب 2 (شناخت ارتباطات): ردیف بازهای یک ژن، کدون های mRNA را مشخص می کند و کدون های mRNA، ترتیب آمینواسیدهای پروتئین را مشخص می کنند. از این رو می توان گفت ردیف بازهای DNA، ردیف آمینواسیدهای پروتئین را مشخص می کنند.

جواب 3 (شناخت الگوها): هر آنتی کدون در tRNA به آمینواسیدهای خاصی مربوط است و هر آمینواسید به کمک آنزیم خاصی به tRNA مربوطه متصل می شود.

جواب 4 (نتیجه گیری): جهش در ژن سبب انواع تغییرات در ساختار پروتئین ها می شود که
مثال هایی از آن ارائه می شود. الف) جانشینی برخی نوکلئوتیدهای DNA با نوکلئوتیدهای دیگر سبب تغییر کدون mRNA و از این طریق سبب تغییر ترتیب آمینواسیدهای پروتئین می شود.

ب) جانشینی برخی نوکلئوتیدها باعث تبدیل رمز پایان به رمز یک اسید آمینه می شود که در این صورت طول پروتئین ساخته شده بلندتر است.

ج) جانشینی برخی نوکلئوتیدها سبب تبدیل رمز آمینواسید به رمز پایان شده به این ترتیب منجر به خاتمه زودرس پروتئین سازی می شود و طول پروتئین کوتاه تر از حد طبیعی است.

د( جهش افازیش یا کاهش سبب دگرگونی همه ی کدون ها و در نتیجه باعث تغییر اساسی آمینواسید در ساختار پروتئین مربوطه می شود.

جواب 5 (تحقیق بیشتر): پاسخ ها متفاوتند. مثلاً اگر جهشی باعث شود کدون یک آمینو اسید به کدون پایان تبدیل شود چه روی خواهد داد؟

خود آزمایی صفحه 38:

جواب 1: خلاصه ای از صفحه 35-33 را بلد باشید. الف) برش دادن DNA: در این مرحله ژن مورد نظر را به کمک آنزیم محدود کننده برش داده و بعد پلازمید را با همین آنزیم محدود کننده نیز برش می دهیم. (DNA نوترکیب)

ب) قطعه بدست آمده را به کمک آنزیم DNA لیگاز به حامل یا وکتور متصل می نمائیم.

ج) DNA نوترکیب را وارد باکتری کرده و کلون می کنیم (کلون کردن ژن)

د) غربال کردن: در این مرحله سلولهایی را که DNA نوترکیب را دریافت کرده اند به کمک آنتی بیوتیک جدا می کنیم، برای این کار به محیط کشت باکتری ها، آنتی بیوتیک اضافه می کنیم. سلول هایی که DNA نوترکیب حاوی ژن مقاومت به آنتی بیوتیک را دریافت کرده اند زنده می مانند ولی سلولهای آلوده نشده به DNA نوترکیب می میرند.

خودآزمایی صفحه 38: جواب 2: دو انتهای حاصل از برش DNA با آنزیم محدود کننده مکمل هم هستند. از این رو می توانند به هم بچسبند. توالی انتهای چسبنده به نوع آنزیم محدود کننده ای بستگی دارد که به کمک آن DNA برش داده می شود. نظر به اینکه DNA مورد نظر و DNA وکتور با یک نوع آنزیم محدود کننده برش داده می شوند. دو انتهای آن ها مکمل هم بوده و قادر به اتصال به هم خواهند بود.

خود آزمایی صفحه 38 : جواب 3: وکتور مناسب برای انتقال DNA دارای ژن مقاومت به آنتی بیوتیک خاصی است از این رو سلول هایی که DNA نوترکیب را جذب کرده اند دارای ژن مقاومت خواهند بود و سلول های آلوده نشده با DNA نوترکیب در محیط کشت حاوی آنتی بیوتیک کشته می شوند پس پلازمیدها حامل ژن مقاومت به آنتی بیوتیک (تتراسایکلین) هستند. باکتریهای دارای پلازمید نوترکیب در حصور آنتی بیوتیک نظیر تتراسایکلین رشد می کنند. فقط باکتریهایی که پلازمید نوترکیب را جذب کرده اند، زنده باقی میمانند و باکتریهای فاقد پلازمید نوترکیب با اضافه کردن آنتی بیوتیک تتراسایکلین می میرند.

جواب تفکر نقادانه صفحه 38: نظر وی اشتباه است زیرا سطح DNA بار منفی دارد (به خاطر داشتن گروه های فسفات) و به این دلیل DNA به سمت قطب مثبت حرکت می کند. مولکولهای کوچکتر به دلیل حرکت سریع تر به قطب مثبت نزدیک تر خواهند بود.

خودآزمایی صفحه 45 (جواب 1):

الف) به کمک مهندسی ژنتیک می توان ژن های مسئول بیماری ها را شناسایی کرد.

ب) می توان با مطالعه ژن ها، بروز بیماری ها را تشخیص دارد. برای درمان بیماری های هموفیلی و ژن درمانی و ...

ج) می توان با تعویض ژن های معیوب، بیماری ها را درمان کرد.

صفحه 45 (جواب 2): در تهیه واکسن به روش مهندسی ژنتیک، ابتدا ژن مربوط به آنتی ژن عامل بیماری را جدا کرده و سپس به میکروب غیر بیماریزا وارد کرده و آن ها را به واکسن مناسب تبدیل می کنند پس به جای به کار بردن میکروب ضعیف شده یا کشته شده، ژن یکی از پروتئین های سطحی عامل ایجاد کننده بیماری را به DNA یک باکتری یا ویروس غیر بیماریزا وارد می شود. و مردم از طریق این باکتری یا ویروس های تغییر یافته واکسینه می شوند مثال شکل 5-2 صفحه 40 (مطالعه کنید) کتاب زیست پیش دانشگاهی

صفحه 45 (جواب 3): ژن درمانی، توضیح بیشتر صفحه 42 کتاب زیست پیش دانشگاهی

صفحه 45 (جواب 4): به خاطر این که به راحتی می توان ژنهای مسئول بیماری های مختلف را شناخت و راههای درمان مطلوب تری ارائه داد پس با شناسایی و تهیه ی نقشه بسیاری از ژن ها، ممکن است تشخیص، درمان و بهبود ناهنجاریهای ژنتیکی صورت گیرد.

جواب تفکر نقادانه صفحه 45: با استفاده از این روش می توان سلاح های بیولوژیکی خطرناک و مرگبار تولید نمود، برای افراد سودجو که از فروش اندام های انسانی و یا برای کارهای خلاف و غیر قانونی از انسان های کپی شده استفاده می کنند، می تواند معضل اجتماعی و اخلاقی به بار آورد که از پیامدهای ناصحیح مهندسی ژنتیک می باشد به هر حال این سوال مطرح است که این اطلاعات چگونه به کار برده خواهند شد؟

فعالیت صفحه 50 (جواب سوال 1): مهندسی ژنتیک: عبارت است از وارد کردن ژن یک جاندار به DNA جاندار دیگر.

وکتور یا حامل: یک قطعه DNA حلقوی است که در مهندسی ژنتیک، ژن مورد نظر را به آن متصل کرد و به کمک آن وارد سلول میزبان می کنند، وکتور ممکن است پلازمیدویا باکترویوفاژ باشد. به هر حال برای حمل یک قطعه ژن خارجی به یک سلول به کار می رود.

آنزیم محدود کننده: انزیم هایی هستند که از باکتریها جدا می کنند و این آنزیم ها، توالی های نوکلئوتیدی خاصی را در DNA شناسایی کرده، به آن وصل شده و سپس DNA را در آن محل می شکنند.

انتهای چسبنده: دو انتهای تک رشته ای DNA که بر اثر برش DNA به وسله آنزیم های محدود کننده تولید می شود که این دو انتها مکمل هم هستند.

پلازمید: نوعی DNA حلقوی کوچک است که به تعداد یک یا چند عدد در باکتری ها وجود دارد و می تواند مستقل از باکتری تکثیر یابد. (درون باکتری تکثیر یابد)

قوانین جفت شدن بازها: قانونی در DNA که باز آلی آدنین در یک رشته با باز آلی تیمین از رشته ی دیگر و باز آلی سیتونین در یک رشته با باز آلی گوانین در رشته ی دیگر با پیوندهای هیدروژنی در برابرب هم قرار می گیرند. (C=G , A=T)

فعالیت صفحه 50 (جواب سوال 2): پاسخ ها متفاوت خواهند بود، به عنوان مثال: مراحل انتقال یک ژن از یک موجود زنده به موجود زنده ی دیگر چیست؟

بحث و نتیجه گیری صفحه 52 (جواب 1: مقایسه ساختارها): هردو، دو رشته ای هستند، مدل DNA انسان، خطی و بزرگ است ولی مدل DNA پلازمید، حلقوی و کوچک می باشد. مدل DNA انسان، قطعه ای از مولکول DNA است که به وسیله آنزیم محدود کننده بریده شده است و دارای دو انتهای چسبنده است.

صفحه 52 (جواب 2): ارتباط برقرار کردن بین مفاهیم): انتهای چسبنده را نشان می دهد.

صفحه 52 (جواب 3: مقایسه ساختارها): مدل DNA نوترکیب دارای یک قطعه DNA اضافی است پس مولکول DNA مدل پلازمید اولیه کوچکتر بود (و نوکلئوتیدهای کمتری داشت) و ژن کروموزم انسان را در بر نداشت.

صفحه 52 (جواب 4): نتیجه گیری از طرح ها): DNA نوترکیب

صفحه 53 (جواب5): پاسخ ها متنوع خواهند بود، به عنوان مثال: اگر پلازمید و DNA فاقد دو انتهای چسبنده مکمل هم باشند چه اتفاقی می افتد؟

فعالیت صفحه 52 (جواب سوال 1 صفحه 53): بخش A بیانگر جایگاه شناسایی آنزیم محدود کننده است و انتهای چسبنده DNA بریده شده را نشان می دهد.

جواب سوال 3و 2 صفحه 53 (فعالیت صفحه 52): DNA نوترکیب

خودآزمایی صفحه 53 (جواب سوال 1): الف) افزایش شیر دام ها به کمک هورمون های رشد تولید شده توسط باکتریها

ب) وارد کردن ژن پروتئین های مهم پزشکی به دام ها و تولید این پروتئین ها در محصولات غذایی

ج) بالا بردن میزان محصولات گیاهی و کیفیت آنها.

خودآزمایی صفحه 53 (جواب سوال 2): ابتدا ژن ایجاد کننده تومور را از این پلازمید جدا کرده و ژن مورد نظر برای انتقال را جایگزین آن کرده و پلازمید نوترکیب را وارد باکتری می کنند.

خودآزمایی صفحه 53 (جواب سوال 3): در روش کلون کردن از سلول های تمایز یا تخصصی یافته استفاده شده و در این روش برای هم زمان کردن چرخه سلولی، دو سلول را ابتدا در شرایط فقر غذایی قرار داده، فقر غذایی سبب می شود هر دو سلول در ابتدای چرخه سلولی متوقف شوند منظور از دو سلول، سلول تخمک فاقد هسته (از گوسفند A) و سلول پستان دارای هسته (از گوسفند B) است، ادامه جواب این سوال صفحه 48 و توضیحات شکل 7-2 صفحه 49 کتاب زیست پیش دانشگاهی می باشد (حفظ کنید)

جواب تفکر نقادانه صفحه 53: جواب به عهده دانش پژوه (مطرح کردن جواب در کلاس)

مثال نظر موافق: تولید شیردهی بیشتر گاوهای تغذیه شده با هورمون رشد و ...

مثال نظر مخالف: ناخالص بودن احتمالی هورمون رشد استخراج شده و ...

فعالیت صفحه 63: مدت زمان آزمایش: 20 دقیقه، مهارت ها شامل تهیه ی یک مدل پیش بینی نتایج است.

نکته: محلول ها بایستی تازه بوده و با دقت تهیه شوند،

صمغ عربی: یک نوع قند است که نقش حیاتی دارد و ژلاتین یک پپتید و گلیکان است. صمغ ها به وسیله بعضی از سلول های ترشحی گیاهان ترشح می شود و یا از تجزیه ی دیواره سلولی حاصل می آیند. صمغ ها در الکل حل نمی شوند ولی در آب به حالت ژله یا لعاب مانند در می آیند. بیشتر صمغ ها به گروه هیدرات های کربن تعلق دارند و یکی از گیاهانی که از آن ها صمغ استخراج می شود آکاسیا (درخت با صمغ عربی) است و صمغ ها در داروسازی استفاده می شود.

کواسروات: مجموعه ای از مولکلوهای لیپیدی هستند که به علت آب گریز بودن، در آب به شکل کروی در می آیند، در آب ناپایدارند و خیلی زود هم تجزیه می شوند این ریزکیسه های لیپیدی ممکن است آمینواسید نیز در خود داشته باشد، کواسروات ها زنده نیستند اما شباهت زیادی به غشای سلول ها دارند.

تجزیه و تحلیل صفحه 64 (ج سوال 1): رنگ محلول کدر می شود.

تجزیه و تحلیل صفحه 64 (جواب سوال 2): کواسروات ها کروی و محصور در غشا هستند اما فاقد هر گونه غشای داخلی هستند.

تجزیه و تخلیل صفحه 64 (جواب سوال 3): ممکن است کواسروات ها از هم بپاشند.

تجزیه و تحلیل صفحه 64 (جواب سوال 4): پاسخ ها متفاوت می توانند باشند. ممکن است ذکر کنید کواسروات ها ساختار مستقلی هستند که مشابه سلول هستند و در شرایط خاصی ایجاد شده اند.

خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 1): الف) مدل سوپ بنیادین: بر اساس این مدل در اقیانوس های اولیه زمین به یک باره مقدار زیادی مواد آلی به وجود آمدند (البته مواد آلی در جو ساخته شده و به وسیله باران به اقیانوس منتقل شده) و علت به وجود آمدن آن نیز انرژی حاصل از تابش خورشید و رعد و برق و انفجارهای آتشفشانی است

ب) مدل حباب: تشکیل مواد حیاتی (آلی) در آب انجام می شود و این فرآیندها در درون حباب هایی در داخل اقیانوس ها انجام می شود در هر دو مدل، مواد آلی از موادی مانند متان و آمونیاک به وجود می آید.

(خلاصه ای از مطالب صفحات 56 و 57 و 59 را بلد باشید)

خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 2): میکروسفرها کیسه ای ریز یا ریزکیسه های غشایی بودند که برای اولین بار به وجود آمدند سپس مولکول RNA در درون این ریزکیسه ها پیدا شدند، پیدایش RNA در این ریزکیسه خاصیت وراثت را در آن ها به وجود آورد. به تدریج میکروسفرها توانایی بیشتری برای کسب انرژی از مولکول های دیگر را کسب کرده و به مدت زیادی دوام داشته و فراوان تر شدند، مولکلو های RNA داخل میکروسفر علاوه بر وارثت در ایجاد آنزیم های پروتئینی نقش دارند و در نهایت با تغییرات تدریجی میکروسفرها به سلول تبدیل شدند.

خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 3): وراثت ویژگی ضروری موجودات زنده است و میکروسفرهای حاوی RNA در حال همانندسازی (همتاسازی) می توانند ساختار خود و RNA را به نسل بعد انتقال دهند. ماده ژنتیک همان همان ماده وراثتی است که اطلاعات مربوط به ویژگی های مختلف یک جاندار را در بر دارد و به نسل های بعدی منتقل می کند. مولکول های RNA در زمانی که توانایی کنترل تولید پروتئین ها یا مولکول های آنزیم مانند را کسب کردند، توانستند با کنترل متابولیسم، ویژگی های جاندار را کنترل و به نسل بعدی منتقل کنند.

خوآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 4): مولکول های DNA دو رشته ای است، دو رشته ای بودن سبب همانندسازی دقیق آن و کاهش میزان جهش ها می شود، زیرا آسیب های وارد شده به یک رشته DNA به واسطه ی رابطه مکملی رشته دیگر قابل ترمیم است.

خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 5): به عهده خودتان از متن کتاب استفاده کنید.

خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 6): مدل های علمی تفسیرهایی بر مبنای تمام اطلاعات موجود (در دسترس) هستند و به محض کسب اطلاعات بیشتر، مدل ها بایستی به منظور در نظر گرفتن انها تغییر کنند. هر کدام از مدل ها، مدل هایی فرضی هستند و هر کدام بر پایه یک سری شواهد، طراحی شده اند و دارای نقاط قوت و ضعف هستند در ضمن شاید هر کدام از مدل ها در ابتدای حیات تا حدی دنبال شده اند.

خودآزمایی صفحه 69 (جواب سوال 1): باکتری ها بر خلاف یوکاریوت ها فاقد اجسام درون بسته سلولی محصور در غشا هستند، DNA باکتریایی بر خلاف DNA سلولی تنها یک حلقه منفرد است. باکتری ها بر خلاف آغازیان و سلول های جانوری یوکاریوتی دارای دیواره سلولی هستند، اولین جانداران روی زمین پروکاریوت ها بودند. یوکاریوت ها از تغیر برخی پروکاریوت ها به وجود آمده اند. برای پیدایش یوکاریوتها، ابتدا در برخی پروکاریوت ها، یک غشایی اطراف ماده ی ژنتیک را احاطه کرده و پیش یوکاریوت ها به وجود آمده اند، سپس با ورود باکتریهای هوازی و فتوسنتز کننده به درون سلول های پیش یوکاریوت و تبدیل آن ها به میتوکندری و کلروپلاست، یوکاریوت های امروزی حاصل شده اند پس باکتری ها فاقد غشاء درونی و غشاء هسته می باشند. و میتوکندری و کلروپلاست ندارند و باکتری ها DNA حلقوی دارند.

خودآزمایی صفحه 69 (جواب سوال 2): باکتری ها فاقد غشای درونی و فاقد غشای هسته و فاقد میتوکندری و فاقد کلروپلاست هستند در ضمنDNA آن ها حلقوی است.

خودآزمایی صفحه 69 (جواب سوال 3): انقراض گروهی به دو دلیل سبب تکامل جانداران می شود. دلیل اول این است که با از بین رفتن گروههای سازگار و برتر قبلی زمینه برای گسترش و تکامل انواع جدیدتر فراهم می شود، دلیل دوم به عامل ایجاد انقراض گروهی مربوط است. عامل وقوع انقراض گروهی، تغییرات شدید شرایط بوم شناختی است که سبب کاهش اهمیت ویژگی های سازگار یافته ی قبلی می شود. به طور کلی اجداد بسیاری از گونه های زنده امروزی، پس ازوقوع انقراض گروهی گونه های دیگر به وجود آمدند.

فعالیت صفحه 75 برای هر یک از کلمات پررنگ دراین متن یک تعریف ارائه کنید.

سنگواره: بقایای حفظ شده یا معدنی شده جانداران یا اثرات به جای مانده از جانداران قدیمی را سنگواره می گویند.

آثار سنگواره ای: هر نوع اثری از جانداران گذشته که اطلاعاتی درباره ی تاریخ گذشته حیات ارائه می دهد. آثار سنگواره ای نامیده می شود.

جدول زمانی: جدولی است که در آن تغییرات گذشته زمین و حیات به طور پیوسته و در طول دوره های گذشته نمایش داده می شود.

خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 1): اوزون برای محافظت از جانداران نخستین زمین در برابر اشعه ماورا بنفش خورشید ضروری است پس پرتوهای فرابنفش آثار حیات را از بین می بردند. زیرا این پرتوها پر انرژی بوده و مولکول های زیستی را تجزیه می کنند وجود لایه های اوزون که قسمت اعظم پرتو فرابنفش خورشیدی را می گیرد و مانع گذشتن آن از جو فوقانی می شود و به ترتیب امکان پیدایش و حفظ حیات در خشکی ها را فراهم نمود.

خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 2): گیاهان و قارچ ها (جلبک ها).

خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 3): بندپایان مانند عقرب و حشرات (سنجاقک ها).

خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 4): اولین مهره داران ساکن خشکی دوزیستان بودند که دارای کیسه هوایی مرطوب (شش) و اندام حرکتی (اسکلت داخلی) و پوست برهنه بودند و در آب تخم گذاری می کردند چون هنوز تخم پوسته حفاظتی نداشت.

خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 5): زیرا قبل از آن پرتو فرابنفش سبب از بین رفتن آثار حیاتی در خشکی می شد. سیانوباکتریها با عمل فتوسنتز مقدار زیادی اکسیژن تولید کردند و به این ترتیب لایه اوزون تشکیل شد پس سیانوباکتریها باعث تشکیل و آزاد شدن گاز اکسیژن به جو شدند. قسمتی از این گاز اکسیژن باعث تشکیل لایه اوزون شد که باعث محافظت از جانداران در برابر اشعه مضر ماورابنفش شد یعنی ورود جانداران به خشکی فقط پس از تشکیل لایه اوزون ممکن شد.

خودآزمایی صفحه 90 (جواب سوال 1): الف) در آمریکای جنوبی سنگواره هایی از نوعی جانور آرمادیلو (شبیه گورکن) یافت که این جانوران سنگواره شده، بسیار شبیه دیگر بودند ولی با نمونه های زنده آرمادیلو تفاوت دارند.

ب) وی مشاهده کرد که گیاهان جزایر گالاپاگوس و سواحل نزدیک آمریکای جنوبی بسیار شبیه به هم هستند.

خودآزمایی صفحه 90 (جواب سوال 2): افرادی که ویژگی های فیزیکی ور فتاری سازگارتری با شرایط محیطی داشتند، شانس بقا و زادآوری بیشتری خواهند داشت از این رو به تدریج فراوانی این ویژگی ها بیشتر شده و در نهایت، چهره ی جمعیت تغییر می کند و یا افرادی که دارای سازش های بیشتری متناسب با محیط خود هستند نسبت به جانداران فاقد این سازش ها، احتمال بیشتری برای بقاء و تولید مثل دارند. از آن جایی که با گذشت زمان افراد بیشتری دارای صفات سازشی خواهند بود جمعیت تغییر خواهد کرد.

خودآزمایی صفحه 90 (جواب سوال 3): ژن ها مسئول بروز صفات هستند، برخی شکل های یک صفت در برخی جمعیت ها متداول تر هستند، زیرا افراد بیشتری از جمعیت، الل های آن شکل را دارا هستند، به عبارت دیگر انتخاب طبیعی سبب می شود فراوانی برخی ال ها افزایش یا کاهش پیدا کند و یا در افرادی که از نظر ژنتیکی متفاوت هستند، این گوناگونی باعث می شود که برخی افراد نسبت به افراد دیگر جمعیت فرزندان بیشتری ایجاد کنند. باگذشت زمان، به منظور انعکاس بقای افراد دارای سودمندترین صفات قابل توارث، جمعیت تکامل پیدا خواهد کرد.

خودآزمایی صفحه 90 (جواب سوال 4): نظریه، همان فرضیه ای است که از بوته ی آزمایش های متعدد، پیروز بیرون آمده است. شواهد قوی و کافی سبب شده است که حتی برخی افراد، تغییر گونه ها را به عنوان یک اصل معرفی می کنند. نظریه تغییر گونه ها توسط بسیاری از شواهد علمی حمایت می شود.

خودآزمایی صفحه 90 (جواب سوال 5): در یک محیط خاص انتخاب طبیعی منجر به بهبود بقا و تولید مثل افرادی از جمعیت می شود که سازگاری بهتری با محیط دارند. با تغییر جمعیت در پاسخ به این فشارها، ترکیب گونه ها به عنوان یک کل تغییر خواهد کرد. چنین تغییراتی در طول زمان تکامل نامیده می شود و یا به طور کلی گوناگونی ویژگی های افراد یک گونه در محیط های متفاوت نشان می دهد که محیط در ایجاد این تفاوت ها نقش دارد. در ارتباط با اثر محیط دو نظر وجود دارد:

الف) محیط سبب ایجاد صفات جدید می شود.

ب) محیط از بین صفات قبلی، سازگار را انتخاب می کند که راه ب منطقی تر است و با شواهدی تأیید می شود به طوری که جهش و نوترکیبی سبب ایجاد گوناگونی فنوتیپی می شود و محیط با فرایند انتخاب طبیعی، صفات سازگار را انتخاب می کند.

فعالیت صفحه 93: لطفاً از دبیر زمین شناسی سوال کنید و جوابتان را در کلاس زیست مطرح کنید.

خودآزمایی صفحه 100 (جواب سوال 1): پاسخ ها متفاوت خواهد بود. بقایای سنگواره شده جانداران از سنگواره جانداران زنده امروزی متفاوت است اما ثبت سنگواره ای حاکی از تغییر شکل جانداران است که قابل جستجو در طول زمان به سمت عقب و جلو می باشد. و یا به طور کلی سنگواره هایی که آثار حیات گذشته را دارند، بر اساس زمان تشکیل (از روش عمرسنجی) به دنبال هم ردیف می کنیم مشاهده می شود یک فرایند تغییر تدریجی و پیوسته در توالی سنگواره ها وجود دارد.

خودآزمایی صفحه 100 (جواب سوال 2): پروتئین ها با کنترل ژن ها، ساخته می شوند. جهش در توالی
ژن ها سبب تغییر در توالی آمینواسیدی پروتئین ها می شود. مقایسه توالی آمینواسیدی یک پروتئین در انواع جانداران، نکات زیر را در رابطه با آن ها روشن می کند.

زمانی که گونه ی مزبور از نیای خود مشتق شده است.
میزان قرابت و خویشاوندی گونه های مختلف
یافتن نیای مشترک جانداران مختلف.

پس جانداران همانند، دارای ژن های یکسان هستند. از آن جایی که توالی آمینواسیدی به طریق ژنتیکی تعیین می شوند. تغییر در این توالی، تفاوت دو جاندار را نشان می دهد، اما اگر جانداران در اکثر ژن ها مشترک باشند، فرض این مطلب منطقی است که آن ها دارای یک نیای مشترک هستند و از این رو تکامل به وقوع پیوسته است و یا به طور کلی پروتئین ها باکنترل ژن ها ساخته می شوند. پس جهش در توالی نوکلئوتیدی ژن ها سبب تغییر در توالی آمینواسیدی پروتئین ها می شود.

خودآزمایی صفحه 100 (جواب سوال 3): بررسی آناتومی (کالبد شناسی) انواع مهره داران نشان می دهد که طرح اساسی بسیاری از ساختارهای آنها یکسان است ولی برخی اندامها به تدریج تحلیل رفته یا کوچک شده اند، شباهت ساختارهای مزبور نشان دهنده ی خویشاوندی آن ها و تحلیل رفتن اجزاء نشان دهنده تغییر تدریجی جانداران است. پس شباهت های تشریحی گونه های زنده از قبیل استفاده از استخوان های مشابه حتی با وظایف مشابه، نشان می دهد که این گونه ها از یک نیای مشترک ایجاد شده اند.

خودآزمایی صفحه 100 (جواب سوال 4): در مدل تغییر تدریجی جمعیت ها و گونه ها دائماً در حال تغییر هستند و تغییرا پیوسته انباشته شده و سبب گونه زایی می شوند ولی در مدل تعادل نقطه ای، گونه ای به مدت طولانی با محیط خود سازگاری خوب داشته و تغییر نکرده است یعنی تغییر پیوسته نمی باشد، در ضمن تغییرات شدید محیطی سبب تغییرات ناگهانی شده است. پس بر اساس مدل تعادل نقطه ای، تکامل به صورت ناگهانی و در پاسخ به فشارهای شدید انجام می شود ولی بر طبق مدل تکامل تدریجی، گونه ها در طول مدت زمان طولانی ایجاد می شوند.

فعالیت صفحه 105: مدت آزمایش: 20 دقیقه، نمودار ارائه شده در صفحه 105، یک نمودار منتشر و پراکنده است و نقاط مربوط به اطلاعات توسط خط به یکدیگر وصل نمی شوند چنین نمودارهایی، توزیع و الگوی اطلاعات را نشان می دهد یک مارمولک اولیه بوده، به جزایر محتلف رفته جزیره شماره 1 و جزیره شماره 2 و جزیره ی شماره 3 و جزیره شماره 4 و ...

فعالیت صفحه 105 (جواب سوال 1): متوسط طول اندام عقبی هر جمعیت نسبت به جمعیت اولیه، در پاسخ به تفاوت در متوسط قطر تنه ی گیاه، در جزایر متفاوت تغیر می کند پس به دلیل متفاوت بودن شرایط محیطی مثلاً قطر ساقه های گیاهان، چونه تنه ی درختان قطرش کمتر است پس اندام عقبی پا کوتاهتر است چون جمعیت های اولیه، دست و پاهایشان بزرگ بوده است (طول اندام عقبی متناسب با قطر تنه ی درختان تغییر می کند) طبق نظریه ی لامارک، حرف نمی زنیم می گوییم به تدریج اندام عقبی (پا) متناسب با تنه درخت که قطرش کم شده، کوتاه تر شده است. (قطر کمتر اندام عقبی کوتاهتر)

فعالیت صفحه 105 (جواب سوال 2): جمعیت باید برای داشتن اندام های عقبی را متوسط طول بیشتر، تکامل یابد پس طول اندام عقبی افراد جمعیت، در طول زمان بیشتر خواهد شد یعنی دست و پاها درازتر (بلندتر) می شود تا به قطر درخت برسد پس طول اندام عقبی، متناسب با قطر تنه ی درختان در آن جزیره تکامل پیدا می کند.

فعالیت صفحه 105 (جواب سوال 3): بله چون آزمایش نشان می دهد که نشان ویژگی های جمعیت می تواند در پاسخ به فشارهای محیطی در طول زمان تغییر کند و چون مشاهده می شود که در هر جزیره انواعی مارمولکهایی که دارای طول اندام حرکتی متناسب با محیط بوده، حفظ و انتخاب شده یعنی در واقع انتخاب طبیعی بر اساس شرایط محیطی، گونه ها را انتخاب می کند مثلاً هر وقت درختها قطور شدند، اندام های عقبی یا پاها بلندتر نیز شدند.

کلمات پر رنگ این فعالیت تعریف می شود:

انتخاب طبیعی: فرآیندی که توسط آن جمعیت ها در پاسخ به محیط تغییر می کند و در نتیجه افرادی که سازش بهتری با محیط داشته باشند، زاده های بیشتری تولید می کنند.

ژنوتیپ: مجموعه الل های یک ژن در هر فرد را ژنوتیپ می گویند و یا ساختار ژنتیکی یک جاندار که توسط جفت الل های آن مشخص می شود.

صفات: کل خصوصیات یک جاندار را می گویند که نشان دهنده ی ویژگی های متمایز کننده است. هدف از این مدل، مدل سازی انتخاب طبیعی است یعنی با استفاده از یک پرنده ی کاغذی، مدل انتخاب صفت مطلوب در نسل جدید را تهیه خواهید کرد.

مدت زمان آزمایش: 50 دقیقه،

نکات قابل ذکر: شما زادگیری چند نسل از پرندگان را تقلید خواهید کرد و اثر انواع فنوتیپ ها بر موفقیت تکاملی این جانوارن را مشاهده خواهید نمود. طبیعت تصادفی جهشها را می توان، با تغییر تصادفی موقعیت قدامی (جلویی) و خلفی (عقبی) و محیط بال پرنده نشان داد. هر گروه از دانش پژوهان، نیازمند یک ورقه مقوای کاغذی، یک متر نواری و یک خط کش، یک قیچی و یک نی نوشابه، و یک چسب نواری و یک عدد سکه و یک عدد تاس هستند.

جواب سوال 3 (فعالیت صفحه 107): پاسخ ها، متفاوت خواهند بود، برای مثال، آیا اثر انتخاب طبیعی تنها در چند نسل مشخص خواهد بود؟

صفحه 109 (جواب سوال 1): تفسیر نتایج: اگر پرندگانی که در پرواز بهترین هستند به عنوان تنها والدین نسل بعد انتخاب شوند، پاسخ اکثر دانش پژوهان آری خواهد بود.

صفحه 109 (جواب سوال 2): استنتاج نتایج: این آزمایش نشان می دهد که چگونه جمعیت های جدا شده در طی چند نسل می توانند تغییرات چشمگیری را متحمل شوند. بنابراین این آزمایش نشان می دهد که چگونه جمعیت های جدا شده به نقطه ای می رسند که به گونه های مختلف تبدیل می شوند (به عنوان مثال وضعیت سهره های جزایر گالاپاگوس).

