X
تبلیغات
کلبه زیست شناسی - دستگاه عصبی مرکزی-مغز
بررسی شیوه های تدریس زیست شناسی و نحوه ی ایجاد امکانات لازم برای آن و ارائه ی مطالب آموزشی
 دستگاه عصبی مرکزی-مغز

- مغز: شامل مخ، و مخچه و ساقه ی مغز است.

مخ: بزرگترین بخش مغز و توانایی یادگیری، حافظه، ادراک و عملکرد هوشمندانه را دارد. قشر مخ (کرتکس) لایه ای است با برآمدگی ها و شیار های بسیار که خاکستری رنگ(جسم سلولی نورون ها) است و پردازش اطلاعات حسی مانند درد و ...را انجام میدهد و این چین خوردگی همانند سایر چین خوردگی های بدن(در دستگاه گوارش) به  منظور افزایش سطح صورت گرفته و این چین خوردگی در انسان بیشترین مقدار خود را داراست و در وال ها و سایر پریمات ها هم وجود دارد.

جسم پینه ای به دسته ای از تار های عصبی گفته می شوند که دو نیمکره مغز از این طریق به هم مرتبط می شوند. نکته ای که وجود دارد این است که نیمکره ی چپ مخ معمول اطلاعات حسی را از سمت راست بدن و نیمکره ی سمت راست مخ اطلاعات حسی را از سمت چپ بدن دریافت میکنند و این در حالی است که هر کدام از نیمکره ها کار مخصوص به خود را نیز انجام می دهند.

مخچه: مخچه در پشت ساقه ی مغز قرار دارد و جسم کرمینه دو نیم کره ی آنرا به هم متصل می کند(به منظور اشتباه نکردن کرمینه و جسم پینه ای که کدام مربوط است به مخ و کدام به مخچه با توجه به کوچک بودن مخچه می توانیم بین مخچه و کرم از نظر کوچکی! رابطه بر قرار کنیم !!!!) . مخچه مرکز یادگیری و هماهنگی حرکات لازم برای تنظیم حالت بدن و تعادل است که اطلاعات خود را از ماهیچه ها، مفصل ها، پوست و چشم ها و گوش ها در یافت میکند. علائم آسیب به مخچه: فرد هنگام راه رفتن تلو تلو می خورد و اعمال خود را به طور غیر ماهرانه انجام می هد و نمی تواند یک خط مستقیم رسم کندو ...

ساقه مغز:قسمت پایینی مغز ساقه ی مغز نام دارد و ساقه ی مغز شامل: مغز میانی و پل و بصل النخاع است. (محل اندام ها و غدها و ماهیچه ها که نسبت به هم در چه حالتی قرار دارند مهم است)

تالاموس:مرکز تقویت و انتقال پیام های عصبی و در پردازش اطلاعات حسی نقش مهمی دارد و این اطلاعات پس از گرد هم آمدن در این مرکز تقویت می شوند و به بخش های مربوطه در قشر مخ فرستاده می شوند.

هیپوتالاموس: در زیر تالاموس قرار دارد که همراه بصل النخاع بسیاری از اعمال حیاتی مربوط به فعالیت های بدن مانند تنفس و ضربان قلب را تنظیم می کند. در واقع خود هیپوتالاموس مرکز احساس گرسنگی و تشنگی و تنظیم دمای بدن است و نیز بسیاری از اعمال غده های ترشح کننده ی هورمون ها را تنظیم می کند.

دستگاه لیمبیک: شبکه ی گسترده ای از نورون هاست که تالاموس و هیپوتالاموس را به قسمت هایی از قشر مخ متصل می کند و نقش مهمی در حافظه، یادگیری و احساسات مختلف، مانند رضایت ، عصبانیت و لذت، بر عهده دارد.

 17- نخاع: رابط بین دستگاه عصبی محیطی و مرکزی است و آنها را به هم متصل می کند. مرکز برخی انعکاس های بدن است(انعکاس پاسخی ناگهان و غیر ارادی ماهیچه ای در برابر محرک هاست).نخاع31  جفت عصب دارد که هر عصب نخاعی یک ریشه پشتی(نورون های حسی) و ریشه شکمی (نورون های حرکتی) در برش عرضی نخاع همانند مغز دو بخش دیده می شود بخش سفید رنگ که شامل بخش های میلین دار است و بخش خاکستری که شامل جسم سلولی نورون هاست ولی بر عکس مغز چرا که در مغز بخش درونی سفید رنگ است ولی در نخاع بخش خارجی سفید رنگ است و قسمت مرکزی نخاع خاکستری رنگ است. در بخش خاکستری نخاع نورون های رابط حضور دارند.

18- محافظت از دستگاه مرکزی: عبارتند از استخوان های جمجمه و ستون مهره ها و پرده های سه لایه ای مننژ که از خارج به سمت درون مغز عبارتند از سخت شامه، عنکبوتیه(در زیر میکروسکوپ مانند تار های عنکبوت است) و نرم شامه(دارای مویرگ های خونی است و نقش تغذیه ای برای بافت عصبی دارد. بین لایه های عنکبوتیه و نرم شامه مایع مغزی-نخاعی(CSF) وجود دارد که نقش ضربه گیری را داراست.

19- سد خونی – مغزی  : مویرگ های مغزی نسبت به سایر قسمت های بدن متفاوت هستند و فاقد منافذی هستند که در سایر بافت ها وجود دارند بنابراین بسیاری از مواد که در متابولیسم سلول های مغزی نقشی ندارند و همچنین میکروب ها نمی توانند وارد مغز شوند که این عوامل حفاظت کننده سد خونی – مغزی گفته می شود اما موادی مانند گلوکز و اکسیژن می توانند عبور کنند.

 20- دستگاه عصبی محیطی: شامل 31 جفت عصب نخاعی(هر عصب هم یک ریشه شکمی و یک ریشه پشتی دارد) و 12 جفت عصب مغزی است. خود دستگاه عصبی محیطی شامل دو قسمت حسی و حرکتی است، بخش حسی که اطلاعات اندام های حس را به دستگاه عصبی مرکزی هدایت می کند و بخش حرکتی هم خود دو بخش دارد که عبارتند از: دستگاه عصبی پیکری و خود مختار.

21- دستگاه عصبی پیکری: ماهیچه های اسکلتی که تحت کنترل آگاهانه ما قرار دارند و همچنین انعکاس های نخاعی که غیر ارادی هستند جز این دستگاه عصبی هستند و انعکاس ها که برای حفظ حیات ضروری هستند به علت اینکه نخاع و دستگاه عصبی محیطی در گیر هستند سریع انجام می شوند و مغز نقشی ندارد.

 

 22- دستگاه عصبی خود مختار شامل : الف) اعصاب سمپاتیک  ب) اعصاب پاراسمپاتیک

23- اعمال سمپاتیک : شامل : جلوگیری از ریزش اشک ، گشادی مردمک ، گشاد کردن مسیرهای هوا ، تشدید ضربان قلب ، آزاد کردن گلوکز از کبد ، تحریک غده آدرنال ، کاهش فعالیت روده ها ، جلوگیری از ادرار، کاهش فعالیت شکم و پانکراس  .

24- اعمال پاراسمپاتیک : عکس حالات سمپاتیک است .

|+| نوشته شده توسط افشار در جمعه هجدهم آبان 1386  |
 
 
بالا