خودآزمایی صفحه 109 (جواب سوال 1): آلوده شدن هوا سبب از بین رفتن گلسنگ های روشن شده آلودگی هوا و از بین رفتن گلسنگ ها، سبب تیره شدن سطح درختان گردید. از این رو پروان های تیره که قبلاً از فراوانی اندکی برخوردار بودند، به دلیل کسب توانایی استتار از شکار شدن توسط پرندگان، مصون مانده و به تدریج فراوان شدند ولی تیره شدن محیط، توانایی استتار پروانه های روشن را از بین برد و آن ها به راحتی شکار شدند به این ترتیب فراوانی آنها کاهش یافت.

خودآزمایی صفحه 109 (جواب سوال 2): در مطالعه گرافت ها، نوع و اندازه ی دانه در انتخاب نوع منقار موثر بود. در سال های پر باران، دانه های ریز و نرم فراوان بودند و تغذیه از آنها آسانتر بود. از این رو در این سال ها، تغذیه از دانه های ریز مطلوب بوده و منقار کوچک، ویزگی مناسبی بود ولی در سالهای خشک، دانه های ریز کمترند ولی دانه های بزرگ و درشت و سفت بیشترند از این رو در این شرایط منقارهای بزرگ و حجیم مطلوب بوده و موفقیت بیشتری در تغذیه و تولید مثل داشتند پس با توجه به ویژگی های مطلوبشان در سال خشکسالی انتخاب می شدند.

خودآزمایی صفحه 109 (جواب سوال 3): اگر لاک، آزمایش خود را در زمان درازی یا طولانی مدت، انجام می داد تفاوت شرایط محیطی سبب می شد نتیجه ی آزمایش متفاوت با نتیجه ی آزمایش لاک باشد، با توجه به نتیجه گیری زود هنگام لاک، می توان گفت که رخداد تکامل به زمانی بسیار طولانی نیازمند است.

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 1): الف) خزانه ژنی: به مجموع ژن های موجود در سلول های زایشی هر جمعیت، خزانه ژنی می گویند.

ب) شایستگی تکاملی: کمیتی است که سهم نسبی هر فرد را در تشکیل خزانه ژنی نسل بعد نشان می دهد.

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 2): در جمعیت های بزرگ که در آن ها آمیزش ها به صورت تصادفی صورت گیرد الل های غالب نسبت به مغلوب و نسبت فراوانی افراد خالص به ناخالص در نسل های پی در پی ثابت است و تغییر نمی کند به این امر، اصل هاردی- واینبرگ می گویند و بین فراوانی الل ها و ژنوتیپ ها، رابطه ی زیر برقرار است:

P+q= 1 , (p+q)²= p² + 2pq + q² =1

F (A) = P فراوانی الل غالب , F(AA) = P²

F(a) = q فراوانی الل مغلوب , F (Aa) = 2pq

F (aa)= q²

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 3): جواب، 5 مورد صفحه 115 را حفظ کنید.

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 4): زیرا اگر سایر نیروهای عمل کننده دخالت نداشته باشد، مدتی طولانی لازم است تا تغییر قابل توجهی در فراوانی ها رخ بدهد.

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 5): انتخاب همسر در جامعه ی انسانی وابسته به علاقه ی افراد است و دراین ایجاد علاقه تعدادی ویژگی های مطلوب وجود دارند. پس آمیزش های تصادفی وجود ندارد و این موضوع دائماً فراوانی آللی جامعه را در ارتباط با ژن های خاص تغییر می دهد.

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 6): چون جدا شدن یک تعداد اندک از یک گروه بزرگ، اثر چندانی در فراوانی اللی ندارد ولی در جمعیت های کوچک، جدا کردن یا حذف تعدادی از افراد، سبب تغییر شدید فراوانی اللی می شود.

خودآزمایی صفحه 124 (جواب سوال 7): صفحه 117 کتاب زیست شناسی از 2- شارش ژن تا صفحه بعد عمل می کند (حفظ کنید)

خودآزمایی صفحه 131 (جواب سوال 1): انسان برای رسیدن به ویژگی های مطلوب در گیاهان و جانوران در هر نسل اقدام به انتخاب زاده هایی با ویژگی مطلوب خود می کند به عنوان مثال در هر نسل، دام هایی را که شیر بیشتر تولید می کنند، انتخاب می کنند و در هر نسل به تدریج میزان شیردهی افزایش می یابد.

خودآزمایی صفحه 131 (جواب سوال 2): صفحه 127 از 2- انتخاب پایدار کننده در محیط پایدار روی می دهد تا صفحه 128 را حفظ کنید.

خودآزمایی صفحه 131 (جواب سوال 3): صفحه 129، از حلزون هایی که در علفزار زندگی می کنند تا کاهش یابد.

خودآزمایی صفحه 139 (جواب سوال 1):

جهش
تولید مثل جنسی
شارش ژنی
انتخاب گسلنده

خودآزمایی صفحه 139 (جواب سوال 2): در بیماری کم خونی داسی شکل، چنانچه افراد ناخالص و سالم Hb^A Hb^S در مناطق مالاریاخیز باشند، شایستگی تکاملی بالایی دارند و در برابر مالاریا مقاوم هستند در حالی که افراد سالم با ژنوتیپ Hb^A Hb^A (خالص) در مناطق مالاریاخیز، در اثر ابتلا به مالاریا می میرند.

خودآزمایی صفحه 139 (جواب سوال 3): اگر تعداد پروانه های مقلد بیشتر شود به تدریج احتمال اینکه
پرنده ی شکارچی در اولین برخورد، یک پروانه مقلد غیر رسمی را بخوردند، بیشتر می شود.

از این رو بیشتر تشویق می شود تا آن ها را شکار کند یعنی فراوانی زیاد سبب کاهش شایستگی می شود ولی اگر فراوانی پروانه ها، کم شود احتمال اینکه در شکار اول پروانه های سمی شکار شوند، بیشتر می شود و پرنده را به سمت شکار انواع غیر مقلد متمایل می کند.

خودآزمایی صفحه 139 (جواب سوال 4): نوعی از انتخاب طبیعی که سبب حفظ تنوع در جمعیت ها می شود.

خودآزمایی صفحه 151 (جواب سوال 1): به مجموعه جاندارانی که می توانند در طبیعت با هم آمیزش کنند و زاده های زیستا و زایا به وجود آورند ولی نمی توانند با گونه های دیگر آمیزش موفقیت آمیز داشته باشند بر اساس این تعریف در بین دو گونه مجزا، شارش ژنی پایداری وجود ندارد.

خودآزمایی صفحه 151 (جواب سوال 2):

جدایی بوم شناختی (زیستگاهی)
جدایی رفتاری
جدایی زمانی
جدایی مکانیکی
جدایی گامتی
نازایی دو رگه
نازیستایی دورگه
ناپایداری دودمان دورگه

خودآزمایی صفحه 151 (جواب سوال 3): مکانیسم های پیش زیگوتی: جدایی بوم شناختی (زیستگاهی)- جدایی رفتاری- جدایی زمانی- جدایی مکانیکی- جدایی گامتی

مکانیسم های پس زیگوتی: نازیستایی دورگه- نازایی دورگه- ناپایداری دودمان دورگه

خودآزمایی صفحه 151 (جواب سوال 4): در گونه زایی دگر میهنی، وجود مانع جغرافیایی سبب توقف شارش ژنی شده و به تدریج منجر به انباشتگی تفاوت ها و گونه زایی می شود، ولی در گونه زایی هم میهنی، عوامل دیگری سبب توقف شارش ژنی شده و دوگونه در یک محل به وجود می آیند.

تعاریف کلمات پر رنگ صفحه 151 (فعالیت صفحه 151) را حفظ کنید.

ادامه فعالیت صفحه 151 (سوال 5 صفحه 153): در جمعیتی مشابه این جمعیت که در آن انتخاب گسلنده عمل کرده است، فراوانی میانگین بسیار کم است و مدها با میانگین تفاوت زیادی دارند، از این رو میانگین به تنهایی بیانگر ویژگی های جمعیت نمی باشد.

صفحه 153 (جواب سوال 6): انتخاب جهت دار.

تحقیق بیشتر صفحه 153 (جواب سوال 1): انتخاب طبیعی سبب می شود، انواع حساس به آنتی بیوتیک از بین بروند و انواع مقاوم به آنتی بیوتیک که از قبل وجود داشتند یا در اثر جهش های ژنی حاصل شده اند، حفظ و گسترش یابند.

تحقیق بیشتر صفحه 153 (جواب سوال 2): آن ها همیشه گیاه ها و دام های دارای صفات مطلوب را انتخاب و نسل بعدی را از این انواع به وجود می آورند، به بیانی دیگر شانس تولید مثلی انواع مطلوب را افزایش می دادند.

+ نوشته شده در سه شنبه سیزدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱:۱۰ ق.ظ توسط افشار |

اختلال در اینترنت

متاسفانه به علت اشکال در سرعت اینترنت در تاریخ های ۹ و ۱۰ دی ماه نتوانستم پاسخ فعالیت ها را در وبلاگ نمایش دهم .

بدقولی به خاطر اینترنت بود.

+ نوشته شده در دوشنبه دوازدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۹:۳۵ ق.ظ توسط افشار |

پاسخ فعالیت زیست و آزمایشگاه 1

فعالیت 1-2 ص 19:

می توان روزنامه ها را خمیر کرد تا مواد محلول موجود در روزنامه از سلولز که در آب نامحلول است جدا شود. سپس با استفاده از مواد رنگ زدا رنگ آن را از بین برد و نهایتاً سلولز را بصورت خالص جدا کنیم.

در مرحله آخر به کمک آنزیم سلولاز می توان سلولز را هیدرولیز کرده و از گلوکز حاصل استفاده نمائیم.

فعالیت 2-2 ص 21:

1. خیر، گلوکز مونوساکارید است و انحلال پذیری آن نسبت به ساکارز که دی ساکارید است بیشتر است.

2. تا حدودی در آب حل می شود اما به زمان یا حرارت نیاز دارد چون ساختار پیچیده ای دارد.

قابلیت انحلال در آب: پلی ساکارید < دی ساکارید < مونوساکارید

3. در آب حل نمی شوند. (آب گریز بودن ویژگی مشترک همه لیپیدهاست) در اثر این ویژگی می توانند در نقاط مختلف بدن و حتی درون سلول ها ذخیره شوند و انرژی زیادی ذخیره کنند.

4. بله در آب حل می شوند – گرمای بالاتر از 45 درجه باعث تغییر شکل سه بعدی آلبومین شده و منعقد می شود. (سفیده تخم مرغ پخته را با نپخته مقایسه کنید، کدامیک در آب حل می شود؟)

5. نامحلول هستند. پروتئین های محلول مانند آلبومین نمی توانند در تشکیل ساختارهای سلولی نقش داشته باشند. اما پروتئین های نامحلول نقش ذخیره ای ندارد و در ساختار بخش های مختلف بدن مثل پوست، مو، ناخن و .... شرکت دارند.

اگر پروتئین کراتین مو و ناخن در آب محلول بودند، هنگام دوش گرفتن چی می شد؟

فعالیت 3-2 ص 24:

دو قطعه پارچه کاملاً یکسان را برداشته و با مقادیر مساوی از چربی آلوده می کنیم طوری که لکه های چربی روی هر دو پارچه یکسان باشند. سپس از 2 نوع پودر لباسشویی که یکی دارای آنزیم و دیگری فاقد آنزیم است برای شستشو استفاده کرده و نتیجه را مقایسه می کنیم.

فعالیت 4-2 ص 24:

سطح ثابت باعث می شود آنزیم یکبار مصرف نباشد. یعنی بتوان براحتی آنزیم را از محلول حاوی پیش ماده جدا کرد و دوبار مورد استفاده قرار دهیم. اما روش اول (یعنی استفاده از آنزیم بصورت محلول) ساده تر است.

فعالیت 5-2 ص 26:

به درصد تقریبی مواد تشکیل دهنده بدن توجه کنید.

فعالیت 6-2 ص 27:

باکتری های خاک را روی محیط کشت حاوی اگار و نشاسته کشت می دهیم، پس از چند روز در محل هایی که باکتری رشد کرده اند نشاسته مصرف می شود که این موضوع را با ریختن محلول ید (لوگل) می توان اثبات نمود. چون ید با نشاسته به رنگ آبی تیره دیده می شود.

فعالیت 4-2:

الف) سطح ثابت، سطح استقرار آنزیم هاست که می توان تعداد مشخصی مولکول آنزیم را در آن قرار داد و
آن ها را از شسته شدن محیط، که در حال عبور از روی سطح ثابت است، حفظ کرد.

ب) در روش اول میزان مصرف آنزیم بیش تر از روش دیگر است اما این روش (روش اول) ساده تر است.

فعالیت 5-2:

انجام این فعالیت بر عهده ی دانش آموزان است.

فعالیت 6-2:

همکاران محترم باید توجه داشته باشند در این آزمایش و آزمایشهای مشابه که میکروب ها کشت داده می شوند، برای جلوگیری از آلودگی محیط با میکروب های بیماری زا، لازم است نکات ایمنی زیر دقیقاً مورد توجه قرار گیرند:

1. محیط کشت و ظروف مورد استفاده، قبل از استفاده شدن سترون شوند.

2. پس از کشت میکروبها، در ظرف را ببندید و آن ها را در محیط دربسته قرار دهید.

3. پس از رشد میکروبها، برای تشخیص آنها، کنار شعله کار کنید و اگر آن را روی لام قرار می دهید چندبار لام را از داخل شعله عبدور دهید تا میکروب ها کشته شوند.

4. پس از مطالعه برای سترون کردن لام ها و محیط های کشت، ابتدا لام ها را در الکل قرار دهید و سپس همراه با محیط های مصرف شده در یک ظرف سوراخ دار، داخل ظرف زودپز بگذارید، به طوری که آب داخل زودپز تا زیر این ظرف بالا بیاید. پس در زودپز را ببندید. ان را نیم ساعت بجوشانید و پس از آن مواد را در چاه دست شویی بریزید. ظرف را 24 ساعت از ماده سفید کننده پر کنید و با مایع ظرفشویی بشویید و تاحد امکان برای تهیه غذا از آن استفاده نکنید.

برای تهیه محیط کشت اگر اگار موجود نباشد می توان از یک گرم ژلاتین در 100 سی سی آب مقطر استفاده کرد و لی باید توجه داشت که این محیط در دمای بیش از c 24⁰ذوب می شود.

پس از کشت میکروب های خاک، با ریختن محلول یددار (لوگل) یا محلولی معروف به بتادین – که در داروخانه ها موجود است- رنگ محیط در نقاطی که باکتری ها رشد کرده اند، تغییر نمی کند- چون
باکتری ها نشاسته را مصرف کرده اند- اما در سایر نقاط، رنگ محیط کشت بسته به نوع نشاسته ی به کار رفته تغییر می کند؛ آن که دارای لوگل است از آبی تا قهوه ای و آن که دارای بتادین است از قهوه ای تا بنفش.

فعالیت ص 7-2

1. با توجه به آنچه که دانش آموزان در این فصل آموخته اند، می توان گفت: گوناگونی جانوران به دلیل گوناگونی در مولکول های زیستی بدن آنها و به ویژه پروتئین ها و DNA ی بدن آنهاست. تفاوت پروتئین ها نیز ناشی از نوع اسیدهای آمینه، ترتیب و تعداد آن هاست.

2. مثلاً با توجه به شکل 10-2 صفحه ی 20، می توان انواع پیوندهای موجود بین عناصر موجود در این مولکول (O,N, H, C) و تعداد آن ها را مشخص کرد.

3. پلی اتیلن که در ساخت وسایل پلاستیکی به کار می رود. ازمونومری به نام اتیلن (CH2=CH2) ساخته می شوند. P.V.C که در ساخت لوله های انتقال آب، فاضلاب و ... به کار می رود از کلرید وینیل ساخته
می شود. تفلون نیز پلی مر تترافلئور اتیلن است که در ساختن ظروف نچسب به کار می رود.

توجه: لازم به ذکر است که این پرسش برای آشنایی دانش آموزان مطرح شده و حفظ اسامی و فرمول ها مورد نظر نیست.

هیدرولیز

سنتز آب دهی

محصول آن مونومر است

شکسته شدن پیوند

مصرف آب

محصول آن پلی مر است.

ایجاد پیوند

تولید آب

5. چون همه ی آن ها در آب حل نمی شوند. (آب گریزاند) اما در حلال های آلی محلول هستند.

6. الف) محلی در مولکول آنزیم که پیش ماده به آن متصل شود.

ب) هر آنزیم واکنش خاصی را به راه می اندازد چون پیش ماده ی خاصی است که می تواند در جایگاه فعال آنزیم قرار گیرد.

7. پنجاه مولکول آب

8. پایداری مولکول در حالتی که پیوند دوگانه (یا سه گانه) وجود دارد کمتر است. در نتیجه شکستن آن راحت تر است.

پاسخ فعالیت های فصل سوم

فعالیت 3-1:

با انجام این فعالیت، دانش آموز می تواند مستقلاً با میکروسکوپ کار کند.

فعالیت 3-2:

با انجام این فعالیت، داشن آموز ضمن مشاهده و رسم شکل، اندازه گیری نمونه های میکروسکوپی را تجربه کند.

فعالیت 3-3:

بزرگ نمایی میکروسکوپ به روش های مختلف تعیین می شود. در ساده ترین روش، بزرگ نمایی برابر است با حاصلضرب بزرگ نمایی عدسی شیئی در بزرگ نمایی عدسی چشمی، بنابراین در میکروسکوپ مورد نظر حداقل و حداکثر بزرگ نمایید به ترتیب عبارت اند از: برابر 400= 40 x 10 و برابر 100= 10 x 10.

2. برای محاسبه ی اندازه ی تصویر، اندازه ی نمونه را در بزرگ نمایی مورد استفاده ضرب می کنیم؛ بنابراین حداقل و حداکثر طول نمونه مورد نظر به ترتیب عبارت اند از:

Mm 200= 5/0 x 400 و mm 50= 5/0 x 100

برای تهیه مقیاس اندازه ی واقعی نمونه را بر اندازه ی تصویر تقسیم می کنیم:

در مطالعات زیستی گاه به تعیین اندازه ی نمونه مورد نیاز است. در صورت وجود مقیاس می توان از روی تصاویر، اندازه واقعی نمونه را تعیین کرد.

فعالیت 4-3:

8. چون پیاز اندام زیرزمینی است و تحت تأثیر نور قرار نداشته است.

11. کلروپلاست فراوان- برگ خزه اندام هوایی است در حضور فتوسنتز می کند.

14. به دلیل فراوانی کلروپلاست ها در برگ خزه.

. می توانی خزه را برای مدتی در تاریکی رویش دهیم تا برگ ها سبزینه ی خود را ازدست دهند و سفید شوند.

فعالیت 5-3:

1. در هر دو، تبدیل انرژی صورت می گیرد و ATP ساخته می شود و تفاوت آنها در این است که انرژی شیمیایی در کلروپلاست ذخیره شده و در میتوکندری آزاد می شود.

2. تقسیم کردن غشای درون سلول به قسمتهای مختلف و ساخت، ذخیره و ترشح مولکولهای زیستی.

3. پانصد سلول،

4. وجود کلروپلاست در عکس «الف»، میتوکندری و دیواره ی سلولی در عکس «ج» نشان می دهد این عکس ها مربوط به لوبیا هستند که یوکاریوت است و عکس های «ب» و «د» به علت این که تنها دارای دیواره غشا و ریبوزوم هستند و اندامک های دارای غشا ندارند، مربوط به باکتری هستند که پرکاریوت است. عکس «هـ» به دلیل داشتن هسته و شبکه آندوپلاسمی زیر مربوط به موش است.

4 r²= 4 x 3.14 x 10²

R= 10 m

4 r²= 1256 m² 3/.= 1256= سطح

6/4186 حجم

4 r²= 4 x 3.14 x 20²

r= 20 m

4 r³=5024 m² 3/.= 5024= سطح

3/33493 حجم

نتیجه می گیریم با دو برابر شدن شعاع، نسبت سطح به حجم سلول نصف می شود.

فعالیت 6-3

1. الف) به علت پژمردگی، غلظت در داخل سلو.ل زیاد است، فشار اسمزی آن بالاست و آب بر اساس اسمز به داخل سلول ها نفوذ می کند و موجب شادابی برگ ها می شود.

ب) در محیط خارج، افزایش غلظت ناشی از افزودن شکر موجب افزایش فشار اسمزی در خارج و خروج مایعات داخلی بر اساس اسمز می شود.

2. لایه ی چربی ای که از ترشح غدد چربی پوست به وجود آمده، آن را نسبت به آب غیر قابل نفوذ می کند. و بافت پوششی چند لایه سطحی ترین لایه سلولهای مرده که پروتئین کراتین دارند که نسبت به آب مقاوم است.

3. هر دو آب را از دست می دهند؛ چون غلظت و فشار اسمزی در خارج بیش تر از داخل سلول است اما سرعت خروج آب از گلبول قرمز بیش تر است؛ چون سلول گیاهی روی غشای خود دارای دیواره و نیز در داخل سلول دارای واکوئل است. از طرفی، گلبول قرمز کاملاً چروکیده می شود و در صورتی که شکل گیاهی به علت وجود دیواره تغییر نمی کند و فقط شادابی و تردی خود را از دست می دهد.

فعالیت 7-3:

1. ریبوزوم پروتئین را می سازند، فرضیه ای که می توان ارائه داد این است که ریبوزوم های سلول های بدن ما با ریبوزوم های سلول باکتری تفاوت دارند. آنتی بیوتیک به دو روش با باکتری مبارزه می کنند. انواعی از آنها از تشکیل دیواره ی سلولی باکتری ها جلوگیری می کنند و بعضی از آن ها بر روی ریبوزوم های باکتریایی و در نتیجه پروتئین سازی تأثیر منفی می گذارند. اگرچه ریبوزوم های باکتریایی و انسانی با هم تفاوت دارند اما مصرف دوز بالای آن ها بر ریبوزوم های سلول های انسان نیز تأثیر منفی می گذارند.

2- چون میتوکندری انرژی تولید می کنند، بنابراین در سلول هایی که فعالیت بیش تری دارند تعداد میتوکندری ها نیز بیش تر است. تعداد میتوکندری متناسب با فعالیت متابولیک سلول است. سلول
ماهیچه ای، قلبی، سلول های لوله های کلیوی و کبد از مواردی هستند که تعداد میتوکندری آن ها زیاد است.

3. عامل اساسی در به دست آوردن یک تصویر خوب از میکروسکوپ قدرت تفکیک است. قدرت تفکیک بیان کننده ی کوچک ترین فاصله ای است که دو ذره از یکدیگر قابل تشخیص اند. قدرت تفکیک این میکروسکوپ یک نانومتر است. یعنی با این میکروسکوپ می توان ذراتی را که فاصله ی آن ها از هم تا یک نانومتر است به صورت دو ذره ی جدای از هم درید.

4.خیر، مثلاً آرکی باکترها Archaebacteria قادر به تحمل وضعیت نامساعد محیطی هستند. هالوفیل ها Halophiles (گروهی از آرکی باکترها) در حوضچه های نمک گیری زندگی می کنند، هم چنین گروه دیگری از آرکی باکترها (Thermoacidophiles) دمای c 80⁰وPH=20 را می توانند تحمل کنند.

باکتری کلستریدیوم بوتولینوم بی هوازی است و می تواند در کنسروهای مواد غذایی رد شرایط کاملاً بی هوازی رشد کند و سم کشنده ای بوتولنیوم را تولید کند.

باکتری ها قدرت تولید مثل بالایی دارند و معمولاً از طریق تقسیم دوتایی که نوعی تولید مثل غیر جنسی است تکثیر می شوند و در مدت کوتاهی از یک سلول باکتری انبوهی سلول تولید می شود.

5. شکل 1: الف) غشاء هسته ب) ریبوزوم بر سطح شبکه آندو پلاسمی

شکل 2: الف) پیلی ب) DNA حلقوی ج) دیواره ی سلولی د) غشاء پلاسمایی

شکل 3: الف) جسم گلژی ب) میتوکندری ج) شبکه ی آندوپلاسمی زبر

شکل 4: الف) شبکه ی سلولی سلول گیاهی ب) غشاء هسته.

پاسخ فعالیت های فصل چهارم:

فعالیت 1-4:

در انجام این فعالیت می توان روپوست تحتانی برگ گیاهان مختلف مثل تره و کاهو را جدا و پس از رنگ آمیزی با لوگل، سلول های اپیدرم و هسته های آن ها و سلول های روزنه و ویژگی های آن را مشاهده کرد.

فعالیت 2-4:

در این فعالیت پارانشیم مشاهده می شود در گوجه فرنگی حاوی کروموپلاست فراوان است. می توان پارانشیم گیاهان دیگر، مثل غده سیب زمینی و آمیلوپلاست های خل آن را با لوگول مشاهده کرد.

فعالیت 3-4:

ابتدا بافت های تهیه شده، داخل الکل یا سایر محلول های تثبیت کننده قرار داده می شوند و پس از 24 ساعت، برش گیری صورت می گیرد و نمونه ها به صورت ساده یا مضاعف رنگ آمیزی می شوند. در رنگ آمیزی ساده از یک نوع رنگ استفاده می شود؛ مثلاً فوشین دیواره ی بافت ها را قرمز می کند که در این حالت تشخیص بافت ها بر اساس ضخامت دیواره سایر مشخصات بافتی امکان پذیر است. بلودومتیلن به صورت محلول رقیق در مدت نیم تا یک دقیقه چوب، چوب پنبه و کوتین را آب رنگ می کند.

در رنگ آمیزی مضاعف از دو رنگ بلودومتیلن و کارمن زاجی استفاده می کنیم؛ ابتدا برش های تهیه شده را به مدت 15 دقیقه در آب ژاول قرار می دهیم و به مدت 5 دقیقه داخل اسید استیک 5% می گذاریم تا آب ژاول خنثی شود. البته پس از دو مرحله، آن ها را با آب مقطر شست و شو می دهیم. سپس به مدت چند ثانیه داخل بلودو متیلن رقیق می گذاریم (حدود 30 ثانیه) و پس از شست و شو به مدت 15-10 دقیقه داخل کارمن زاجی می گذاریم. بعد از شست وشو با آب مقطر، آن ها را مشاهده می کنیم. می بینیم که بافت های سلولزی قرمز و بافت های چوبی و چوب پنبه ای سبز مایل به آبی می شوند.

پاسخ های فعالیت فصل پنجم

فعالیت 1-5:

1. پیچ و تاب خوردن لوله ی گوارش موجب افزایش سطح لوله و در نتیجه، افزایش گوارش و جذب می شود. اگر این لوله مستقیم بود، مسافتی که غذا طی می کرد کوتاه می شد و گوارش و جذب به خوبی انجام نمی گرفت.

2. الف) پتیالین موجود در بزاق، نشاسته را به مالتوز تبدیل می کند طعم مالتوز شیرین است.

ب) زبان کوچک هنگام بلع، راه حفرات بینی را می بندد.

3. با از بین رفتن چین خوردگی های درون معده، سطح جذب کاهش می یابد میزان جذب مواد غذایی کم می شود، در نتیجه، غذای کافی برای انجام فعالیت ها به بدن جانور نمی رسد و او از ذخایر بدن خود استفاده می کند و لاغر می شود.

4. در سه لوله ی آزمایش یک سانتی متر مکعب محلول نشاسته 5% درصد می ریزیم. پس از شستن دهان مقداری بزاق تهیه می کنیم و در لوله ی آزمایش دیگر می ریزیم. سپس با جویدن یک نوار لاستیکی مقداری بزاق تهیه نموده و در لوله آزمایش پنجم می ریزیم. به یکی از لوله های محتوی نشاسته یک سانتی مترمکعب بزاق قبل از جویدن و به دیگری، یک سانتی مترمکعب بزاق پس از جویدن اضافه می کنیم. پس از به هم زدن لوله ها دقیقه صبر می کنیم، می بینیم رنگ محلولی شاهد که فقط حاوی نشاسته بوده- بسته به نوع نشاسته- آبی تا قهوه ای می شود. رنگ ایجاد شده در لوله محتوی نشاسته و بزاق قبل از جویدن، از لوله شاهد کم تر اما از لوله ی سوم بیش تر است و رنگ لوله ی سوم که حاوی بزاق پس از جویدن است و از بقیه لوله ها روشن تر است که نشاسته ی هضم بیش تر نشاسته و در نتیجه، وجود آنزیم بیش تر در زباق پس از جویدن است.

5. کیسه ی گوارشی در جانورانی که ساختاری ساده و جثه ای کوچک دارند، دیده می شود. تقریباً همه سلول های بدن آن ها در ارتباط با کیسه گوارشی تنها گوارش جزئی و توزیع غذا را بین سلول ها انجام می دهد و ادامه گوارش در سلول ها انجام می شود و مواد باقی مانده از محل ورود خارج می شوند. در حالی که در جانوران بزرگ جثه، گوارش درون سلولی دیده نمی شود و بسیاری از سلول ها با لوله گوارش ارتباط ندارند؛ بنابراین گوارش کامل مواد غذایی در لوله گوارش انجام می شود که این عمل طی مراحلی در بخش های مختلف لوله ی گوارش که بلند و پیچ خورده است، صورت می گیرد و باقیمانده ی مواد از انتهای لوله گوارش خارج می شوند؛ چون امکان برگشت آن ها به مبدأ وجود دارد.

6. الف) باید هم چنان که از ابتدا به انتهای بدن به پیش می رود، از مواد گوارش نشده به مواد کاملاً گوارش شده و در انتها به مواد دفعی برسد.

ب) بله، در حلقه ی سوم فقط قندها به مقدار کم تجزیه شده اند که مشابه دهان است. در حلقه ی پنجم، قندها بعضی از چربی ها و تا حدی پروتئین ها تجزیه شده اند که مشابه معده است. در حلقه ی هفتم، همه مواد آلی به واحدهای سازنده ی خود تجزیه شده اند که مشابه روده ی کوچک است و در حلقه ی نهم، مواد غیر قابل گوارش و آب فراوان دیده می شود که مشابه ابتدای روده ی بزرگ است. در حلقه ی آخر، مواد غیر قابل گوارش و آّب به مقدار کم دیده می شود که مشابه روده بزرگ است و آب گیری در آن انجام شده است.

فعالیت 2-5:

الف) چون هدف این است که تأثیر o2 را بررسی کنیم، پس سایر عوامل باید ثابت باشند در غیر این صورت، مثلاً تغییر دما می تواند بر سرعت فعالیت ها از جمله جذب یون برم موثر باشد.

ب) وجود O2، میزان جذب یون برم را ده برابر افزایش داده است، بنابراین O2 برای جذب این یون لازم است و نشان دهنده ی لزوم مصرف انرژی برای این انتقال است.

ج) جذب یون ها از طریق ریشه، به صورت فعال و با مصرف انرژی صورت می گیرد. وجود O2 برای تامین انرژی ضروری است.

فعالیت 3-5:

برای انجام این فعالیت می توانید داشن آمزوان را به مقایسه ی قطر ذرات سازنده ی خاک های مختلف، قابلتی نگهداری آب و زهکشی خاک های مختلف، قابلیت رویش گیاه در هر یک از آنها، و ... راهنمایی کنید.

فعالیت 4-5:

در انجام این فعالیت تعداد دانه های کاشته شده باید زیاد باشد (مثلاً 20 عدد از هر کدام) با استفاده از آن ها، مواردی مثل تعداد برگ ها، طول ریشه و ساقه و ... را اندازه گیری و مقایسه می کنیم. البته برای دقیق تر بودن آزمایش باید هر نوع دانه را در هر دو محیط مورد نظر کشت داد.

فعالیت 5-5:

دانش آموزان ضمن انجام این آزمایش به وجود فضاهای خالی محتوی هوا در خاک پی می برند و ذرات سازنده ی خاک را از یکدیگر جدا می کنند.

فعالیت 6-5:

1. سطح آب پایین می رود و هوا خارج می شود. اختلاف سطح آب قبل و بعد از تکان دادن نشان دهنده ی مقدار هوای موجود در خاک است.

2. پس از مصرف کردن نشان دهنده ی مقدار آب موجود در آن است.

3. اختلاف وزن اولیه ی خاک و وزن خاک پس از سوزاندن نشان دهنده ی میزان هوموس موجود در خاک است.

پاسخ فعالیت های فصل ششم

فعالیت 1-6:

1. عدد حاصل، ظرفیت واقعی رانشان نمی دهد، زیرا همیشه بین نیم تا یک لیتر هوا در شش ها باقی می ماند.

2. کافی است با اندکی تمرین، از طریق لوله عمل دم (به تنهایی) انجام داده شود. بدیهی است که عمل بازدم نیز معادل دم خواهد بود.

فعالیت 2-6:

1. ششها: بادکنک ها؛ نای: لوله ی شیشه ای دو شاخه؛ نایژه ها: هر یک از شاخه های لوله ی شیشه ای؛
دنده ها: شیشه؛ دیافراگ: صفحه ی لاستیکی یا پلاستیکی.

2. بادکنک پر از هوا می شوند.

3. الف) حجم افزایش و فشار آن کاهش می یابد.

ب) با پایین آمدن صفحه ی لاستیکی و افزایش حجم داخل ظراف، فشار داخل ظرف نسبت به خارج آن کمتر می شود و به این ترتیب هوای خارج، وارد بادکنک ها شده و آن ها پر از هوا می شوند.

ج) ماهیچه های بین دنده ای (به خصوص خارجی)

فعالیت 3-6:

ب) هنگام دم از انتهای لوله بلندی داخل ظرف «الف» و هنگام بازدم از انتهای لوله ی بلند داخل ظرف «ب» حباب خارج می شود.

ج) تغییر رنگ در ظرف «ب» مشاهده می شود.

د) با گذشت زمان تغییر رنگ در ظرف «الف» نیز مشاهده می شود.

پاسخ به پرسش ها ص 94

الف) انتهای لوله بلند متصل به لوله مرکزی، داخل مایع طرف «ب» قرار دارد، بنابراین هنگام دم، مایع بر اثر مکش ایجاد شده وارد این لوله می شود و هوا از لوله ی کوتاه متصل به لوله ی مرکزی وارد می شود. البته این هوا از خارج از طریق «لوله ی بلند» ظرف «الف» وارد این ظرف می شود. هنگام بازدم هوای ظرف «الف» راهی برای خروج ندارد، پس هوای زیادی وارد این ظرف نمی شوند. در حالی که هوا از طریق لوله ی بلند وارد مایع ظرف «ب» شده و در نهایت، به سویله ی لوله ی کوتاه ظرف «ب» خارج می شود.

ب) در ظرف مربوط به لوله ی هوای بازدمی (ظرف «ب») که حباب های هوا از آن خارج می شوند.

ج) بله، هوای بازدمی به ظرف «الف» نیز وارد می شود – البته به مقدار کم- این هوا مستقیماً وارد مایع نمی شود و تنها با سطح آن تماس می یابد، در نتیجه تغییر رنگ کندتر و به صورت تدریجی ایجاد می شود.

فعالیت های فصل هفتم

1-7 ص 99:

تشریح قلب «گوسفند» به طور معمول در اغلب دبیرستا نها این تشرح انجام می شود. دستور کار توضیح داده شده در کتاب خوانده شود.

فعالیت 2-7 ص 101:

انجام این فعالیت برعهده دانش آموزان است. فقط شمارش تعداد ضربان قلب در شرایط مختلف مورد نظر است.

فعالیت 3-7 ص 103:

1. الف) این تغییر ناشی از ضربان متناوب قلب است. فشار خون با انقباض بطن ها افزایش یافته و با انبساط آن ها کاهش می یابد.

ب) هر عاملی که تعداد ضربان های قلب را افزایش دهد (تحریک اعصاب سمپاتیک، هیجان، ورزش و ...)

2. الف) نیروی حاصل از انقباض بطن چپ باید بتوانند خون را در تمام بدن به گردش درآورد اما بطن راست فقط خون را برای شش ها می فرستد.

ب) فشار خون در سرخرگ ها بسیار بیشتر از سیاهرگ ها است. پس دیواره ی سرخرگ ها باید ضخیم تر باشد تا تحمل فشار خون بالا را داشته باشد. ماهیچه های دیواره سرخرگ ها در تنگ و گشاد شدن دهانه سرخرگ نقش اساسی دارند از طرفی دیواره سیاهرگ ها در حرکت خون سیاهرگی دخالت ندارند و باید نازک باشند تا عواملی مثل تلمبه ی ماهیچه ای به جریان خون در آن کمک کنند.

ج) تبادل مواد بین خون و سلولهای بدن (مایع میان بافتی) به راحتی امکان پذیر می شود.

د) از بازگشت خون به پائین بدن جلوگیری می کند (حرکت یک طرفه خون به سمت قلب)

3. با ایجاد برش های عرضی در سرخرگ ها و سیاهرگ ها، حلقه هایی ایجاد کرده و آن ها را باز می کنیم. طول اولیه ی قطعات سرخرگی و سیاهرگی را اندازه می گیریم. یک سمت آن ها را ثابت نگه داشته و به سمت دیگر وزنه می آویزیم و تغییر طول را اندازه می گیریم به تدریج وزن وزنه ها را افزایش می دهیم و توانایی انبساط و برگشت پذیری رگ ها را بررسی می کنیم.

4. الف) 90 برابر

ب) سرخرگ ها مسیر انتقال خون هستند و با توجه به نیاز اندام ها باید خون را سریع منتقل کند. چون خون کمی در آن ها جریان دارد ولی چون مویرگ ها محل تبادل مواد هستند، سرعت حرکت خون باید در آن ها کاهش یابد تا تبادل ممکن شود. از طرفی وسعت زیاد مویرگ ها موجب می شود که سرعت خون وارد شده به آن ها کاهش یابد.

ج) مویرگ ها دیواره نازکی دارند که ممکن است با جریان سریع خون پاره شوند. از طرفی اگر جریان خون سریع باشد، ترواش افزایش می یابد و مواد زیادی از خون خارج می شود و میزان تبادل کاهش می یابد.

5. الف) به طور کلی میزان فشار خون در ساعت 2 صبح از سایر اوقات کم تر است و به تدریج افزایش می یابد، معمولاً نزدیک ظهر به حداکثر میزان می رسد و دوباره کاهش می یابد، در بعدازظهر کمی افزایش یافته و در ساعت 2 صبح دوباره به کم ترین میزان می رسد.

ب) بله، با همین روش ناهماهنگی و اختلال در طپش قلب مشخص است اما جزئیات ناهماهنگی در ضربان تشخیص دادنی نیست.

ج) کم ترین زنش ساعت 2 صبح شنبه و بیش ترین زنش نزدیک ظهر چهارشنبه مشاهده می شود.

د) ضربان قلب در روز شنبه پس از استراحت پایان هفته تا حدوی تعادل می یابد و آرام می زند و ساعت 2 صبح که شخص به طور معمول در حال استراحت است. به کم ترین میزان خود می رسد اما چون چهارشنبه آخرین روز کاری هفته است و هنگام ظهر یا نزدیک آن فعالیت بدنی افزایش نشان می دهد، پس ضربان قلب نیز افزایش می یابد.

فعالیت 4-7:

در این فعالیت دانش آموز را متوجه موارد زیر کنید:

1. جریان سریع خون در سرخرگ های کوچک.

2. تعداد زیاد مویرگ ها که حالت مشبک دارند.

3. در صورت امکان گلبول های قرمز خون

فعالیت 5-7:

1. الف) mm³10⁶x 5= حجم خون

mm³10⁶x 5= تعداد گلبول های قرمز

1 Lit= 10⁶ mm³

10¹² x25= (10⁶ x 5) x (10⁶ x 5) = تعداد گلبول های قرمز در خون انسان

ب) m² 120= سطح گلبول قرمز 3 متر مربع است. M² 103x 3= m² 106x 3

m²10²= ^m2 1

ج) این سطح وسیع موجب افزایش سطح تماس O2 با گلبول های قرمز و در نتیجه افزایش ظرفیت حمل O2 چون می شود.

2. با خروج بیش از دو لیتر خون از بدن از یک سو فشار خون کاهش می یابد و خون رسانی به نقاطی از بدن صورت نمی گیرد و از سوی دیگر، میزان گلبول های قرمز و پلاسما بسیار پایین می آید و در اثر انتقال، گازها و مواد در بدن به شدت کاهش می یابد و موجب مرگ سلول های زیادی در بدن می شود.

3. در ارتفاعات، فشار هوا کاهش می یابد برای جبران این مسئله باید تعداد گلبول های قرمز خون بیش تر شود تا ظرفیت حمل O2 افزایش یابد و در نتیجه، اکسیژن رسانی منایب با بافت ها انجام گیرد.

فعالیت 6-7

1. میکروسکوپ هایی که موجب عفونت و درد دندان شده اند، در گره لنفی به دام افتاده اند. در این محل بین بدن و باکتری مبارزه صورت می گیرد و موجب تورم می شود.

2. رگ های سر و صورت که – بسیار زیادند- از این ناحیه می گذرند، بنابراین لنف این منطقه از سایر نقاط بدن بیش تر است وبه علاوه به دلیل نزدیکی دهان به این ناحیه و ورود بسیاری از میکروب ها به حلق، به گره لنفی فراوانی در این ناحیه نیاز است.

فعالیت 7-7:

1. کاغذ کلرید کبالت خشک را روی سطوح فوقانی و تحتانی برگ می گذاریم و برای جلوگیری از تبیخر رطوبت خارج شده از برگ آن را در محفظه ی شفافی قرار می دهیم. پس از مدتی، محل روزنه ها روی کاغذ به رنگ صورتی در می آید.

2. همین آزمایش را برای سطوح تحتانی برگ گیاهان مختلف تکرار کرده و نتایج را مقایسه می کنیم.

فعالیت 8-7:

با انجام این فعالیت داشن آموزان درمی یابند که سرعت صعود حباب در لوله با وزش باد افزایش و نیز با قرار دادن گیاه در محیط مرطوب و نیز مالدین وازلین روی سطح برگ ها و یا قطع برگهای گیاه کاهش می یابد.

فعالیت 9-7:

برای انجام این فعالیت باید قبلاً هماهنگی لازم با دانش آموزان انجام شده باشد تا نتیجه آزمایش در کلاس بررسی شود.

پاسخ فعالیت های فصل هشتم

فعالیت 1-8:

الف) در این تجربه، دانش آموزان کلیه، بخش قشری، هرم های بخش مرکزی و لگنچه ا که محل ورود ادرار به میزنای است، تشخیص می دهند.

ب) در انجام این فعالیت می توان برای تکمیل کار، از لام های استفاده کرد.

فعالیت 2-8:

در این تجربه مقدار آب نوشیده شده، تعداد دفعات دفع ادرار و حجم ادرار دفع شده، در زمان معین اندازه گیری می شوند، مثلاً دانش آموز در نظر می گیرد که طی دو روز از نوع و مقدار عذای خورده شده، میزان فعالیت بدنی و شرایط زندگی (مثلاً از نظر دما) یکسانی استفاده می کند ولی به مقادیر مختلف آب می نوشد (یعنی یک روز کم و یک روز زیاد) سپس طی هر دو روز، تعداد دفعات ادرار و حجم ادرار دفع شده را اندازه می گیرد و نتایج به دست آمده را مقایسه می کند.

فعالیت 3-8:

1. در خون ورودی به کلیه، همه ی مواد ستون «الف» وجود دارند.

در خون خروجی، از کلیه آب به مقدار نسبی و اوره به قمدار زیاد کاهش یافته است. در خونی که به کپسول بومن تراوش می شود، همه مواد وجود دارند.

ادراری که از کلیه خارج می شود، پروتئین و گلوکز ندارند.

2. الف) حجم ادرار را کاهش و غلظت آن را افزایش می دهد.

ب) دوش آب گرم حجم ادرار را کم و غلظت را زیاد می کند و دوش آب سرد حجم ادرار را زیاد و غلظت را کم می کند.

ج) حجم ادرار را کاهش و غلظت آن را افزایش می دهد

د) حجم ادرار را کاهش و غلظت آن را افزایش می دهد.

هـ) بر حجم و غلظت ادرار تأثیر زیادی ندارد.

و) گلوکز منجر به افزایش فشار اسمزی و کاهش ادرار می شود.

3. الف) می توانیم نوع و میزان غذا و میزان آب خورده شده در دو روز را ثابت نگه داریم و با تغییر دما در هر روز، مقدار ادرار دفع شده را اندازه گیری کرده و با هم مقایسه کنیم.

ب) گرما و عرق کردن موجب کاهش یافتن آب خون و آب بدن می شود باز جذب آب از کلیه ها را افزایش داده و حجم ادرار را کاهش می دهند.

فعالیت 4-8:

1. پلی مری است با منافذ ریز که گلبول های خون و پروتئین های درشت پلاسما نمی توانند از آن عبور کنند.

2. اهمیت مسئله در این است که میزان مواد مفید و غیر زاید خون ثابت می ماند و کاهش نمی یابد، یعنی از دفع مواد ضروری جلوگیری می شود.

علت جریان دائمی و تعویض محلول دیالیز این است که با گذشت زمان مقدار مواد دفعی وارد شده به این محلول افزایش می یابد. با این افزایش، انتشار مواد زاید از خون به محلول دیالیز کاهش می یابد و تصفیه خون به خوبی انجام نمی شود.

3. باید برای تکمیل آن سرمایه گذاری کرد، اما برای کارهای اساسی تر مثل پیش گیری از ابتلا به از کار افتادگی کلیه، سرمایه گذاری بیشتری لازم است.

4. این سوال پاسخ باز است. دانش آموزان ممکن است پاسخ های مختلف و پیشنهادهای به جایی مطرح کنند که لازم است همه موارد صحیح مود توجه قرار گیرند.

فعالیت 5-8:

1. اگر محیط داخلی بدن به سمت اسیدی شدن برود، کلیه ها دفع یون های هیدروژن را بیش تر می کنند و اگر به سمت قلیایی شدن پیش برود دفع یون های بیکربنات بیشتر می شود.

2. بخش قشری: کپسول بومن، لوله ی پیچ خورده ی نزدیک، لوله پیچ خورده ی دور.

بخش مرکزی: قسمت اعظم لوله هنله

3. در مورد پاسخ به این سؤال می توانید از دانش آموزان بخواهید که اطلاعاتی را که جمع آوری کرده اند در کلاس ارائه دهند. به مواردی از قبیل آشامیدن کافی آب و مایعات، محافظت در برابر ضربه رعایت بهداشت فردی و دفع به موقع ادرار، پرهیز از مصرف خودسرانه ی داروهای مانند ویتامین ها و شربت معده، داشتن رژیم غذایی مناسب و پرهیز از خوردن غذاهای شور و پر چرب، ...

4. شش ها که CO2 دفع می کنند و غده های عرق که آب و املاح دفع می کنند.

5. انجام عمل بازجذب در این شبکه ی مویرگی مانع از دفع بسیاری از مواد مورد نیاز می شود.

پاسخ فعالیت فصل نهم

فعالیت 1-9:

الف: انقباض ماهیچه ی 1 موجب نزدیک تر شدن به لگن می شود البته به صورت حرکت مختصر و سریع

انقباض ماهیچه ی 2 ران را به سمت داخل بدن می کشد. این ماهیچه بر خلاف ماهیچه 5 عمل می کند.

انقباض ماهیچه 3 موجب خم شدن ران به سمت لگن و بلند شدن پا می شود.

انقباض ماهیچه 4 موجب حرکت کف پا به سمت جلو می شود. این ماهیچه بر خلاف ماهیچه ی 7 عمل می کند.

انقباض ماهیچه ی 5 موجب حرکت ساق به سمت ران و به سمت خارج بدن می شود.

انقباض ماهیچه ی 6 موجب کشیده شدن ران به عقب – البته به مقدار کم- و حرکت مختصر پا به عقب می شود.

انقباض ماهیچه های 7 موجب قرار دادن کف پا در امتداد ساق پا و خم شدن ساق به سمت ران و بلند شدن پا از زمین می شود.

ب: همه ماهیچه ها به جز ماهیچه های 1،2 و 6 در حرکت اسب به جلو نقش دارند.

ج: هر چه پاها بلندتر باشند با هر حرکت، مسافت بیشتری را طی می کنند؛ پس سرعت حرکت افزایش می یابد.

فعالیت 2-9:

جانورانی مثل مار و دوزیستان بی پا روی زمین سر می خورند. دانش آموزان باید با تحقیق از افراد مطلع کتاب ها و غیر به پاسخ این پرسش برسند.

فعالیت 3-9:

نوار باریک روشن در وسط نوار تیره، صفحه هنسن است که توسط خط تیره ی M به دو نیم می شود.

فعالیت 4-9:

برای انجام این فعالیت مدل اسکلت انسان، به تصویری از آن را در اختیار دانش آموز قرار دهید.

فعالیت 5-9:

1. انقباض ماهیچه ی X، ساعد را روی بازو خم می کند. انقباض ماهیچه های Y، ماهیچه های X را به وضع اولیه ی خود بر می گرداند و ساعد را در امتداد بازو قرار می دهد. زردپی ها ماهیچه های X و به استخوان های ساعد کتف و بازو متصل می کنند. رباط ها، استخوان ها را به هم متصل می کنند. مفصل محرک ارتباط ساعد با بازو یا بازو با کتف و به طور کلی محل ارتباط دو با چند استخوان است.

2. هنگام خم شدن ساعد روی باوز از مرکز عصبی (مغز به نخاع) که هماهنگ کننده عضلات هستند، فرمان انقباض صادر می شود، توسط عصب 1 به ماهیچه X می رسد و آن را منقبض می کند. در این هنگام ماهیچه های Y در حالت کشیده قرار می گیرد. در بازگشت ساعد به حالت اول فرمان انقباض از مرکز عصبی توسط عصب 2 به ماهیچه یY می رسد و آنر ا منقبض می کند و با توقف انتقال پیام به ماهیچه ی X این ماهیچه کشیده می شود. به این ترتیب، هماهنگی انقباض ماهیچه ها حرکت را امکان پذیر می سازد.

3. الف) این هرم از نوع سوم است. تکیه گاه آن در یک انتها و نیروی محرک بین تکیه گاه و نیروی مقاوم قرار دارد.

ب) در این صورت طول بازوی محرک افزایش یافته و در نتیجه به نیروی کمتری نیاز است.

ج) برای این که تا حد امکان مسافت و سرعت اثر نیرو افزایش یابد.

فعالیت 6-9:

مفصل شانه از نوع گوی و کاسه ای است، چون بازو می تواند در تمام جهات در گودی کتف بچرخد. مفصل آرنج از نوع لولایی است. چون مثل لولای در به بالا و پایین حرکت می کند.

فعالیت 7-9:

1. قلب و رگ ها

2. بله، اما دقت زیادی ندارد و عوامل مختلفی می تواند بر آن مؤثر باشد.

فعالیت 8-9:

دانش آموزان با انجام این فعالیت با نوعی حرکت غیر فعال آشنا می شوند.

مخروط ماده کاج در حالت عادی بسته است، پس از خشک شدن مخروط به تدریج باز می شود که این حرکت به دلیل از دست دادن آب است. اگر مخروط کاملاً خشک و باز شده کاج را در آب قرار دهیم با جذب آب دوباره بسته می شود.

فعالیت 9-9:

با انجام این تجربه، زمین گرایی که از حرکت القایی گرایشی است، بررسی می شود.

+ نوشته شده در یکشنبه یازدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۲:۰ ق.ظ توسط افشار |

برش چشم

+ نوشته شده در یکشنبه یازدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱:۳۰ ق.ظ توسط افشار |

برش زبان

+ نوشته شده در یکشنبه یازدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱:۲۷ ق.ظ توسط افشار |

نام گذاری

+ نوشته شده در یکشنبه یازدهم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱:۲۵ ق.ظ توسط افشار |

نمونه سوال اول

ردیف		بارم
1	صحیح یا غلط بودن هر كدام از جملات زیر را با نوشتن«ص» برای صحیح و«غ»برای غلط در روبروی آن مشخص كنید: 1- بيشترين مقدار فتوسنتز در سلولهاي برگ انجام مي گيرد . 2- دومين حلقه در زنجيره غذايي يك گياهخوار است 3- كمبود يد سبب آسكوروي مي شود. 4- فردی با گروه خونی O می تواند به همه ی گروه های خونی خون بدهد. 5- باکتری با تاژک حرکت می کند. 6- سوخت رایج سلول ها گلوکز ست.	5/1
2	جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید. 1- حدس و گمانی که بر پایه ی اطلاعات بدست آمده در مورد علت پدیده ای زده می شود را ................................... گویند. 2- تولید پروتئین در سلول بر عهده ی ................................................. می باشد. 3- گاز تنفسی که گیاهان در فتوسنتز تولید می کنند ................................................... می باشد. 4- در سیب زمینی پلی ساکارید ....................................................... ذخیره شده است. 5- کواشیور کور در کودکان به علت کمبود ................................................ بوجود می آید. 6- در لیمو شیرین مقدار ویتامین .................... فراوان است که برای سرماخوردگی مفید است. 7- در DNA باز آلی T روبروی ……… « A- C – T- G» قرار می گیرد. 8- در هرم تعداد بزرگترین حیوان در ........................ « بالا – پائین » هرم قرار دارد. 9- گیاهان برای تولید پروتئین به ................................. « نیترات - سولفور » نیاز دارند. 10-ویروس ............................. « کوچکترین – بزرگترین » عامل بیماری زا است .	5
3	روش علمی را تعریف کنید ؟	75/0
4	پژوهش های زیستی به چند دسته تقسیم می شوند نام ببرید؟	5/0
5	هر کدام از فعالیت های زیر را کدام ادامک سلولی انجام می دهد؟ 1)تجزیه مواد : ...................................... 2) آزاد کردن انرژی مواد : ........................................ 3)بردن مواد به بیرون از سلول: ..................................... 4) غذا سازی در سلول گیاهی : ...................................	2
6	واحد سازنده ی هر کدام از مواد زیر را نام ببرید. 1-پروتئین : 2- نشاسته	5/0
7	سفیده ی تخم مرغ کدام ترکیب آلی را دارد ؟	5/0

+ نوشته شده در سه شنبه ششم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱۲:۱۴ ب.ظ توسط افشار |

پاسخ فعالیتهای کلاسهای اول و سوم تجربی در مدارس

با سلام

پاسخ فعالیتهای کتاب علوم زیستی و بهداشت کلاسهای اول در دبیرستانهای مصفی خمینی - گزینه ی برتر و توحید در اختیار نمایندگان کلاسها یا معاونین مدارس قرار گرفته است.

با توجه به اینکه آزمون از کتاب فوق هماهنگ کشوری است و دو نمره از فعالیتها خواهد آمد توصیه می کنم همه آنرا دریافت کنند.

در ضمن پاسخ فعالیتهای کتاب زیست شناسی و آزمایشگاه دو (سوم دبیرستان) نیز به معاونین و نمایندگان کلاسها داده شده است که بنا به ضرورت دانش اموزان سوم نیز آنرا تهیه کنند.

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت ۱۳۹۰ ساعت ۱۱:۱۷ ب.ظ توسط افشار |

سالنو

سال ۸۹ هم گذشت و بهاری دیگر طلوع می کند.

بله سال ۸۹ با تمام خوبی ها و بدی هایش به پایان رسید و ما هم یکسال از عمرمان گذشت.

با یک چشم به گذشته و با دیگری به آینده بنگریم . از گذشته درس گرفته و آینده ای زیبا را بسازیم که در آخر کار او خشنود باشد و ما رستگار.

امیدوارم تمام عزیزان سالها و ایام خوبی را در پیش روی داشته و در کمال آسایش با خانواده ی خود ایام را بگذرانند.

به امید دیدار

+ نوشته شده در شنبه بیست و هشتم اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۲۵ ق.ظ توسط افشار |

نكاتي چند درمورد روشهاي صحيح مطالعه ( ويژه آغاز امتحانات دانش آموزان )

بارها شنيده ايم كه دانش آموز يا دانشجويي مي گويد : ( ديگرحال و حوصله خواندن اين كتاب را ندارم ) و يا (10 بار خواندم و تكرار كردم ولي بازهم ياد نگرفتم) در اين موارد مشكل چيست ؟ آيا بايددهها بار درس راتكراركردتا يادگرفت ؟ مطمئنا" اگر چنين باشد ، مطالعه كاري سخت و طاقت فرسا است . اما چنين نيست. واقعيت آن است كه اين گروه از فراگيران ، روش صحيح مطالعه را نمي دانند و متاسفانه در مدرسه و دانشگاه هم چيزي راجع به چگونه درس خواندن نمي آموزند . يادگيري و مطالعه ، رابطه اي تنگاتنگ و مستقيم با يكديگر دارند، تا جايي كه مي توان اين دو را لازم و ملزوم يكديگر دانست. براي اينكه ميزان يادگيري افزايش يابد بايد قبل از هرچيز مطالعه اي فعال و پويا داشت شيوه صحيح مطالعه ،چهار مزيت عمده زير را به دنبال دارد:

زمان مطالعه را كاهش ميدهد.

ميزان يادگيري را افزايش ميدهد .

مدت نگهداري مطالب در حافظه را طولاني تر مي كند.

بخاطر سپاري اطلاعات را آسانتر مي سازد.

براي داشتن مطالعه اي فعال وپويا نوشتن نكات مهم درحين خواندن ضروري است تابراي مرورمطالب،دوباره كتاب رانخوانده ودر زماني كوتاه ازروي يادداشتهاي خودمطالب رامرور كرد . يادداشت برداري ، بخشي مهم و حساس از مطالعه است كه بايد به آن توجهي خاص داشت . چون موفقيت شما را تا حدودي زياد تضمين خواهد كرد و مدت زمان لازم براي يادگيري را كاهش خواهد داد. خواندن بدون يادداشت برداري يك علت مهم فراموشي است.

شش روش مطالعه : خواندن بدون نوشتن: روش نادرست مطالعه است . مطالعه فرآيندي فعال و پويا است وبراي نيل به اين هدف بايد از تمام حواس خود براي درك صحيح مطالب استفاده كرد. بايد با چشمان خود مطالب را خواند، بايد در زمان مورد نياز مطالب را بلند بلند ادا كرد و نكات مهم را يادداشت كرد تا هم با مطالب مورد مطالعه درگير شده و حضوري فعال و همه جانبه در يادگيري داشت و هم در هنگام نياز ، خصوصا" قبل از امتحان ، بتوان از روي نوشته ها مرور كرد و خيلي سريع مطالب مهم را مجددا" به خاطر سپرد .

خط كشيدن زير نكات مهم :اين روش شايد نسبت به روش قبلي بهتر است ولي روش كاملي براي مطالعه نيست چرا كه در اين روش بعضي از افراد بجاي آنكه تمركز و توجه بروي يادگيري و درك مطالب داشته باشند ذهنشان معطوف به خط كشيدن زير نكات مهم مي گردد .حداقل روش صحيح خط كشيدن زير نكات مهم به اين صورت است كه ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را كاملا" درك كنند و سپس زير نكات مهم خط بكشند نه آنكه در كتاب بدنبال نكات مهم بگردند تا زير آن را خط بكشند

حاشيه نويسي :اين روش نسبت بدو روش قبلي بهتر است ولي بازهم روشي كامل براي درك عميق مطالب و خواندن كتب درسي نيست ولي مي تواند براي يادگيري مطالبي كه از اهميتي چندان برخوردار نيستند مورد استفاده قرار گيرد.

خلاصه نويسي : در اين روش شما مطالب را ميخوانيد و آنچه را كه درك كرده ايد بصورت خلاصه بروي دفتري يادداشت مي كنيد كه اين روش براي مطالعه مناسب است و از روشهاي قبلي بهتر مي باشد چرا كه در اين روش ابتدا مطالب را درك كرده سپس آنها را يادداشت مي كنيد اما بازهم بهترين روش براي خواندن نيست

كليد برداري :كليد برداري روشي بسيار مناسب براي خواندن و نوشتن نكات مهم است . در اين روش شما بعد از درك مطالب ، بصورت كليدي نكات مهم را يادداشت مي كنيد و در واقع كلمه كليدي كوتاهترين، راحتترين ،بهترين وپرمعني ترين كلمه اي است كه با ديدن آن، مفهوم جمله تداعي شده و به خاطر آورده مي شود .

خلاقيت و طرح شبكه اي مغز: اين روش بهترين شيوه براي يادگيري خصوصا" فراگيري مطالب درسي است .در اين روش شما مطالب را ميخوانيد بعد از درك حقيقي آنها نكات مهم را به زبان خودتان و بصورت كليدي يادداشت مي كنيد و سپس كلمات كليدي را بروي طرح شبكه اي مغز مي نويسد ( در واقع نوشته هاي خود را به بهترين شكل ممكن سازماندهي مي كنيد و نكات اصلي و فرعي را مشخص مي كنيد)تا در دفعات بعد به جاي دوباره خواني كتاب ، فقط به طرح شبكه اي مراجعه كرده وبا ديدن كلمات كليدي نوشته شده بروي طرح شبكه اي مغز ، آنها را خيلي سريع مرور كنيد . اين روش درصد موفقيت تحصيلي شما را تا حدود بسيار زيادي افزايش ميدهد و درس خواندن را بسيار آسان مي كند. و بازده مطالعه را افزايش ميدهد

+ نوشته شده در جمعه ششم اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۲۵ ق.ظ توسط افشار |

ارتقای کیفیت اجرای برنامه‏های درسی

ارتقای کیفیت اجرای برنامه‏های درسی

نکته‏ها و توصیه‏ها

اشاره

مدیران و معلمان برای کسب موفقیت در ارتقای کیفیت اجرای برنامه‏های درسی، به دانش و اطلاعاتی گسترده نیاز دارند؛ دانش و اطلاعاتی که از منابع موثق و معتبر قابل حصول باشد. مدارس و کلاس‏های درس امروز، بسیار ناهمگن‏تر و پیچیده‏تر از مدارس و کلاس‏های گذشته‏اند. به‏دلیل وجود تفاوت‏های‏ فردی‏ و فرهنگی، چه‏در جامعه‏ی دانش‏آموزی و چه‏در جامعه‏ی معلمان‏ و کارکنان‏مدارس، و نیز به‏دلیل چند‏وجهی‏بودن فرهنگ و محیط مدارس و کلاس‏ها، معلمان و مدیران مدارس به‏عنوان رهبران آموزش و سکان‏داران چرخه‏ی یادگیری، با چالش‏های متعدد و متنوع رو به ‏رو هستند. اشاره

چگونگی رویا رویی با معضلات و چالش‏ها، بدون شک در کیفیت اجرای برنامه‏های درسی، به‏عنوان مهم‏ترین مؤلفه ی مسئولیتی و کاری مؤثر است. در این دوره از انتشار مجله (دوره‏ی بیست و پنجم) کوشش بر این است که در هر شماره چند نکته یا توصیه‏ی کلیدی ارائه شود که به‏طور عام راهگشای ارتقای کیفیت اجرای برنامه‏های درسی در مدارس و کلاس‏های درس باشد؛ نکته‏هایی که حاوی اصول و بایسته‏ها در جهت تحقق هدف‏های برنامه‏های درسی باشد و در نهایت به کسب درجات بالای کیفیت اجرا در مدارس بینجامد.

می‏کوشیم‏ نکته‏ها بیشتر در ارتباط با ماهیت یادگیری و چگونگی یادگیری توسط دانش‏آموز و فرایند تفکر او بر مبنای یافته‏های جدید روان‏شناسی یادگیری و دانش مدرن فناوری اطلاعات و ارتباطات مطرح شود؛ به نحوی که معلمان و رهبران آموزشی علاقه‏مند امروزی بتوانند در عمل از آن‏ها استفاده کنند و موجبات رضایت‏خاطر و موفقیت دانش‏آموزان را فراهم‏نمایند.

توصیه‏ها

الف) ایجاد فضای خلاقیت و توانمندی در مدرسه و کلاس درس

1. برای کسب موفقیت، همه‏ی دست‏ اندر کاران تحقق هدف‏های برنامه‏ها را در برنامه‏ریزی مشارکت دهید.

2. دانش‏آموزان را در انتخاب راه و روش‏های موفقیت آزاد بگذارید و از ابتکارات آن‏ها استقبال کنید.

3. فرصت و امکان مبادله‏ی افکار و ایده‏های نو را برای افراد و گروه‏ها به وجود آورید.

4. از روش‏های بارش مغزی یا سیال‏سازی ذهن بهره‏ی کافی بگیرید.

5. از سخت‏گیری‏های مقرراتی بپرهیزید.

6. از باز خوردهای مثبت و فوری برای افزایش انگیزش استفاده کنید.

7. از واگذاری مسئولیت به افراد و گروه‏ها نهراسید.

8. مدیریت در یادگیری، خودگردانی و خود ارزیابی را ترویج دهید.

9. در مدیریت و راهبری آموزشی، مبتکر و خلاق باشید.

10. شیوه‏های ارزش‏یابی را با تنوع روش‏های کسب موفقیت دم‏ساز کنید.

جمله ی (همه‏ی کودکان می‏توانند یاد بگیرند)، زمانی تحقق پیدا می‏کند که به عنوان معلم بتوانیم راه درست یاددهی و یادگیری را پیدا کنیم.

ب) تعدیل و اصلاح فرایند فعالیت‏های مدرسه و کلاس درس

1. اگر‏چه فعالیت‏های متعددی در مدرسه و کلاس درس صورت می‏گیرد، اما اساس فعالیت‏ها، یاددهی و یادگیری است. یاددهی و یادگیری پیوسته باید مرکز توجه باشد و سایر فعالیت‏ها به نوعی فرایند یاددهی _‏ یادگیری را حمایت، تقویت و پشتیبانی کند.

2. سیاست‏ها، رویه‏ها، روش‏ها، ارزش‏ها، اعتقادات و ساختارهای ارتباطی که یک نظام اجتماعی هم‏چون کلاس درس یا مدرسه را به وجود می‏آورند، در واقع به نوعی معماری اجتماعی تلقی می‏شوند. اصلاح این چنین معماری، به عبارت دیگر اصلاح سیاست‏ها، روش‏ها و رویه‏ها و ساختارهای ارتباطی، هم‏زمان با اصلاح جریان فعالیت‏ها، احتمال کسب موفقیت کامل در اجرای برنامه‏های درسی را دو چندان می‏کند. این اصلاح در هر دو سطح مدرسه و کلاس درس، توسط مدیر و معلم قابل اعمال است.

مدرسه

3. اصلاح ارتباط ‏ها در ابعاد گوناگون، ارتباط میان دانش‏آموز و معلم، دانش‏آموز و دانش‏آموز، معلم و اولیاء، مدیر و معلم، مدیر و اولیاء و ارتباط کارکنان با یکدیگر، از دیگر عوامل مؤثر در کسب موفقیت در اجرای مطلوب برنامه‏های درسی است. معلمان و راهبران آموزشی بهتر است در همان‏ زمان که به اصلاح و تعدیل و تقویت فعالیت‏ها و معماری اجتماعی مدرسه و کلاس درس می‏پردازند، به اصلاح و بهبود ارتباط‏ها در ابعاد گوناگون نیز توجه خاص داشته باشند. توصیه این است که محیطی برای یادگیری در مدرسه و کلاس درس به وجود آید تا مشوق برقراری ارتباطات اجتماعی مثبت و مشارکت فعال در فرایند یادگیری باشد.

4. هماهنگی با تنوع توانایی‏های دانش‏آموزان، عاملی دیگر در کسب موفقیت در اجرای برنامه‏های درسی و ارتقای کیفیت اجراست. این گفته که((همه‏ی کودکان می‏توانند یاد بگیرند))، زمانی تحقق پیدا می‏کند که به عنوان معلم بتوانیم راه درست یاددهی و یادگیری را پیدا کنیم.))

رویکرد جدید در آموزش و یاد دهی این است که به جای ارائه‏ی یک برنامه‏ی درسی یکسان به گروهی نامتجانس و غیر هم توان، شیوه‏ای را برای یاد دهی برگزینیم که برای سازگاری با نیازهای همه‏ی انواع دانش‏آموزان (ضعیف، متوسط و قوی) قابلیت انعطاف در طراحی را داشته‏ باشد. در کلاس‏های نامتجانس، تهیه‏ی طرح درس با توجه و تأکید بر نکات زیر ضروری است:

تدریس

* علاقه‏ی دانش‏آموزان در انتخاب مواد و محتوای برنامه لحاظ شود.

* ‏استفاده از منابع و مواد متعدد و گوناگون ممکن و عملی باشد.

* ‏حق انتخاب نوع تکالیف درسی، برای دانش‏آموزان محفوظ بماند.

* ‏زمان تدریس بر مبنای حوصله‏ی دانش‏آموزان منعطف باشد.

* ‏ارزش‏یابی دانش‏آموزان با برنامه‏ی یادگیری آن‏ها هماهنگ شود.

نکته‏‏ها

* ‏انتظار این نیست که مدیر مدرسه یا معلم کلاس درس، همه‏چیز مربوط به آموزش و پرورش را بداند، اما انتظار این است که مجموعه شایستگی‏هایی را که برای موفقیت در انجام مسئولیت‏ها و وظایف خویش لازم است، به‏خوبی بشناسد و وجود خود را به کسب آن شایستگی‏ها مزین کند.

* ‏هدایت مؤثر آموزش و یادگیری، عملی تک‏نفره نیست، بلکه به مشارکت دیگران نیازمند است. احساس احترام به نظر دیگران و دعوت آن‏ها به مشارکت در برنامه‏ریزی‏های اجرایی برنامه‏های درسی، به ارتقای کیفیت اجرا کمک و تحقق هدف‏های مورد نظر در برنامه را تسهیل می‏کند.

*‏ هیچ سبک رهبری واحدی نمی‏تواند در حل مشکلات و مسائل دنیای به سرعت در حال تغییر امروز کاملا"موفق باشد. مدیران و معلمان باید باشناخت توانایی‏ها و ضعف‏های خود و شناخت عوامل دست در کار دیگر، اعم از کارکنان، همکاران و دانش‏آموزان، سبک‏های رهبری خود را تعدیل و اصلاح کنند و آن را بسته به موقعیت، در جهت تحقق هدف‏های مورد نظر تغییر دهند.

*‏ توجه به سبک‏های یادگیری دانش‏آموزان و رجحان‏های فردی آن‏ها، از ضرورت‏های مهم آموزش است. دانش‏آموزان‏بر مبنای ساختار و عملکرد مغز خود با رجحان‏های متفاوت، مطالب را یاد می‏گیرند. برخی از رجحان بینایی برخوردارند و از طریق خواندن و مطالعه بهتر یاد می‏گیرند و برخی دیگر رجحان شنوایی دارند و از طریق گوش کردن و شنیدن بهتر می‏آموزند. برخی نیز از رجحان‏های لمسی و جنبشی برخوردارند و کارهای یدی را بهتر و سریع‏تر یاد می‏گیرند.

شناخت رجحان‏های فردی و متناسب کردن شیوه‏های یاددهی و یادگیری با آن‏ها، از عوامل مهم و تأثیرگذار در ارتقای کیفیت اجرای برنامه‏های درسی است. از وسایل متنوع دیداری، شنیداری و حرکتی به تناوب یا همراه با هم استفاده کنید.

یادگیری با یادسپاری تفاوت اساسی دارد

نکته‏ی قابل ذکر این است که هیچ‏گاه نباید به یادگیری بسنده شود. حفظ و نگه‏داری مطالب در حافظه‏ی بلندمدت و یادسپاری مطالب یاد گرفته شده، به اندازه‏ی خود یادگیری مهم است. استفاده از راهبردهای مؤثر و مفید، تقویت و حفظ و نگه‏داری مطلب، از نکته‏های کلیدی در ارتقای کیفیت اجرای هر برنامه‏ی درسی است.

بهره‏گیری از ابزارهای متنوع و گوناگون آموزشی، همراه کردن آموزش با فناوری‏های مناسب، استفاده از رسانه‏های متعدد، مرور، تمرین و تکرار کافی، ارزش‏یابی مستمر و به‏جا نیز می‏تواند موجبات یادسپاری قوی‏تر را فراهم کند. هم‏چنین‏ رعایت توالی منطقی مطالب، پیوند یا تلفیق موضوعات و مقوله‏های همگن و هم‏خوان، تصویر‏سازی ذهنی، ارائه‏ی اطلاعات و دانش بر مبنای شباهت‏ها و تفاوت‏ها، مزایا و معایب، سلسله‏مراتب و نظایر آن، همه به ‏نوعی در کمک به یادسپاری مطالب سهیم و مؤثر هستند.

نکته‏ی قابل توجه دیگر در زمینه‏ی یادسپاری خوب مطالب، توجه‏ هم‏زمان به ابعاد شناختی، عاطفی و روان حرکتی موضوع یا مطلب مورد یادگیری است. برخورداری از احساسات و عواطف خوب و مثبت، مشوق و برانگیزاننده و لذت‏بخش و عاری از تهدید و ترس به‏هنگام یادگیری، بسیار مؤثرتر از داشتن حالات احساسی بد و منفی، غم‏افزا و دلسرد کننده عمل می‏کند و موجبات یاد سپاری قوی را فراهم می‏سازد. جای شبهه نیست که یادگیری توأم با عمل، کار یدی و دست ‏ورزی، بهره‏گیری از ابزارهای رسانه‏ای و رایانه‏ای، بسیار ماندگارتر و با ثبات‏تر از یادگیری نظری و ذهنی است.

((ارزش‏یابی)) نقش کاملا"استثنایی دارد

نقش ارزش‏یابی، به ‏ویژه ارزش‏یابی پیشرفت تحصیلی، به پاسخ‏گویی به سیاست‏مداران و طبقه‏بندی دانش‏آموزان به قبولی و مردودی محدود نیست. مهم‏ترین نقش ارزش‏یابی، فراهم‏کردن زمینه‏های شناخت از چگونگی یادگیری، درجه‏ی تحقق هدف‏های برنامه‏ی درسی و تعیین ویژگی‏ها و توانمندی‏های مثبت و منفی یادگیرنده‏هاست و مهم‏ترین اثر آن مشخص کردن نقاط اصلاح، ترمیم، تکمیل و فراهم کردن زمینه برای جبران کاستی‏ها و نقطه‏ضعف‏هاست.

ارزش‏یابی خوب و کیفی با بهره‏گیری از شیوه ‏های نوین مثل تشکیل پوشه‏ی کارنما و خود‏سنجی می‏تواند، زمینه‏های یادگیری بهتر و بیش‏تر را برای دانش‏آموز فراهم کند. ارزش ‏یابی ‏های ملاک مرجع، همیشه در حوزه‏ی یادگیری، بر ارزش‏یابی‏های نورم مرجع رجحان دارند. به‏علاوه، سنجش‏های عملکردی و آزمون از فعالیت‏های عملی، ابزارهای دقیق‏تری برای هدایت یادگیری‏اند تا آزمون‏های استاندارد یا معلم‏ساخته‏ی‏ تستی و مداد و کاغذی. توصیه‏های زیر می‏تواند در انتخاب ابزارهای سنجش عملکرد، مفید واقع شود:

دانش آموز

*‏ ابزار سنجش چالش‏های فکری و هوشی را بطلبد، نه صرفا" اجرای یک ‏سلسله کارهای مجزا و پشت‏ سرهم.

* اجرای عمل، نشانگر کوشش در یک موضوع خاص در یک حوزه‏ی درسی باشد.

* به‏ وسیله‏ی همه‏ی دانش‏آموزان قابل انجام باشد.

* توانمندی‏ ها، مهارت‏ها و نقاط‏ قوت را مشخص کند.

* دانش و مهارت‏های اساسی را بسنجد، نه جزئیات و موارد پیش‏ پا افتاده را.

* در راستای برنامه‏ی درسی و یا مکمل آن باشد.

* ازاضطراب امتحان کم کند.

* و زمینه را به‏منظور چالش فکری و یادگیری‏ فعال برای دانش‏آموز فراهم کند.

تنظیم: مریم فروزان کیا

+ نوشته شده در جمعه ششم اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۱۸ ق.ظ توسط افشار |

روش های طلائی درس خواندن

راهبرد های مطالعه و یادگیری:

روانشناسان یادگیری در طول بیست سال اخیر به پیشرفت های عظیمی دست یافته و به دیدگاههای تازه ای نسبت به مطالعه و یادگیری رسیده است. نظریه ها و روش های جدید یادگیری و مطالعه که عمدتاً از روانشناسی خبر پردازی سر بر آورده اند. در بسیاری از مواقع مکمل نطریه ها وروش های قدیمی هستند، اما در بعضی موارد با آن ها متفاوت است. بنا بر نظریه های قدیمی خواندن که در روش های مطالعه زیر بنای روش های تند خوانی قرار گرفته، چنین فرض شده است که سرعت مطالعه وابسته به حرکات سریع چشم است، یعنی هر چقدر چشم سرعتر از روی کلمات بگذرد، ذهن نیز سریع تر اطلاعات موجود در کلمات را درک می کند. بر خلاف این نظریه در روان شناسی یادگیری جدید که از یک رویکرد خبرپردازی یا پردازش اطلاعات سر چشمه می گیرد، اینگونه استدلال می شود که عامل مهم در سرعت مطالعه، پردازش اطلاعات در ذهن خواننده است. یعنی هر چه ذهن آدمی اطاعات دریافتی را سریع تر پردازش کند، سرعت درک ولذا سرعت مطالعه او نیز بیشتر خواهد بود. تفاوت های فردی افراد در خواندن به فرآیند پردازش اطلاعات مرکزی وابسته است نه به فرآ یند های حسی پیرامونی.

روش های یادگیری موثر:

به منظور بهبود فرآیند یادگیری ،روش های متعددی بیان شده اند. برای آشنایی بیشتر شما عزیزان با این روش ها به طور اجمالی به بررسی دو روش موثر به نام های روش پس ختام و مردر میپردازیم.

روش پس ختام:

این روش شامل ۶ مرحله وکلمه ی پس ختام از حروف اول این مراحل تشکیل شده که عبارتند از :

۱-پیش خوانی:

به معنای اجمالی به منظور دریافت کلیات موضوع و سازمان دهی کلی مطلب است . در این روش، خواننده قبل از خواندن دقیق، کل مطلب را مرور و بررسی می کند.

۲- سوال کردن:

برای هر قسمت از کتاب یا هر فصلی که مطالعه میشود ،میتوان پرسش هائی مطرح کرد و با مطالعه ی بیشتر به آن ها پاسخ داد . سوال ها را با کلمات چگونه ، چه کسی چرا ، چه چیز وغیره باید مطرح کرد.

۳ـ خواندن:

در این مرحله، کل متن یا کتاب مطالعه می شود و به پرسش های مطرح شده پاسخ داده می شود. سرعت خواندن باید با سادگی یا پیچیدگی متن تناسب داشته باشد.

۴ـ تفکر:

اندیشیدن در مورد موضوع مطالعه به آن معنا می دهد و به یاد سپاری آن کمک می کند. به منظور یادگیری بهتر مطالب، از پیش آموخته شده ارتباط داده، نکات اصلی وفرعی را شناسایی کرده وبه یکدیگر پیوند داده و تناقضات موجود در متن را حل کرد. با توجه به آنچه که گفته شد، مهمترین اصل زیربنای تفکر در جریان مطالعه، بسط معنایی است. یعنی شاخ و برگ دادن به مطالب آموخته شده و ایجاد ارتباط بین آنها و آموخته های قبلی که می تواند به یاد سپاری مطالب کمک کند.

۵ـ از حفظ گفتن:

پس از مطالعه هر قسمت، باید مطالب آن توسط خواننده به زبان ساده بازگو شود. این بازگویی مطالب، معلوم می کند که کدام قسمت ها به خوبی یاد گرفته نشده و باید مجدداُ مطالعه شود.

۶ـ مرور کردن:

پس از اتمام مطالعه یک کتاب یا مطالب درسی به منظور جلوگیری از فراموشی مطالب باید کل مطلب مرور شود. بهترین راه مرور کردن این است که بدون مراجعه به متن اصلی به پرسش های مطرح شده پاسخ داده شود. در صورتی که خواندن متن، نتواند به پرسش ها پاسخ دهد، لازم است به متن اصلی مراجعه کرده و مجدداُ اقدام به مطالعه قسمت فراموش شده نمایید. پژوهش های مختلفی که در رابطه با تاثیر روش پس ختام در افزایش پیشرفت تحصیلی و بالا بردن کیفیت یادگیری دانش آموزان و دانشجویان انجام شده نشان داده اند که این روش تاثیر زیادی دارد.

روش مردر:

یکی از روش های مطالعه یادگیری، روش مردر نام دارد. مراحل این روش عبارتند از:

۱ـ حال وهوا:

منظور این است که برای مطالعه باید سر حال وآماده یادگیری باشید. بدین منظور سعی کنید با ایجاد حالت آرمیدگی عضلانی بر اضطراب خود غلبه کرده و افکار مثبت را جانشین افکار منفی و شک تردید های بیهوده سازید.

۲ـ درک و فهم:

در این مرحله بکوشید تا آنجا که ممکن است، مطالبی را که می خوانید به طور عمیق درک کنید. از میزان درک خود آگاه باشید و مطالبی را که خوب نفهمیده اید، با علامت سؤال مشخص کنید.

۳ـ یادآوری:

آنچه را که در هر مرحله خوانده و فهمیده اید، به یاد آورید.در این مرحله با استفاده از تخیل، تفسیر و تحلیل مطالب به یادگیری مطلب کمک کنید.

۴ـکشف و هضم:

در این مرحله مطالبی که در مراحل قبل نفهمیده اید، مراجعه کرده و به یادگیری آنها و کشف ارتباط بین مطالب با یکدیگر بپردازید. مطالب پیچیده را به اجزای ساده تر تجزیه کنید و برای فهم آنها از معلمان، اساتید ومنابع معتبر کمک بگیرید.

۵ـ بسط و گسترش:

مطالبی را که می خوانید به آنچه که قبلا‏ٌ آموخته اید، ارتباط داده و به آن شاخ و برگ دهید و سؤال هایی نظیر این سؤال ها را از خود بپرسید:

ـ اگر به نویسنده ی مطلب دسترسی داشتید، از او چه سؤال هایی می پرسیدید؟
ـ چگونه می توانید آنچه را که آموخته اید، برای دیگران قابل فهم سازید؟
ـ چگونه می توانید از اطلاعاتی که کسب کرده اید، در عمل استفاده کنید؟

۶ـ مرور وپاسخ دادن:

مرور مطالب آموخته شده و پاسخ دادن به سؤال های طرح شده به منظور رفع ابهامات و اشکالات احتمالی، یکی از مهمترین مراحل در تمام روش های یادگیری است.

+ نوشته شده در جمعه ششم اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۱۴ ق.ظ توسط افشار |

مطالبی درباره ناتوانی در یادگیری

هروز همه وقتش را به درس خواندن می گذراند. دوستانش بعد از مدرسه برای بازی فوتبال میرفتند اما او صاف به خانه برمی گشت و درسهایش را دوباره و دوباره می خواند. بااینکه اینقدر سخت تلاش می کرد اما نمی توانست چیزی را به خاطر بسپرد و نمره هایش همیشه در حد متوسط بودند. این درحالی بود که دوستش احسان، که به نظر می رسید هیچوقت درس نمی خواند، همیشه بهترین نمره ها را می گرفت. این به نظر عادلانه نبود.

چون دیگر از این وضعیت خسته شده بود، پدرش و معلمانش از روانشناس مدرسه برایش وقت گرفتند. روانشناس تشخیص داد که بهروز ناتوانی یادگیری دارد. بهروز بااینکه چون فهمیده بود موضوع از چه قرار است کمی خیالش راحت شده بود اما هنوز هم نگران بود. اصلاً از آن اصطلاح “ناتوانی” که بهش چسبانده بودند خوشش نمی آمد. نمی دانست که این مشکل چه بلایی سر آینده اش می آورد. آیا می توانست به دانشگاه برود و رشته مورد علاقه اش مهندسی را دنبال کند؟

ناتوانی های یادگیری به چه مشکلاتی گفته می شود؟

آنهایی که تشخیص داده شده دچار مشکل ناتوانی یادگیری هستند، ممکن است درابتدا دچار ترس و واهمه شوند. اما ناتوانی یادگیری هیچ ارتباطی با هوش فرد ندارد—از این گذشته، افراد بسیار موفقی مثل والت دیزنی، الکساندر گراهام بل، وینستون چرچیل، همه دچار ناتوانی یادگیری بوده اند.

ناتوانی یادگیری مشکلاتی هستند که بر توانایی مغز در دریافت، پردازش، آنالیز و ذخیره اطلاعات تاثیر می گذارد. این مشکلات باعث می شود یک دانش آموز بسیار کندتر از فردی که این مشکل را ندارد، مطالب را یاد بگیرد. ناتوانی یادگیری انواع و اقسام مختلف دارد. اکثر دانش آموزانی که دچار این مشکل هستند، به بیش از یک نوع از آن مبتلا هستند. برخی از انواع خاص آن می تواند در توانایی فرد در تمرکز کردن نیز اخلال ایجاد کند و درنتیجه باعث پریشانی و سردرگمی فکر فرد شود. سایر انواع ناتوانی های یادگیری می تواند خواندن، نوشتن، تلفظ کردن، یا حل مسئله های ریاضی را برای فرد مشکل کند.

طریقی که مغز ما اطلاعات را پردازش می کند بسیار پیچیده است—پس جای تعحب نیست که چرا بعضی اوقات همه چیز درهم برهم می شود. عمل ساده نگاه کردن به یک تصویر را در نظر بگیرید: مغز ما نه تنها باید خطوط را به شکل تصویر درآورد، بلکه باید تشخیص دهد که این تصویر چیست و آنرا به سایر اطلاعاتی که در ذهن ما وجود دارد مرتبط کند و بعد این اطلاعات جدید را ذخیره کند. درمورد حرف زدن هم وضع به همین صورت است—ما باید کلمات را تشخیص دهیم، معنای آن را دریابیم و اهمیت آن جمله را برای خودمان پیدا کنیم. خیلی از این فعالیت ها در بخش های مختلفی از مغز صورت می گیرند و این بستگی به مغز دارد که آنها را به هم وصل کند یا نه.

اگر برای شما هم مثل بهروز پزشکان تشخیص داده اند که دچار ناتوانی یادگیری هستید، باید بدانید که تنها نیستید. تقریباً چهار میلیون بچه مدرسه ای و نوجوان دچار ناتوانی یادگیری هستند و حداقل ۲۰% آنها دچار آن نوع مشکلی هستند که تمرکز را برایشان سخت می کند.

علائم ناتوانی یادگیری

نمی توانید با نگاه کردن به یک فرد تشخیص دهید که وی دچار ناتوانی یادگیری است یا نه و این مسئله باعث می شود تشخیص این مسئله کمی دشوار باشد. ناتوانی یادگیری اولین بار زمانی نمود پیدا می کند که فرد در صحبت کردن، خواندن، نوشتن، حل مسائل ریاضی، برقراری ارتباط با پدر یا مادر و یا توجه کردن در کلاس درس مشکل داشته باشد. ناتوانی یادگیری خیلی از بچه ها در دوران دبستان وقتی معلم یا والدین کودک متوجه می شوند که او نمی تواند جهت یک بازی را دنبال کند یا تکالیفی که باید انجام دهد را تکمیل کند، تشخیص داده می شود. اما بقیه بچه ها راه های پیچیده ای برای پوشاندن مشکلات یادگیری خود پیدا می کنند و به خاطر همین این ناتوانی یادگیری تا زمانی که وی به سن نوجوانی برسد و مشکلات درسی و زندگی اش بیشتر شود، نمود پیدا نمی کند.

اکثر ناتوانی های یادگیری دو یکی از این دو دسته قرار می گیرد: کلامی و غیر کلامی.

افرادیکه دچار ناتوانی یادگیری کلامی هستند با کلمات چه نوشتنی و چه گفتنی مشکل دارند. متداولترین و شناخته شده ترین نوع این ناتوانی، خوانش پریشی نام دارد که در آن فرد با تشخیص و پردازش حروف و صداهای مربوط به آن مشکل دارد. به این دلیل، افراد مبتلا به خوانش پریشی، با خواندن و نوشتن تکالیف خود مشکل دارند.

برخی افراد که دچار ناتوانی یادگیری کلامی هستند ممکن است قادر به خواندن یا نوشتن درحد معمول باشند اما با بقیه جنبه های زبان مشکل دارند. مثلاً ممکن است بتوانند یک جمله یا پاراگراف را به خوبی بلند بخوانند اما قادر نیستند مفهوم آنچه میخوانند را دریابند (درمورد چیزی که میخوانند تصویرسازی کنند). برخی دیگر از افراد با عمل نوشتن مشکل دارند به این صورت که مغزشان قادر به کنترل آنچه وارد آن می شود نیست—از تکان دادن دست برای شکل دادن به حروف تا به خاطر آوردن قوانین گرامری صحیح مربوط به نوشتن یک جمله.

افرادیکه دچار ناتوانی یادگیری غیرکلامی هستند، با پردازش آنچه می بینند مشکل دارند. آنها قادر به دریافت جزئیات تصویری مثل اعداد نوشته شده روی تخته سیاه و امثال این نیستند. مثلاً برخی از افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری غیرکلامی ممکن است علاوت بعلاوه را با منها اشتباه بگیرند.

یک وضعیت رفتاری که اختلال فزونکاری فقدان توجه (ADHD) نامیده می شود، معمولاً با ناتوانی های یادگیری همراه است چون افراد مبتلا به این اختلال قادر به تمرکز کافی برای یادگیری و مطالعه نیستند. دانش آموزان مبتلا به اختلال فزونکاری فقدان توجه خیلی راحت حواسشان پرت می شود و در تمرکز کردن مشکل دارند. همچنین ممکن است بیش از اندازه فعال باشند و قادر به کنترل حرکات و تکانه های خود نباشند.

عوامل ایجاد ناتوانی یادگیری

هیچکس نمی داند که دلیل اصلی ناتوانی یادگیری چیست. اما محققان تئوری هایی درمورد علت بروز این مشکل ارائه داده اند. این تئوری ها از این قرار است:

تاثیرات ژنتیکی: متخصصین دریافته اند که ناتوانی های یادگیری به صورت ارثی در خانواده ها منتقل می شود و از اینرو تصور می کنند که ژنتیک و وراثت می تواند در این زمینه موثر باشد. اما، محققان هنوز بر سر این مسئله بحث دارند که آیا ناتوانی های یادگیری ژنتیکی و ارثی هست یا بچه ها به این خاطر دچار این مشکل می شوند که از کودکی کارها و اعمال پدرو مادرهایشان را می بینند و الگو می گیرند.

رشد مغز: برخی متخصصین تصور می کنند که ناتوانی های یادگیری را می توان به رشد مغز، قبل و بعد از تولد، مربوط دانست. به این دلیل، مشکاتی مثل وزن کم هنگام تولد، کمبود اکسیژن، و تولد زودرس می تواند با ناتوانی های یادگیری مربوط باشد. خردسالانی که دچار آسیبهایی در ناحیه سر شده باشند نیز ممکن است در معرض ناتوانی یادگیری قرار داشته باشند.

تاثیرات محیطی: نوزادان و خردسالان در معرض سموم محیطی قرار دارند. برای مثال، ممکن است شنیده باشید که سرب ممکن است با ناتوانی یادگیری در ارتباط باشد. تغذیه ضعیف در سالهای اولیه زندگی می تواند بعدها منجر به ناتوانی یادگیری شود.

از کجا باید بفهمید که دچار ناتوانی یادگیری هستید؟

فقط به این دلیل که برای درس خواندن برای یک امتحان مشکل دارید به این معنی نیست که دچار ناتوانی یادگیری هستید. افراد مختلف روش های متفاوتی برای درس خواندن دارند. مثلاً بعضی افراد با انجام دادن و تمرین کردن یاد می گیرند، بعضی با گوش دادن (مثلاً در کلاس) و خیلی ها هم با خواندن مطالب. بعصی افراد ذاتاً کندتر می خوانند یا یاد می گیرند اما با این وجود بازهم درحد سن و توان خودشان خوب کار می کنند. گاهی اوقات، چیزی که به نظر یک ناتوانی یادگیری می آید فقط یک تاخیر رشد است و فرد سرانجام می تواند مطلب را دریابد.

اما خیلی افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری قبل از اینکه کسی تشخیص دهد دلیلی برای مشل آنها در یادگیری وجود دارد، مدت زیادی وچار مشکل هستند. برای اکثر افراد در دوران نوجوانی، اولین نشانه بارز اکثر ناتوانی های یادگیری زمانی اتفاق می افتد که متوجه می شوند مدت زمانی که برای درس خواندن وقت می گذارند با عملکرد آنها مطابقت ندارد. یا فرد ممکن است احساس کند که اشکالی در او وجود دارد و یک جای کار لنگ می زند. اگر شما هم نگران هستید، حتماً فکرتان را با یکی از معلمان یا والدینتان درمیان بگذارید.

اولین قدم برای تشخیص ناتوانی یادگیری بررسی مشکلات شنوایی یا بینایی است. بعد از آن فرد به یک روانشناس یا متخصص یادگیری معرفی می شود تا وی با استفاده از آزمایشات مخصوص به تشخیص این بیماری کمک کند. معمواً این متخصصین می توانند نقاط ضعف و قدرت یادگیری فرد را بعلاوه ناتوانی های خاص فرد در یادگیری تشخیص دهند.

کنار آمدن با ناتوانی یادگیری

گرچه تشخیص ناتوانی یادگیری ممکن است باعث ناراحتی فرد شود اما درواقع اولین قدم در حل این مشکل است. وقتی متخصصی ناتوانی و مشکل خاص فرد را تشخیص داد، آنوقت او می تواند برای کنار آمدن با این مشکل، از استراتژی ها و داروهای خاصی استفاده کند. پیمودن این مراحل برای کنترل این ناتوانی می تواند به برگشت اعتماد به نفس دانش آموز کمک کند.

بعضی از دانش آموزان که دچار ناتوانی یادگیری هستند چند ساعت در هفته برای یادگیری تکنیک های ویژه برای درس خواندن، یادداشت برداری یا تکنیک هاس سازمان دهید که می تواند به آنها برای جبران ناتوانیشان در یادگیری کمک کند، با یک معلم مخصوص کار می کنند. اگر پزشکان تشخیص داده اند که شما نیز مبتلا به ناتوانی یادگیری هستید، احتمالاً فقط در درسهایی به کمک نیاز دارید که بیشترین مشکل را در آن دارید. مدرسه تان ممکن است کلاسهای خاصی با معلمین متخصص داشته باشد که میتواند به شما برای غلبه بر مشکل یادگیریتان کمک کند.

بعضی از مدارس برنامه های خاصی برای چنین شاگردانی دارند که نقاط قوت و ضعف توانایی یادگیری فرد را می سنجد و برای انجام فعالیت های یادگیری برای دانش آموز برنامه ریزی می کند. در این برنامه ها دانش آموز اوقاتی را در یک کلاس خصوصی با معلم می گذراند و روی یک درس خاص کار می کند.

داروهایی نیز معمولاً برای این دانش آموزان تجویز می شود که توانایی و قدرت تمرکز و توجه آنها را بالا می برد و به آنها برای کنترل رفتارهای هیپراکتیو کمک می کند.

واقعیت این است که ناتوانی یادگیری هیچ درمان قطعی ندارد. اما هیچوقت برای کمک به مشکل دیر نیست. اکثر افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری یاد می گیرند که چطور با تفاوتهای یادگیری خود کنار بیایند و استراتژی هایی می آموزند که به آنها برای رسیدن به اهداف و آرزوهایشان کمک میکند.

+ نوشته شده در جمعه ششم اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۱۲:۱۰ ق.ظ توسط افشار |

بزرگترین میوه

* بزرگترین میوه
میوه درخت نان صحرایی یا جک (Jackfruit) که در هند و سری لانکا می روید احتمالا بزرگترین میوه را در میان گیاهان دارد. میوه این درخت ممکن است حدود 50 پوند (حدود 22 کیلوگرم) وزن داشته باشد. میوه ، بیضی شکل ، زرد رنگ و خاردار است. مغز درونی آن قهوه ای با مزه ترش یا شیرین است. مغز این میوه را می توان هم خام خورد و هم به چند طریق آن را پخت.

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت ۱۰:۲۸ ب.ظ توسط افشار |

میوز ٰ همانندسازی, رونویسی, ترجمه ,میتوز,:DNA انیمیشن هآی

www.johnkyvk.com

www.sciene.nhmccd.edu/biol/bio1int.htm

www.cellsalive.com

www.biostudio.com/view_work_edu.html

www.freedu.50webs.com

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت ۱۰:۲۴ ب.ظ توسط افشار |

مطالب قدیمی‌تر

بررسی شیوه های تدریس زیست شناسی و نحوه ی ایجاد امکانات لازم برای آن و ارائه ی مطالب آموزشی